II SA/Lu 875/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-11-19
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Posiadany przez skarżącego majątek (dom, mieszkanie, nieruchomość rolna, dwa samochody) oraz stałe dochody jego i żony świadczą o stabilnej sytuacji finansowej, która pozwala na pokrycie kosztów sądowych. Zobowiązania kredytowe nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi i świadczą o dobrej kondycji finansowej.Stan faktyczny
Skarżący G. S. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, powołując się na trudną sytuację finansową z powodu kosztów utrzymania domu, samochodów, spłaty kredytów oraz wydatków na naukę języków obcych przez żonę i córkę. Wykazał posiadanie znacznego majątku (dom, mieszkanie, nieruchomość rolna, dwa samochody) i stałe dochody.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący przedłożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jego sytuacja finansowa jest trudna z uwagi na ponoszenie wysokich kosztów utrzymania domu, samochodów oraz konieczność spłaty kredytu hipotecznego i konsumpcyjnego. Ponadto ponosi dodatkowe koszty związane z nauką przez żonę i córkę języków obcych. W dalszej części wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem dzieci w wieku szkolnym. Wykazał, że w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. ok. [...] ha oraz dwa samochody osobowe. Podał, że na dochód rodziny w łącznej kwocie ok. [...] zł składa się jego wynagrodzenie za pracę (ok. [...] zł), wynagrodzenie za pracę żony (ok. [...] zł) oraz dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie ok. [...] zł.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych.
Na obecnym etapie postępowania do wymagalnych kosztów sądowych należy wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł - § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe (za wyjątkiem wpisu od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi), tj. opłata sądowa od zażalenia, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na względzie z jednej strony przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną i rodzinną skarżącego, z drugiej zaś strony wielkość obciążeń finansowych w sprawie niniejszej, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia w całości od kosztów sądowych ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (całkowity brak dochodów lub bardzo niskie dochody, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sytuacja materialna skarżącego nie należy do trudnych. Ze względu na posiadany majątek (dom o pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha, dwa samochody), skarżącego nie można uznać za osobę ubogą. Sytuacja finansowa skarżącego jest stabilna, zarówno bowiem skarżący, jak i jego żona osiągają stały dochód z tytułu pracy – łącznie ok. [...] zł miesięcznie, a ponadto dochód z posiadanej nieruchomości rolnej w kwocie ok. [...] zł. Oceniając możliwości płatnicze skarżącego nie można pominąć faktu, że będąc właścicielem domu o pow. [...] m2 i jednocześnie mieszkania o pow. [...] m2 posiada możliwość wynajęcia którejś z tych nieruchomości, celem zwiększenia dochodów rodziny.
Za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, nie przemawia również fakt, że jest on obciążony spłatą kredytu hipotecznego i konsumpcyjnego. Zobowiązania cywilnoprawne (umowy kredytowe, umowy pożyczki) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe, a fakt udzielania skarżącemu kredytów świadczy o jego dobrej kondycji finansowej. Koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że opłacenie kosztów sądowych w sprawie niniejszej, leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło