II SA/Lu 873/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi F. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich oddala skargę. II SA/Lu 873/06 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...]., odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]. o przyznaniu F. D. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu stwierdził, że pismo skarżącego z dnia 2 grudnia 2005 r. należało potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] o przyznaniu uprawnień kombatanckich, bowiem skarżący dołączył do pisma nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi. Kierownik Urzędu wskazał przy tym na regulację przepisu art. 148 § 1 k.p.a. stanowiącego, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się [...] w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W ocenie Kierownika Urzędu nie ulega wątpliwości, że F. D. złożył podanie o wznowienie postępowania po upływie terminu określonego w przepisie art. 148 § 1 k.p.a., skoro dokumentami stanowiącymi załącznik do wniosku skarżący dysponował na pewno przed 2005 r. W związku z tym organ administracji, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, podkreślił, że niedochowanie przez skarżącego ustawowego terminu złożenia wniosku, skutkuje wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł F. D , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...]. oraz decyzji z dnia [...]. Skarżący zarzucił, iż podanie z dnia 2 grudnia 2005 r. zostało błędnie ocenione przez organ jako wniosek o wznowienie postępowania, ponieważ stanowi ono nowy wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich w okresie od 20 lipca 1943 r. do 7 kwietnia 1945 r. Stąd zdaniem skarżącego organ nieprawidłowo rozpoznał skargę w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, zamiast wydać decyzję na podstawie przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Skarżący zarzucił również Kierownikowi Urzędu brak współdziałania w zakresie pozytywnego rozpatrzenia wniosku. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania. W myśl przepisu art. 145 § 1 w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zachodzą przesłanki wymienione w pkt 1 – 8 powołanego przepisu. Stosownie do pkt 5 art. 145 § 1 wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie zaś z przepisem art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. System weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych na drodze administracyjnej, na który składa się w szczególności postępowanie w sprawie wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.) oraz postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej (art. 154, 155 k.p.a.), oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, "Wydawnictwo C. H. Beck", Warszawa 2006, s. 631; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 286/99, LEX nr 55756). Na gruncie rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, iż wprawdzie F.D. w piśmie z dnia 2 grudnia 2005 r. (data nadania – k. 30 akt administracyjnych), nazwanym "wnioskiem o rozszerzenie uprawnień kombatanckich z jednego miesiąca na 24 miesiące" nie powołał się wprost na przepis art. 145 k.p.a., jednakże powołał się na okoliczności faktyczne inne niż te, które były podstawą przyznania mu uprawnień kombatanckich decyzją z dnia [...]. i dołączył do wniosku dokumenty, które uznał za nowe dowody w sprawie. Powołanie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydawał decyzję w sprawie, wypełnia przesłanki zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dotyczącego wznowienia postępowania administracyjnego. W takim razie prawidłowo organ przyjął, że pismo skarżącego z dnia 2 grudnia 2005 r. stanowi wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Należy również podkreślić, iż sam skarżący we wniosku z dnia 12 lutego 2006 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy (k. 64 - 65 akt administracyjnych) wyjaśnił, że jego wniosek "o rozszerzenie uprawnień kombatanckich" powinien być potraktowany jako wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., "chyba że po usunięciu nieprawidłowości proceduralnych, sprawa rozpatrzona by mogła być w trybie art. 155 k.p.a.". Skoro zatem skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania, to wobec niekonkurencyjności nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej nie można uznać, że pismo stanowi wniosek o uchylenie lub zmianę decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich na podstawie art. 155 k.p.a. Ponadto zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa postępowanie wszczęte i prowadzone na podstawie przepisu art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz jego celem jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki dyktowane interesem społecznym lub słusznym interesem strony, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt III SA 1854/99, LEX nr 43956; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1388/99, LEX nr 47229). Wobec wyraźnego domagania się przez skarżącego ponownego merytorycznego zbadania sprawy nie było zatem podstaw do rozpoznawania jego wniosku w trybie art. 155 k.p.a. Chybiony jest w tej sytuacji zarzut skargi, iż wniosek z dnia 2 grudnia 2005 r. stanowi nowy wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich w okresie od 20 lipca 1943 r. do 7 kwietnia 1945 r. i jako taki winien być rozpatrzony merytorycznie na podstawie przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Kierownik Urzędu działając zarówno jako organ pierwszej, jak i drugiej instancji słusznie zastosował powołane przepisy kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania. W ocenie Sądu wobec wyraźnego brzmienia przepisu art. 148 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. brak jest podstaw do przyjęcia odmiennego poglądu w sprawie niż to uczynił organ. Prawidłowe jest też stanowisko organu administracji, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu określonego w przepisie art. 148 §1 k.p.a. W myśl tego o przepisu podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynika, że dołączone do wniosku z dnia 2 grudnia 2005 r. dokumenty: zaświadczenie Archiwum Państwowego w L. z dnia 22 grudnia 1994 r. oraz dokument w języku niemieckim, potwierdzający przymusową pracę ojca skarżącego (Arbeitsbuch) załączone były już do wniosku w sprawie zakończonej decyzją z dnia 22 października 1998 r. o przyznaniu uprawnień kombatanckich (k. 7-13 akt administracyjnych). Również pozostałe dokumenty: pismo Urzędu Rządu Krajowego dla Dolnej Austrii z dnia 27 marca 2001 r. z załączonym potwierdzeniem urodzenia oraz pismo Międzynarodowej Służby Poszukiwawczej z dnia 17 kwietnia 2000 r., a także kopia oświadczenia ojca skarżącego i jego siostry z dnia 24 września 1993 r. znane były skarżącemu dużo wcześniej. Należy również podkreślić, że fakt pracy przymusowej rodziców oraz fakt urodzenia się skarżącego były przez skarżącego powoływane już w czasie ubieganie się o przyznanie uprawnień kombatanckich w 1997 r. (por. życiorys skarżącego na k. 17 akt administracyjnych i pismo skarżącego do Stowarzyszenia Dzieci Zamojszczyzny – k. 16 oraz kwestionariusz osoby ubiegającej się o uprawnienia kombatanckie – k.19). Niewątpliwie zatem skarżący nie złożył wniosku w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wobec tego organ prawidłowo utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 12 maja 2006 r. o odmowie wznowienia postępowania, albowiem podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez F. D. do organu administracji publicznej z uchybieniem terminowi określonemu w powołanym przepisie art. 148 § 1 k.p.a. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).