II SA/Lu 871/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek - sprawozdawca, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2004r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania E.J. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2004 roku, Nr [...] odmawiającej przyznania jej zasiłku okresowego z pomocy społecznej, na podstawie art. 138§1pkt.1 kpa, art.2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz.856 ), art.8ust.1pkt.2 w zw. z art. 7pkt.2-15 oraz art.38 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U.Nr 64, poz.593 ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa. Powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 38 ustawy o pomocy społecznej organ wyjaśnił, że do uzyskania zasiłku okresowego niezbędne jest zaistnienie zarówno przesłanek dochodowych (uzyskiwanie dochodu niższego niż ustawowe kryterium dochodowe ), jak i niedochodowych (wymienionych w powołanym przepisie przykładowo jako długotrwała choroba, niepełnosprawność, bezrobocie, a także możliwość otrzymania uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego ) Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zachodzą przesłanki dochodowe, bowiem dochód w rodzinie skarżącej wynosi 106,50 zł i nie przekracza kryterium dochodowego wynoszącego 316zł, nie występują natomiast przesłanki niedochodowe. Skarżąca jest wprawdzie zarejestrowana jako bezrobotna, ale nie jest zainteresowana podjęciem pracy w ciągu najbliższych 2 lub 3 lat, dlatego nie można jej uznać za osobę poszukującą pracy i dążącą do pozyskiwania środków na utrzymanie. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w art.2pkt.2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy ( Dz.U. Nr 99, poz.1001) osobą bezrobotną jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie. Ponadto skarżąca nie wykazała w toku postępowania, że w jej przypadku zachodzi możliwość otrzymania uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczeń społecznych, np. renty socjalnej, renty inwalidzkiej, rodzinnej etc. W ocenie organu odwoławczego okoliczności sprawy nie uzasadniają przyznania E.J. zasiłku okresowego z innych powodów. Organ bowiem stwierdził, że wnioskodawczyni jest młodą osobą, zdolną do pracy, a w jej rodzinie nie występuje problem długotrwałej choroby czy niepełnosprawności, z którym wiązałaby się konieczność ponoszenia znacznych wydatków na leki, ani też inne dysfunkcje uzasadniające przyznanie jej zasiłku okresowego. Organ podkreślił przy tym, że E.J. nie wykazuje dostatecznej inicjatywy w dążeniu do poprawy swojej sytuacji materialnej, zaś opieka nad dzieckiem nie stanowi wystarczającego powodu przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Powszechne bowiem jest w naszym społeczeństwie łączenie macierzyństwa z pracą zawodową, niekoniecznie w pełnym wymiarze czasu. Od tej decyzji E.J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, podnosząc, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, co udokumentowała w postępowaniu załączając szereg zaświadczeń, których organ nie uwzględnił. W ocenie skarżącej rozstrzygnięcie organu administracyjnego jest nieuzasadnione, gdyż opiera się wyłącznie na tym, że prowadzi ona wspólnie z mamą gospodarstwo domowe, oraz że nie zamierza podjąć pracy w najbliższym czasie, natomiast nie uwzględnia innych podnoszonych przez nią okoliczności. Skarżąca wyjaśniła, że wbrew twierdzeniu organu jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, ale pozostaje bezrobotna ze względu na brak miejsc pracy. Podniosła ponadto, że wykazuje inicjatywę w dążeniu do poprawy swojego położenia, na dowód tego w dniu 18.08.2004r. dostarczyła organowi GOPS kserokopię dowodu nadania pozwu do Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich. Sprawa zakończyła się wyrokiem z dnia 8 października 2004r. zasądzającym alimenty po 250 zł miesięcznie. Skarżąca stwierdziła, że mimo zasądzonych alimentów, jej sytuacja życiowa nadal jest trudna, bowiem jej dochód na osobą w rodzinie nie przekracza kwoty 316 zł, a więc kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie i z tego względu przysługuje jej prawo do zasiłku okresowego. Skarżąca zarzuciła ponadto, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia zasady i szybkości postępowania oraz terminowości załatwienia sprawy - przewidzianej w normie art. 35 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, szeroko uzasadniając swoje stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi organ ten stwierdził ponadto, że w zebranym materiale dowodowym nie ma zawiadomienia o wytoczeniu przez skarżącą powództwa o alimenty, gdyż skarżąca złożyła je w innych sprawach toczących się przed organem i z tego względu nie mogło ono stanowić dowodu w sprawie. Organ - podtrzymując stanowisko, że skarżąca nie wykazuje inicjatywy w poprawie swojej sytuacji życiowej- podkreślił, że okoliczność ta miałaby znaczenie jedynie dla oceny wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów. W ocenie organu odwoławczego nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym z uchybieniem przewidzianego w art. 35 k.p.a. terminu, gdyż stosownie do dyspozycji art. 36 § 1 k.p.a. Kolegium zawiadomiło stronę o niemożliwości załatwienia sprawy w ustawowym terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., wyznaczając na 30 września 2004 r. termin załatwienia odwołania, który został dotrzymany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Materialno - prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 pkt. 2-15 oraz art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Zgodnie z art.38 zasiłek okresowy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny, w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. W świetle powołanych przepisów przyznanie zasiłku okresowego uzależnione jest więc zarówno od wysokości uzyskiwanych miesięcznych dochodów osoby samotnie gospodarującej bądź rodziny, jak również od innych szczególnych okoliczności. Ocena czy w sprawie zachodzą takie okoliczności należy do uznania organu, bowiem przepis powyższy wskazuje tylko przykładowo niektóre z nich. Rozstrzygając zatem o przyznaniu bądź odmowie przyznania zasiłku okresowego organ powinien mieć na uwadze nie tylko wysokość dochodów, ale również cele pomocy społecznej, określone w art. 2 i3 ustawy, które zakreślają ramy przysługującego organowi uznania administracyjnego. Oznacza to, że zasiłek okresowy powinien być przyznany osobom znajdującym się w trudnych sytuacjach życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Celem pomocy społecznej jest bowiem wspieranie takich osób w ich osobistych wysiłkach i staraniach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą podstawy przyznania zasiłku okresowego E.J. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium, że skarżąca spełnia przesłanki "dochodowe", jednak żadne szczególne okoliczności nie przemawiają za przyznaniem jej takiego zasiłku. Sąd nie neguje, że sytuacja materialna skarżącej jest trudna, ale ze względu na wiek i zdrowie ma możliwość podjęcia pracy zarobkowej, choćby w ograniczonym wymiarze, zaś z poczynionych w sprawie prawidłowych ustaleń wynika, że skarżąca nie podejmuje w tym zakresie aktywnych starań. Z uwagi na to, że celem pomocy społecznej jest wspieranie osób w ich wysiłkach zmierzających do poprawy swojej trudnej sytuacji życiowej okoliczność, że wnioskodawczyni jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna nie przesądza automatycznie o przyznaniu jej zasiłku okresowego, a wytoczenie powództwa o alimenty na rzecz małoletniej córki nie świadczy o jej inicjatywie w dążeniu do podjęcia pracy. Pojęcie "bezrobocia," o którym mowa w art.38ust.1 cyt. ustawy powinno być bowiem interpretowane z uwzględnieniem ogólnych zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze Sąd, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).