II SA/Lu 874/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozbawienia uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 874/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę E. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozbawienia uprawnień kombatanckich. W dniu 17 grudnia 2012 r. skarżący złożył do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony na urzędowym formularzu "PPF", w którym określił, iż domaga się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu swojego żądania wywiódł, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i utrzymują się oni z jego renty i emerytury żony w kwotach odpowiednio 2.580,97 zł i 1.447,00 zł, co daje ogółem 4.279,97 zł miesięcznie. Nadto wnioskodawca wskazał, że mieszkanie, którego był właścicielem i w którym nadal mieszka przekazał wnuczce. Dodatkowo podkreślił, że miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą ok. 800 zł. Wskazał, że dużo wyższe są natomiast koszty zakupu lekarstw, które w miesiącach listopad i grudzień 2012 r. wyniosły 1.064, 54 zł. Podniósł również, że stan jego zdrowia jest bardzo zły. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Na wstępie należy zaznaczyć, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r,. , poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Celem ustanowienia prawa pomocy jest natomiast zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, a zatem wszyscy obywatele. Dlatego w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonywania wyboru pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a odstąpieniem od zasady powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych wskazanych w art. 84 Konstytucji, czego wyrazem na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego jest regulacja zawarta w art. 199 i art. 214 (por. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005 - LEX). Dlatego też przyznanie prawa pomocy może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Przedmiotem wniosku E. P. było przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak natomiast stanowi art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza wniosku skarżącego pod kątem tych przesłanek prowadzi jednak zdaniem Sądu do konkluzji, że przedstawione wyżej przesłanki nie zostały w sprawie zachowane. Należy wprawdzie w tym miejscu przyznać, że skarżący jest osobą w podeszłym wieku i - co jest bezsporne - uskarża się na zły stan zdrowia, a w rezultacie jego sytuacja życiowa jest niewątpliwie trudna. Uwzględniwszy jednak relację w jakiej pozostaje dochód jego dwuosobowego gospodarstwa domowego z rozmiarem ponoszonych przezeń wydatków na utrzymanie oraz z wysokością kosztów, jakie jest w niniejszym postępowaniu obowiązany uiścić uznać należało, że brak jest podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Sytuacja dochodowa skarżącego nie daje bowiem podstaw do przyjęcia tezy, iż znajduje się on w ciężkiej sytuacji materialnej i nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący wraz z małżonką ma stały miesięczny dochód wynoszący 4.279,97 zł. Ponadto, ma on również zapewnione warunki mieszkaniowe. Jego sytuacji materialnej nie narusza również w stopniu uzasadniającym uwzględnienie jego wniosku wysokość wydatków ponoszonych na zakup lekarstw. Konkludując, uwzględniwszy relację pomiędzy dochodem rodziny skarżącego i rozmiarem koniecznych wydatków przeznaczanych przezeń na utrzymanie, nie sposób uznać, iż nie jest on wstanie ponieść kosztów postępowania, które na obecnym etapie postępowania nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł, a łącznie 200 zł (opłata kancelaryjna od wniosku za sporządzenie uzasadnienia i ewentualnie wpis od skargi kasacyjnej), a także na opłacenie adwokata z wyboru. Dodać również należy, że skarżący w toku niniejszego postępowania uiścił wpis od skargi w kwocie 200 zł, nie wskazując wówczas na złą sytuację materialną. Nie wskazał przy tym by od tego czasu jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.