II SA/Lu 870/16
WyrokWSA w Lublinie2016-11-29
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma stronie, która wyprowadziła się pod inny adres, ale nie zawiadomiła o tym organu, ma skutek prawny, jeśli nie zastosowano trybu doręczenia zastępczego (art. 43 i 44 KPA)?Ratio decidendi
Doręczenie pisma stronie, która wyprowadziła się pod inny adres, ale nie zawiadomiła o tym organu, ma skutek prawny pod dotychczasowym adresem zgodnie z art. 41 § 2 KPA. Jednakże, sama adnotacja doręczyciela o wyprowadzeniu się adresata nie jest wystarczająca do uznania doręczenia za skuteczne, jeśli nie zastosowano trybu doręczenia zastępczego (art. 43 i 44 KPA). W przypadku nieodebrania pisma w trybie doręczenia zastępczego, datą doręczenia jest dzień odbioru pisma lub dzień, w którym upłynął termin jego odbioru.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy U. o odmowie skierowania do domu pomocy społecznej. SKO uznało, że decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu, mimo że przesyłka wróciła z adnotacją o wyprowadzce, powołując się na art. 41 KPA. Skarżący M. J. twierdził, że powiadomił ośrodki pomocy społecznej o zmianie adresu i że decyzja została mu doręczona dopiero po ponownym wysłaniu na jego prośbę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie skierowania do domu opieki społecznej uchyla zaskarżone postanowienie.
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez M. J. odwołania od decyzji Wójta Gminy U. z dnia [...]. o odmowie skierowania do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu podano, że wspomniana decyzja została wysłana stronie dopiero [...]., na adres podany we wniosku z dnia [...]. ( powinno być [...].) o skierowanie do domu pomocy społecznej, tj [...] [...] w P.. Przesyłka została zwrócona dnia [...]. z adnotacją, że adresat wyprowadził się. Kolegium zaznaczyło, że zgodnie z art. 41 § 1 kpa strona miała obowiązek w toku postępowania zawiadomienia o zmianie miejsca zamieszkania, natomiast w razie jego zaniedbania doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny ( art. 41 § 2 kpa ). Organ przyjął zatem, że przesyłka została skutecznie doręczona [...]. i od tej daty rozpoczął bieg wskazany w art. 129 § 2 kpa 14 dniowy termin do wniesienia odwołania, który upłynął [...]. Odwołanie zostało wniesione [...]., zatem po jego upływie, co skutkowało stwierdzeniem uchybienia terminu do jego wniesienia. Organ odrzucił tłumaczenia strony, która wskazywała datę [...]., jako miarodajnej dla oceny biegu terminu, twierdząc, że w tym dniu tylko zapoznała się z treścią decyzji wysłanej ponownie [...]. na adres podany telefonicznie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. J. opisał swoje starania o skierowanie do domu pomocy społecznej i wyjaśnił, że wprawdzie przeprowadził się z ulicy [...] na ulicę Sienkiewicza, ale powiadomił o tym Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ulężu i Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P.. W lokalu przy ulicy [...] nie przebywał faktycznie od listopada 2015r. do końca kwietnia 2016r., lecz korespondencja była przez niego odbierana ze skrzynki pocztowej. W tym czasie oczekiwana przez niego decyzja nie nadeszła. Potem był wielokrotnie hospitalizowany, a na ulicę Sienkiewicza przeprowadził się ze szpitala. Stąd nastąpiło opóźnienie z jego strony. Telefonicznie wniósł o przesłanie decyzji na Poste Restante Poczty Głównej w P., gdzie odebrał ją po wyjściu ze szpitala. Potem złożył odwołanie.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W sprawie jest oczywiste, że skarżący składając [...]. wniosek o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej jako adres zamieszkania wskazał P. ulica [...]. Ten san adres skarżący podał w oświadczeniach z [...]. o uzyskiwanych dochodach i stanie majątkowym i opinii z tego samego dnia, dotyczącej stopnia niepełnosprawności. Jest on wskazany również w księgach przyjęć na Szpitalny Oddział Ratunkowy Szpitala Specjalistycznego w P. i kartach informacyjnych tego Oddziału oraz w skierowaniu na leczenie uzdrowiskowe z [...]. Dopiero w piśmie z dnia [...]. adresowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący podał adres P. ulica [...], prostując go w kolejnym piśmie z dnia [...]. na S. [...] P.. W kolejnym piśmie z dnia [...]. wskazał kolejny adres do korespondencji u. [...] [...] [...]. Wójt [...] słusznie zatem wysłał decyzję z [...]. na jedyny znany mu adres wskazany we wniosku o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej. Nie można jednak zgodzić się z Kolegium, według którego wspomniana decyzja została doręczona [...]., a więc kiedy dokonano zwrotu przesyłki do organu I instancji z adnotacją, że adresat wyprowadził się. Rację ma oczywiście organ wskazując, że stosownie do art. 41 § 1 kpa w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pism pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 2 kpa.). Treść art. 42 § 2 kpa nie pozostawia wątpliwości, że jeżeli strona nie poinformuje organu administracji publicznej o zmianie swego dotychczasowego adresu, to organ dokonuje doręczeń pod tym adresem i takie doręczenie ma skutek prawny. Zaznaczyć jednak należy, ze przepis ten określa jedynie skutek prawny doręczenia dokonywanego na podany przez stronę adres, nie reguluje natomiast trybu dokonywania doręczeń, ani przesłanek skutecznego doręczenia pisma. Szczegółowy tryb dokonywania doręczenia w przypadku, gdy doręczyciel nie zastanie adresata pod podanym przez niego adresem został określony w art. 43 oraz art. 44 § 1-4 kpa jako tzw. doręczenie zastępcze. Polega ono na tym, że poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej ( w przypadku doręczania pisma przez pocztę) lub złożeniu pisma na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się przy tym w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku natomiast niepodjęcia przesyłki w tym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. W konsekwencji w przypadku, gdy doręczyciel nie zastanie adresata, a zostanie poinformowany, że adresat wyprowadził się powinien dokonać doręczenia w trybie art. 44 kpa. Za datę doręczenia pisma złożonego w urzędzie pocztowym, stosownie do treści art. 44 kpa, przyjmuje się datę odbioru pisma lub datę, w której upłynął termin jego odbioru. Warunkiem koniecznym skutecznego doręczenia pisma w tym trybie jest jednak pozostawienie zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru w określonym terminie. Adnotacja doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru o tym, że adresat wyprowadził się oznacza, w świetle art. 41 § 2 kpa tyle tylko, że doręczenie pod tym adresem ma skutek prawny i strona nie może powoływać się na to, że pismo zostało doręczone na błędny adres, albowiem strona zmieniła ten adres. Adnotacja taka ma służyć przede wszystkim eliminowaniu sporów co do okoliczności doręczenia ( tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...]. II OSK [...] opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponieważ z akt sprawy wynika, że wspomnianego trybu doręczenia nie dochowano, nie można za prawidłowe uznać stanowiska Kolegium według którego decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] r., tylko z tego względu, że na kopercie znajdowała się adnotacja doręczyciela z tego dnia o wyprowadzeniu się adresata. Jak już wspomniano, okoliczność ta ma jedynie taki skutek, że skarżąca nie może powoływać na wadliwe zaadresowanie przesyłki, nie zwalnia to jednak z obowiązku doręczenia pisma w trybie art. 43 albo 44 kpa. Tym samym fakt zwrotu przesyłki do nadawcy z adnotacją z dnia [...] r., że adresat wyprowadził się, nie oznacza, iż w tym dniu decyzja z dnia [...]. została doręczona i rozpoczął bieg czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. W tym stanie sprawy nie było zatem podstaw do stwierdzenia, że odwołanie. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Za datę doręczenia decyzji należało natomiast przyjąć [...] r. - datę, w której skarżący zapoznał się z treścią decyzji ponownie wysłanej przez organ I instancji, na skutek jego telefonicznej prośby. Nadanie zatem odwołania w dniu [...]. oznacza zachowanie terminu do jego wniesienia o jakim stanowi art. 129 § 2 kpa.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ustawy z dnia [...]. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zmianami ) zaskarżone postanowienie należało uchylić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło