II SA/Lu 870/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jolanta Sikora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi D. N. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz D. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Lu 870/05 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie D. N. o przyznanie uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu postanowienia Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] odmawiającą D.. N. przyznania uprawnień kombatanckich. Decyzja ta uchylona została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Prowadząc ponownie postępowanie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ujawnił oświadczenia świadków, co do których zachodzi podejrzenie, że są zostały sfałszowane lub zeznania w nich zawarte są fałszywe, zawiadomił w związku z tym Prokuraturę Rejonową w Z. i postanowieniem z dnia [...] zawiesił postępowanie administracyjne, ponieważ wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy autentyczności oświadczeń świadków. W ocenie Kierownika Urzędu zastosowanie mieć będzie w tej sytuacji przepis art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, ze organ administracji zawiesza postępowanie, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Rozpoznanie sprawy D. N. nie jest możliwe bez oceny przez organ do tego powołany autentyczności oświadczenia świadka B. M., nie jest też możliwe zaniechanie oceny tego dowodu i oparcie rozstrzygnięcia tylko na zeznaniach pozostałych świadków. Dlatego zawieszenie postępowania jest uzasadnione. Od postanowienia tego D. N. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się jego uchylenia. Skarżąca podniosła, że zrezygnowała ze świadka B. M., ponieważ nie pamięta on złożonego zeznania, a ponadto pozostali świadkowie potwierdzili okoliczności wskazywane przez skarżącą, nie ma więc podstaw do odmowy przyznania jej uprawnień kombatanckich. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W myśl przepisu art. 97 § 1 pkt 4 ustawy – kodeks postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie, należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Należy ponadto przyjąć, że istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Musi istnieć zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zależność ta ma charakter bezpośredniego związku przyczynowego (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2001 r., III SA 32/00, niepubl.). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi tego rodzaju zależność. Ocena dowodu z zeznań świadka należy do organu prowadzącego postępowanie. Wynika to wprost z przepisu art. 80 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten wyraża zasadę swobodnej oceny dowodów. Zasada swobodnej oceny dowodów polega na tym, że sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia i wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Przy dokonywaniu oceny wyników postępowania dowodowego (wiarygodności i mocy dowodów) organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, chyba że chodzi o dowody dotyczące okoliczności nie mających znaczenia dla sprawy lub niespornych. Kolejną przesłanką prawidłowości swobodnej oceny dowodów jest to, aby organ administracji publicznej ocenił nie tylko każdy dowód z osobna, ale wszystkie dowody w łączności. Ocena dowodów powinna opierać się na zasadach logicznego myślenia. Organ administracji publicznej może zatem wysnuwać z zebranego materiału dowodowego tylko wnioski logicznie uzasadnione. Organ orzekający ocenia wyniki postępowania wyjaśniającego (dowodowego) na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien zatem samodzielnie ocenić wszystkie przeprowadzone w sprawie niniejszej dowody, w szczególności zaś także zeznania świadka B. M., który w oświadczeniu z dnia 2 czerwca 2003 r. potwierdził fakt pobytu skarżącej w obozie w Z. (k. 5 akt administracyjnych), a przesłuchany w dniu 3 sierpnia 2005 r. stwierdził, że skarżąca na pewno nie przebywała w obozie, bo wieś, w której mieszkała nie została wysiedlona i wyjaśnił, że oświadczenie z dnia 2 czerwca 2003 r. podpisał na prośbę skarżącej, ale go nie czytał (k.72 – 73 akt administracyjnych). Zeznanie to powinno być ocenione łącznie z innymi dowodami. Okoliczność, że zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa daje podstawę do zawiadomienia przez Kierownika Urzędu organów ścigania, nie daje natomiast podstawy do zawieszenia postępowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena wiarygodności zeznań świadka oraz rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie jest bowiem uzależnione od uprzedniego stwierdzenia faktu popełnienia przestępstwa. Nie występuje zatem w tej sytuacji zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie może odmówić wiarygodności określonym dowodom na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.). Ma jednak obowiązek wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3). Tylko bowiem w ten sposób ocena dowodów może być sprawdzona w toku instancji i w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zaskarżone postanowienie z dnia [...] wydane zostało zatem z naruszeniem przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, doprowadziło bowiem do utrzymania w mocy wadliwego postanowienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] o zawieszeniu postępowania, mimo braku ku temu podstaw. Zaskarżone postanowienie podlega w tej sytuacji uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stwierdzone naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego uzasadnia także uchylenie na podstawie przepisu art. 135 ustawy postanowienia z dnia [...] o zawieszeniu postępowania, jest to bowiem niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uchylenie obu postanowień oznacza konieczność dalszego prowadzenia postępowania w sprawie z wniosku D. N. o przyznanie uprawnień kombatanckich w celu jej rozstrzygnięcia i wydania decyzji. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy.