II SA/Lu 874/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 listopada 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Z. S. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 7 listopada 2008 r., odmawiającej przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na małoletnią córkę K. F. – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że Z. S. wnioskiem z dnia 2 września 2008 r. zwróciła się o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko K. F. W poprzednim okresie zasiłkowym pobierała ona świadczenia rodzinne przyznane decyzją z dnia 27 września 2007 r., Nr [...]. Organ pierwszej instancji ustalił, iż roczny dochód rodziny w 2007 r. wyniósł 32.696,99 zł. Na dochód rodziny w świetle zaświadczeń Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego składają się: - dochód Z. S. w kwocie 11.828,15 zł, - dochód J. S. w kwocie 10.617,99 zł, - dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,6175 ha przeliczeniowych wynoszący za rok 2007 kwotę 10.250,85 zł, Miesięczny dochód rodziny wyniósł 2.724,75 zł (32.696,99 zł ÷ 12), co w przeliczeniu na osobę daje 908,25 zł (2724,73 ÷ 3) i przekracza kryterium ustawowe wynoszące 504,00 zł. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje rodzicowi albo opiekunowi dziecka, jeżeli dochód miesięczny rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Ustęp 3 tego artykułu reguluje kwestię przyznania zasiłku rodzinnego w sytuacji, gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą do zasiłku rodzinnego, jeżeli zasiłek rodzinny przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym, ale stanowi, że przekroczenie to nie może być większe od kwoty najniższego zasiłku rodzinnego przysługującego w okresie, na który jest ustalany. Kwota najniższego zasiłku rodzinnego wynosi 48 zł, a zatem dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni nie mieści się i w tym podwyższonym kryterium. Podnoszony w odwołaniu zarzut, że odwołująca się nie posiada żadnego gospodarstwa rolnego jest nierzeczywisty, bo pozostaje w sprzeczności z treścią zaświadczenia Urzędu Gminy z dnia 5 sierpnia 2008 r. i oświadczenia Z. S. z dnia 2 września 2008 r. Wynika z nich, że Z. S. była i jest podatnikiem podatku rolnego z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego położonego we wsi W. M. i K. o powierzchni 7,06 ha, stanowiących 4,6175 ha przeliczeniowych. Zgodnie z art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia Prezesa GUS na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.). Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 22 września 2008 r. dochód z 1 ha przeliczeniowego w 2007 r. wynosił 2.220,00 zł rocznie, a więc 1/12 z tego dochodu to kwota 185,00 zł. Na sposób wyliczenia tego dochodu nie może mieć wpływu dołączona przez odwołującą się opinia (operat szacunkowy) dotycząca wartości rynkowej przedmiotowych gruntów. Organ przy obliczaniu dochodu rodziny kieruje się przepisami obowiązującego prawa i nie może stosować zasady swobodnego uznania administracyjnego bez podstawy prawnej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła Z. S., domagając się "...wydania nakazu sądowego wypłaty zasiłku rodzinnego za okres od 1 września 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. oraz od 1 września 2008 r. do dnia wypłaty...". Zarzuciła w skardze, że krzywdząca jej małoletnie dziecko decyzja odmawiająca przyznania zasiłku rodzinnego jest odwetem za trwające kilka lat postępowanie administracyjne w sprawie renty socjalnej męża zakończonej korzystnym rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżąca podniosła, iż rodzina jej nie osiąga takich dochodów, jakie wskazano w zaskarżonej decyzji, albowiem posiada jedynie formalnie gospodarstwo rolne, z którego nie osiąga żadnego dochodu. Gospodarstwo to uzyskała w wyniku ugody sądowej w ramach podziału majątku z poprzedniego małżeństwa. Jest ono zachwaszczone i zadrzewione samosiejkami i leży w znacznej odległości od jej miejsca zamieszkania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sądy administracyjne dokonują kontroli w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego są uprawnione w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Warunki przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku uregulowane zostały ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). W świetle przepisów tejże ustawy zasiłek rodzinny nie jest świadczeniem uznaniowym, co oznacza, że przyznanie tego zasiłku albo odmowa jego przyznania nie jest pozostawiona uznaniu organu administracji. Właściwy organ obowiązany jest do przyznania zasiłku rodzinnego, jeżeli osoba ubiegająca się o to świadczenie wypełni ustawowe wymogi do uzyskania tego świadczenia, a nie może przyznać zasiłku rodzinnego w sytuacji, gdy chociażby jeden z ustawowych wymogów nie jest spełniany przez wnioskodawcę. Zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł (art. 5 ust. 1 ustawy). Mimo przekroczenia tej kwoty dochodu na osobę w rodzinie możliwe jest przyznanie zasiłku rodzinnego, ale tylko w sytuacji, jeżeli zasiłek taki przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Warunkiem niezbędnym jest wówczas, by przekroczenie to było kwotowo niższe lub równe kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany (art. 5 ust. 3 ustawy). W rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, iż skarżąca Z. S. w poprzednim okresie zasiłkowym pobierała świadczenia rodzinne na córkę K. F., przyznane jej decyzją z dnia 27 września 2007 r. Nr [...]. W świetle powołanych wyżej przepisów zasiłek rodzinny przysługiwałby jej w sytuacji, gdyby dochód na osobę w rodzinie nie przekraczał kwoty 504,00 zł plus najniższy zasiłek rodzinny. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 130, poz. 903) najniższy zasiłek rodzinny wynosi 48,00 zł. Tak więc skarżąca byłaby uprawniona do zasiłku rodzinnego na dalszy okres, gdyby dochód na osobę w jej rodzinie nie przekraczał kwoty 552,00 zł. Przepis art. 3 omawianej ustawy, stanowiący tzw. słowniczek terminów używanych w tejże ustawie w pkt 1 lit. "a" przez dochód rodziny każe rozumieć przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do koszów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Odliczeniu od tych przychodów podlegają kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zgodnie z zaświadczeniami Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego tak rozumiany dochód skarżącej Z. S. wyniósł w roku 2007 r. 11.829,15 zł, a dochód jej męża J. S. 10.617,99 zł (k. 3 i 4 akt administracyjnych). Daje to łącznie kwotę 22.447,10 zł, co miesięcznie na osobę trzyosobowej rodzinie wynosi 623,59 zł. Nawet, gdyby do wyżej wymienionych dochodów nie doliczać potencjalnego dochodu z gospodarstwa rolnego, którego właścicielka jest skarżąca, to i tak przypadająca na 1 osobę w rodzinie kwota miesięcznego dochodu 623 zł nie uprawnia skarżącej w świetle powołanego art. 5 ust. 1 i 3 omawianej ustawy, do otrzymania zasiłku rodzinnego na dziecko. Należy jednakże uznać za nietrafny zarzut skarżącej, iż okoliczność nie uprawiania przez nią leżącego odłogiem gospodarstwa rolnego, którego jest właścicielką nie daje podstaw do doliczania do dochodu rodziny potencjalnego dochodu z powierzchni hektarów przeliczeniowych tego gospodarstwa. Zgodnie z powołanym już art. 3 ustawy innym dochodem jest także dochód z gospodarstwa rolnego (pkt 1 lit. "c"), za które uznaje się gospodarstwo w rozumieniu przepisów o podatku rolnym (pkt 6 art. 3). Skoro skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni fizycznej 7,06 ha to uzyskuje ona potencjalny dochód z tego gospodarstwa w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych i bez prawnego znaczenia jest fakt, iż nie prowadzi ona działalności rolniczej. Z tych względów należało uznać zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Zaskarżona decyzja nie rozstrzygała kwestii przyznania zasiłku rodzinnego na okres od 1 września 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. i akta administracyjne sprawy nie zawierają wniosku o przyznanie zasiłku za taki okres. Stąd też Sąd nie był uprawniony do rozpatrywania zawartego w skardze żądania przyznania skarżącej takiego zasiłku. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.