II SA/Lu 87/07
WyrokWSA w Lublinie2007-03-13
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Grażyna Pawlos-Janusz, Witold Falczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która mieszka z partnerem i ich wspólnym dzieckiem w jego domu, a także wychowuje dzieci z poprzedniego związku, może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, co jest warunkiem przyznania zaliczki alimentacyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci, ponieważ mieszka z partnerem, z którym wychowuje ich wspólne dziecko, a także ponosi on koszty utrzymania domu. W związku z tym, mimo że partner nie angażuje się w wychowanie w takim stopniu jak skarżąca, nie spełnia ona definicji osoby samotnie wychowującej dziecko, co skutkuje odmową przyznania zaliczki alimentacyjnej. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 PPSA.Stan faktyczny
A.K. złożyła wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na dzieci z poprzedniego związku. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci, ponieważ mieszka z partnerem S.M., z którym ma wspólne dziecko i który ponosi koszty utrzymania domu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że mimo wspólnego zamieszkiwania, to ona sama wykonuje wszystkie czynności związane z wychowaniem dzieci.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca),, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2007 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A.K. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz małoletnich dzieci odwołującej się: A.K. ur. [...]10.1992 r. i M.K. ur. [...].03.1995 r. na okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono następujące ustalenia i wnioski:
W dniu 6 września 2006 r. A.K. złożyła wniosek do Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na małoletnie dzieci A.K. i M.K.
Zgodnie z art. 2 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o osobie uprawnionej - oznacza to osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
Stosownie do art. 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej, w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.
W myśl art. 3 pkt 17a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) , ilekroć w ustawie jest mowa o osobie samotnie wychowującej dziecko - oznacza to pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.
W przedmiotowej sprawie faktem wykazanym przez organ pierwszej instancji jest, iż odwołująca pozostaje w nieformalnym związku ze S.M. i wychowuje z nim ich wspólne dziecko A.M.. Fakt ten potwierdza odpis pozwu złożony w dniu [...] r. przez S.M. do Sądu Rejonowego, w którym stwierdził on, iż pozostaje w nieformalnym związku z odwołującą, z którą ma córkę A.M., ponadto w domu tym zamieszkuje razem z nimi dwoje dzieci odwołującej z poprzedniego związku. Następnie fakt ten potwierdziła odwołująca w swych wyjaśnieniach złożonych przed organem pierwszej instancji w dniu 26 września 2006 r. (w aktach sprawy). A.K. podała mianowicie, iż w domu przy ul. [...] w P., będącym własnością S.M., zamieszkuje od końca sierpnia 2003 r. Dalej stwierdziła, iż od początku zamieszkiwania do chwili obecnej wszelkie opłaty oraz wydatki na utrzymanie domu regulował i opłacał S.M., ona opłacała jedynie telefon. Dodała, iż nie chciała zamieszkiwać z rodzicami i woli mieszkać ze S.M., który jest ojcem A.M., interesuje się swą córką, kupuje jej słodycze i bawi się z nią na podwórku.
W dniu [...] r. w sprawie o sygn. akt [...] odwołująca zawarła przed Sądem Rejonowym ugodę ze S.M. na mocy której zobowiązał się on do płacenia alimentów na córkę A.M. w kwocie po 200,00 zł miesięcznie. W dniu 19 października 2006 r. A. K. zapoznała się z aktami sprawy i nie zgłosiła żadnych żądań.
Kolegium w pełni podzieliło ustalenia organu pierwszej instancji i wnioski wynikające z tych ustaleń, iż odwołująca nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci. Z tych też względów organ pierwszej instancji zasadnie odmówił jej przyznania zaliczek alimentacyjnych.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium stwierdziło , iż nie mogą być one uwzględnione.
Wskazywana przez A. K. kwestia, iż ze S.M. utrzymuje tylko "stosunki koleżeńskie" nie ma - zdaniem organu odwoławczego - znaczenia dla sprawy. Istotne jest to, iż zamieszkuje ona wraz ze swymi dziećmi w domu S.M., który to dom S.M. utrzymuje i razem z nim wychowuje ich wspólne dziecko - A.M.. Na dziecko to S.M., na mocy wyżej cytowanej ugody, zobowiązał się do formalnego płacenia alimentów. Dlatego w świetle cytowanej wyżej definicji zawartej w ustawie o świadczeniach rodzinnych, A.K. nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, stąd zaliczki alimentacyjne na dzieci jej nie przysługują.
Niskie dochody strony, w związku z tym, iż nie jest ona osobą samotnie wychowującą dziecko, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia podjętego w sprawie.
Nieistotne dla sprawy jest także to, czy odwołująca się chciała, czy też nie chciała zamieszkać z rodzicami. Istotne jest natomiast to, że zamieszkuje wraz z dziećmi ze S.M. w jego domu. Ponadto nie jest istotny fakt zameldowania czasowego strony przy ul. [...] w P, a jak już wspomniano wyżej, faktyczne zamieszkiwanie jej pod tym adresem.
A.K. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie nie sprecyzowaną co do wniosków.
Skarżąca podniosła, iż fakt, że zamieszkuje ze S.M. w jednym domu (mającym dwie kuchnie, dwie łazienki i siedem pokoi) nie jest równoznaczny z tym, że wspólnie z nim wychowują ich córkę A.M.. Stwierdziła, że – jej zdaniem – wychowanie dziecka polega na utrzymywaniu go (z czego – jak przyznaje – ojciec A. wywiązuje się co miesiąc), ale przede wszystkim trzeba dziecko pilnować, nakarmić i – w przypadku dziecka często chorującego, tak jak córka skarżącej – jeździć do lekarzy. Te wszystkie czynności skarżąca wykonuje sama, więc nie można twierdzić, ze ojciec A. wychowuje ją wraz z nią.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślono nadto, iż stopień zaangażowania S.M. w proces wychowania córki nie neguje faktu, iż skarżąca wraz z nim wspólnie wychowuje córkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz dokonały jego oceny nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów.
Kluczowym zagadnieniem determinującym rozstrzygniecie niniejszej sprawy jest ocena, czy synowie skarżącej A.K. i M.K. są osobami uprawnionymi do otrzymania zaliczki alimentacyjnej w świetle dyspozycji art. 2 pkt 5 lit.a w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), a w szczególności, czy spełniona jest przesłanka samotnego wychowywania tych dzieci. W tym zakresie wskazany przepis odsyła do unormowania zawartego w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.).
W myśl art. 3 pkt 17a tej ustawy ( w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2006 r.) przez osobę samotnie wychowującą dziecko należy rozumieć: pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.
Wobec ustalenia w toku postępowania, że A.K. wychowuje wraz ze S.M. ich wspólne dziecko – A.M., nie może być ona uznana – w świetle przedstawionej regulacji prawnej – za osobę samotnie wychowującą dzieci także w odniesieniu do synów: A.K. i M.K. będącymi jej dziećmi z rozwiązanego przez rozwód małżeństwa ze S.K..
Powyższe ustalenie – mimo zaprzeczenia skarżącej – nie nasuwa zastrzeżeń. Organy administracji dokonały go w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, który oceniły w ramach swoich uprawnień zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Istotne znaczenie ma zwłaszcza dla weryfikacji prawdziwości twierdzeń skarżącej (przesłuchanej w toku postępowania także w trybie art. 86 kpa) fakt podania przez S.M. w pozwie z dnia [...] r. do Sądu Rejonowego ( o uchylenie obowiązku alimentacyjnego względem jego dzieci: P.M. i D.M.), iż pozostaje w nieformalnym związku z A.K.. W powiązaniu z bezspornym faktem zamieszkiwania przez skarżącą wraz z dziećmi w domu S.M., jak też przyznana przez nią okolicznością, iż ten ostatni interesuje się swoją córką (A.) , niekiedy się z nią bawi i kupuje jej słodycze, a także ponosi koszty utrzymania domu, istniały wystarczające podstawy do uznania, że A.K. wychowuje swoją córkę wspólnie z jej ojcem.
Trafnie przy tym podniesiono w odpowiedzi na skargę, że stopień zaangażowania S.M. w proces wychowawczy córki nie może negować w ogóle faktu wspólnego wychowywania dziecka. Jeżeli jest to nawet – jak należy sądzić – stopień zaangażowania niższy niż w przypadku skarżącej to trzeba zauważyć, iż – nie oceniając prawidłowości takiego stanu rzeczy – jest to często spotykany podział ról w rodzinie.
Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego skarga na nią podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz .U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło