II SA/Lu 871/03
WyrokWSA w Lublinie2004-06-18
Skład orzekający: Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędzia NSA Władysław Sobuś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może zastosować tryb art. 51 Prawa budowlanego (dotyczący samowoli budowlanej) w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego zgłoszenia, a zaskarżona decyzja uchyla decyzję organu pierwszej instancji i nakłada nowe obowiązki?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo zastosować tryb art. 51 Prawa budowlanego, jeśli roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. W sytuacji, gdy organ drugiej instancji uchyla decyzję organu pierwszej instancji i orzeka merytorycznie, stosuje art. 138 § 1 pkt 2 KPA. Ocena działki gminnej jako miejsca publicznego, do którego dostęp jest ogólnodostępny, uzasadnia wymóg uprzedniego zgłoszenia budowy ogrodzenia zgodnie z art. 30 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nałożyła na skarżącego obowiązek wykonania inwentaryzacji budowlanej, opinii technicznej oraz robót budowlanych związanych z ogrodzeniem wykonanym bez wymaganego zgłoszenia. Skarżący kwestionował charakter działki gminnej, wzdłuż której wybudowano ogrodzenie, twierdząc, że nie jest to droga publiczna ani miejsce publiczne, co podważało zastosowanie art. 30 Prawa budowlanego i trybu art. 51. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek (spr.), Władysław Sobuś, Protokolant sekr. sąd. Iwona Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów i wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania K.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nakładającej na K.G. obowiązek wykonania do 30 maja 2003 r. inwentaryzacji budowlanej i projektu budowlanego ewentualnych zmian celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy ogrodzeniu betonowym, usytuowanym na działce nr [...] w K., do stanu zgodnego z prawem oraz wykonania ewentualnych robót określonych w tej dokumentacji, uchylił powyższą decyzję organu I instancji w całości i orzekł wobec K.G. obowiązek wykonania w terminie do 30 sierpnia 2003 r. inwentaryzacji budowlanej i opinii technicznej dotyczącej zgodności wykonania przedmiotowego ogrodzenia od strony drogi z obowiązującymi przepisami oraz wykonania robót budowlanych nakazanych w tej opinii.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 prawa budowlanego /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że niekwestionowanym ustaleniem jest fakt wybudowania w marcu 2000 r. przez skarżącego ogrodzenia działki nr [...], położonej w K., od strony nieutwardzonej drogi oznaczonej nr [...] i stanowiącej własność gminy, bez wymaganego zgłoszenia. Ogrodzenie wykonano na długości 60 m z prefabrykowanych elementów betonowych obsadzonych na słupkach zabetonowanych w gruncie. Organ wskazał, że ogrodzenie wybudowane zostało od strony drogi, która nie jest drogą gminną w rozumieniu przepisów o drogach publicznych, ale stanowi miejsce publiczne, a okoliczność tę potwierdza zawarte w aktach pismo Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 1 września 2000 r. Organ przytoczył treść art. 30 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 prawa budowlanego i wyjaśnił, że brak dokonania zgłoszenia uzasadniał ocenę wykonanych robót jako samowoli budowlanej i zastosowanie trybu wskazanego w art. 51 prawa budowlanego. W ocenie organu z uwagi na zakres wykonanych robót wystarczającym jest zobowiązanie inwestora do przedłożenia inwentaryzacji budowlanej i opinii technicznej, która wyszczególni ewentualny zakres robót koniecznych do doprowadzenia zrealizowanego ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.G. wnosił o stwierdzenie nieważności bądź uchylenie zaskarżonej decyzji argumentując, że wydana została bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem art. 30 prawa budowlanego wynikającym z błędnej oceny, iż działka gminna, wzdłuż której wybudował ogrodzenie, jest drogą publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, jak przyjął organ I instancji lub miejscem publicznym, jak wskazano w zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że Burmistrz Miasta i Gminy wyjaśnił w pismach kierowanych do organu nadzoru budowlanego, że działka gminna jest jedynie drogą gruntową, nie uwidocznioną na rysunku miejscowego planu ogólnego, nie przewiduje się jej modernizacji, jest ślepo zakończona i nieuczęszczana przez mieszkańców K.
W ocenie skarżącego nie można uznać jej również za miejsce publiczne podobne do placów czy parków miejskich. Zdaniem skarżącego, organ nie mógł zastosować art. 51 prawa budowlanego w sytuacji, gdy wcześniej nie wydał postanowienia o wstrzymaniu robót wobec ich zakończenia przed wszczęciem postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm./, sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają, po dniu 1 stycznia 2004 r., rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270/.
Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż decyzja zgodna jest z prawem.
Wbrew zarzutom skargi decyzja zawiera podstawę prawną w zakresie uchylenia w całości decyzji organu I instancji – w ary. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia – w art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 i art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 51 ust. 4 prawa budowlanego, przepisy ust. 1-3 tego artykułu stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane wykonane zostały w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Nakazując odpowiednie /a nie wprost/ stosowanie przepisów art. 51 ust. 1-3 ustawodawca wskazał również sytuacje, w których przepisy te mają zastosowanie odsyłając do unormowań zawarty w art. 50 ust. 1 prawa budowlanego, czyli objął dyspozycją art. 51 ust. 1-3 między innymi przypadek wykonania robót bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia.
Zastosowanie powyższych przepisów uzależnione jest oczywiście od ustalenia, że wykonanie robót poprzedzone być musiało uzyskaniem pozwolenia lub dokonaniem ich zgłoszenia.
W niniejszej sprawie poza sporem jest, że wykonane przez skarżącego ogrodzenie posadowione jest wzdłuż działki gminnej stanowiącej nieutwardzoną drogę wewnętrzna przebiegającą od drogi asfaltowej K.-J. do rzeki T. /k. 3 akt administracyjnych – protokół oględzin/. Okoliczność, że działka gminna jest dostępna dla wszystkich i może służyć ogółowi mieszkańców, jako droga wewnętrzna, wynika ze wszystkich pism Burmistrza Miasta i Gminy kierowanych do organu nadzoru /k. 5, 10, 29 akt I instancji, k. 3, 4, 13 akt II instancji/ oraz ustaleń poczynionych podczas oględzin z udziałem skarżącego. Okoliczności, że władze samorządowe nie przewidują jej modernizacji oraz, że korzysta z niej niewiele osób były dla jej oceny, jako miejsca publicznego – ogólnodostępnego, nieistotne.
Ocena ta znajduje oparcie w materiale dowodowym, a tym samym nie jest dowolna.
Powyższa ocena przesądzała uznanie, że budowa przez skarżącego ogrodzenia od strony ogólnodostępnej działki gminnej, pełniącej funkcję drogi wewnętrznej, wymagała uprzedniego zgłoszenia, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 prawa budowlanego.
Fakt, że skarżący z oceną tą się nie godził, nie uzasadniał zarzutu naruszenia powyższego przepisu /a tym bardziej w stopniu rażącym/.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło