II SA/Lu 87/07

WyrokWSA w Lublinie2007-03-13

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Grażyna Pawlos-Janusz, Witold Falczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która mieszka z partnerem i ich wspólnym dzieckiem w jego domu, a także wychowuje dzieci z poprzedniego związku, może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, co jest warunkiem przyznania zaliczki alimentacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci, ponieważ mieszka z partnerem, z którym wychowuje ich wspólne dziecko, a także ponosi on koszty utrzymania domu. W związku z tym, mimo że partner nie angażuje się w wychowanie w takim stopniu jak skarżąca, nie spełnia ona definicji osoby samotnie wychowującej dziecko, co skutkuje odmową przyznania zaliczki alimentacyjnej. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 PPSA.
Stan faktyczny
A.K. złożyła wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na dzieci z poprzedniego związku. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci, ponieważ mieszka z partnerem S.M., z którym ma wspólne dziecko i który ponosi koszty utrzymania domu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że mimo wspólnego zamieszkiwania, to ona sama wykonuje wszystkie czynności związane z wychowaniem dzieci.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca),, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2007 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A.K. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz małoletnich dzieci odwołującej się: A.K. ur. [...]10.1992 r. i M.K. ur. [...].03.1995 r. na okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono następujące ustalenia i wnioski: W dniu 6 września 2006 r. A.K. złożyła wniosek do Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na małoletnie dzieci A.K. i M.K. Zgodnie z art. 2 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o osobie uprawnionej - oznacza to osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do art. 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej, w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą. W myśl art. 3 pkt 17a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) , ilekroć w ustawie jest mowa o osobie samotnie wychowującej dziecko - oznacza to pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. W przedmiotowej sprawie faktem wykazanym przez organ pierwszej instancji jest, iż odwołująca pozostaje w nieformalnym związku ze S.M. i wychowuje z nim ich wspólne dziecko A.M.. Fakt ten potwierdza odpis pozwu złożony w dniu [...] r. przez S.M. do Sądu Rejonowego, w którym stwierdził on, iż pozostaje w nieformalnym związku z odwołującą, z którą ma córkę A.M., ponadto w domu tym zamieszkuje razem z nimi dwoje dzieci odwołującej z poprzedniego związku. Następnie fakt ten potwierdziła odwołująca w swych wyjaśnieniach złożonych przed organem pierwszej instancji w dniu 26 września 2006 r. (w aktach sprawy). A.K. podała mianowicie, iż w domu przy ul. [...] w P., będącym własnością S.M., zamieszkuje od końca sierpnia 2003 r. Dalej stwierdziła, iż od początku zamieszkiwania do chwili obecnej wszelkie opłaty oraz wydatki na utrzymanie domu regulował i opłacał S.M., ona opłacała jedynie telefon. Dodała, iż nie chciała zamieszkiwać z rodzicami i woli mieszkać ze S.M., który jest ojcem A.M., interesuje się swą córką, kupuje jej słodycze i bawi się z nią na podwórku. W dniu [...] r. w sprawie o sygn. akt [...] odwołująca zawarła przed Sądem Rejonowym ugodę ze S.M. na mocy której zobowiązał się on do płacenia alimentów na córkę A.M. w kwocie po 200,00 zł miesięcznie. W dniu 19 października 2006 r. A. K. zapoznała się z aktami sprawy i nie zgłosiła żadnych żądań. Kolegium w pełni podzieliło ustalenia organu pierwszej instancji i wnioski wynikające z tych ustaleń, iż odwołująca nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci. Z tych też względów organ pierwszej instancji zasadnie odmówił jej przyznania zaliczek alimentacyjnych. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium stwierdziło , iż nie mogą być one uwzględnione. Wskazywana przez A. K. kwestia, iż ze S.M. utrzymuje tylko "stosunki koleżeńskie" nie ma - zdaniem organu odwoławczego - znaczenia dla sprawy. Istotne jest to, iż zamieszkuje ona wraz ze swymi dziećmi w domu S.M., który to dom S.M. utrzymuje i razem z nim wychowuje ich wspólne dziecko - A.M.. Na dziecko to S.M., na mocy wyżej cytowanej ugody, zobowiązał się do formalnego płacenia alimentów. Dlatego w świetle cytowanej wyżej definicji zawartej w ustawie o świadczeniach rodzinnych, A.K. nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, stąd zaliczki alimentacyjne na dzieci jej nie przysługują. Niskie dochody strony, w związku z tym, iż nie jest ona osobą samotnie wychowującą dziecko, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia podjętego w sprawie. Nieistotne dla sprawy jest także to, czy odwołująca się chciała, czy też nie chciała zamieszkać z rodzicami. Istotne jest natomiast to, że zamieszkuje wraz z dziećmi ze S.M. w jego domu. Ponadto nie jest istotny fakt zameldowania czasowego strony przy ul. [...] w P, a jak już wspomniano wyżej, faktyczne zamieszkiwanie jej pod tym adresem. A.K. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie nie sprecyzowaną co do wniosków. Skarżąca podniosła, iż fakt, że zamieszkuje ze S.M. w jednym domu (mającym dwie kuchnie, dwie łazienki i siedem pokoi) nie jest równoznaczny z tym, że wspólnie z nim wychowują ich córkę A.M.. Stwierdziła, że – jej zdaniem – wychowanie dziecka polega na utrzymywaniu go (z czego – jak przyznaje – ojciec A. wywiązuje się co miesiąc), ale przede wszystkim trzeba dziecko pilnować, nakarmić i – w przypadku dziecka często chorującego, tak jak córka skarżącej – jeździć do lekarzy. Te wszystkie czynności skarżąca wykonuje sama, więc nie można twierdzić, ze ojciec A. wychowuje ją wraz z nią. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślono nadto, iż stopień zaangażowania S.M. w proces wychowania córki nie neguje faktu, iż skarżąca wraz z nim wspólnie wychowuje córkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz dokonały jego oceny nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów. Kluczowym zagadnieniem determinującym rozstrzygniecie niniejszej sprawy jest ocena, czy synowie skarżącej A.K. i M.K. są osobami uprawnionymi do otrzymania zaliczki alimentacyjnej w świetle dyspozycji art. 2 pkt 5 lit.a w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), a w szczególności, czy spełniona jest przesłanka samotnego wychowywania tych dzieci. W tym zakresie wskazany przepis odsyła do unormowania zawartego w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). W myśl art. 3 pkt 17a tej ustawy ( w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2006 r.) przez osobę samotnie wychowującą dziecko należy rozumieć: pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Wobec ustalenia w toku postępowania, że A.K. wychowuje wraz ze S.M. ich wspólne dziecko – A.M., nie może być ona uznana – w świetle przedstawionej regulacji prawnej – za osobę samotnie wychowującą dzieci także w odniesieniu do synów: A.K. i M.K. będącymi jej dziećmi z rozwiązanego przez rozwód małżeństwa ze S.K.. Powyższe ustalenie – mimo zaprzeczenia skarżącej – nie nasuwa zastrzeżeń. Organy administracji dokonały go w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, który oceniły w ramach swoich uprawnień zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Istotne znaczenie ma zwłaszcza dla weryfikacji prawdziwości twierdzeń skarżącej (przesłuchanej w toku postępowania także w trybie art. 86 kpa) fakt podania przez S.M. w pozwie z dnia [...] r. do Sądu Rejonowego ( o uchylenie obowiązku alimentacyjnego względem jego dzieci: P.M. i D.M.), iż pozostaje w nieformalnym związku z A.K.. W powiązaniu z bezspornym faktem zamieszkiwania przez skarżącą wraz z dziećmi w domu S.M., jak też przyznana przez nią okolicznością, iż ten ostatni interesuje się swoją córką (A.) , niekiedy się z nią bawi i kupuje jej słodycze, a także ponosi koszty utrzymania domu, istniały wystarczające podstawy do uznania, że A.K. wychowuje swoją córkę wspólnie z jej ojcem. Trafnie przy tym podniesiono w odpowiedzi na skargę, że stopień zaangażowania S.M. w proces wychowawczy córki nie może negować w ogóle faktu wspólnego wychowywania dziecka. Jeżeli jest to nawet – jak należy sądzić – stopień zaangażowania niższy niż w przypadku skarżącej to trzeba zauważyć, iż – nie oceniając prawidłowości takiego stanu rzeczy – jest to często spotykany podział ról w rodzinie. Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego skarga na nią podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz .U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło