II SA/Lu 875/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. II SA/Lu 875/14 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia 31 marca 2014 r., nr [...], wydaną w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., nakazał G. S. rozbiórkę zblokowanych czterech silosów na zboże wraz z wiatą do rozładunku, położonych na działce nr ewid. [...] w B. D.. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w toku wszczętego z urzędu postępowania ustalono, że G. S. na opisanej działce zrealizował, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, cztery silosy na zboże. Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy B., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Narodowej Miejskiej w B. z dnia 29 grudnia 2009 r. wskazana działka położona jest na terenie zabudowy zagrodowej. Organ wskazał, że plan miejscowy dopuszcza lokalizację na tym obszarze silosów związanych wyłącznie z przechowywaniem produktów rolnych z gospodarstwa rolnego. W ocenie organu, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, uzasadnione jest twierdzenie, że wykonane roboty budowlane nie spełniają tego warunku, albowiem silosy zrealizowane przez stronę wykorzystywane są na cele komercyjne przez osoby trzecie. Z powyższego, zdaniem organu, wynika, że budowa silosów była niezgodna z ustaleniami planu, nie mogła zostać więc zalegalizowana, co obligowało organ do orzeczenia rozbiórki samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych. Utrzymując w mocy tę decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił wyrażone w niej stanowisko organu pierwszej instancji, podkreślając, że niewątpliwie opisane obiekty budowlane wykorzystywane są przez "[...]" Spółkę z o.o. z siedzibą w B. D. do prowadzenia w działalności gospodarczej na opisanej nieruchomości. Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożył G. S., wnosząc o jej uchylenie z uwagi na naruszenie: - art. 7, 10, 11, 28, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: K.p.a.), wskutek nieustalenia w sposób wyczerpujący istotnych okoliczności w sprawie, dokonanie błędnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, niezapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz nieodniesienia się do zarzutów odwołania, - art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.; dalej także: Prawo budowlane), wskutek skierowania decyzji do niewłaściwego podmiotu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu, organy nadzoru budowalnego prawidłowo, to jest zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a organ odwoławczy również zgodnie z art. 136 K.p.a., ustaliły i oceniły wszystkie istotne okoliczności w rozstrzyganej sprawie, co dało im podstawę do prawidłowego zastosowania w tej sprawie przepisów prawa materialnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że na działce o nr ewid. [...] położonej w B. D., stanowiącej własność skarżącego, znajdują się budowle rolnicze w postaci zblokowanych czterech silosów na zboże wraz z wiatą do rozładunku. Komunikacja na terenie działki odbywa się wewnętrznymi ciągami jezdnymi o nawierzchni gruntowej, częściowo utwardzonymi żużlem. Organy administracji, opierając się na treści uzasadnień wyroków w sprawach karnych (wyrok Sądu Rejonowego w L. IV Wydział Karny z dnia 29 września 2008 r., sygn. [...], wyrok Sądu Rejonowego w L. XV Wydział Karny z dnia 26 lipca 2010 r., sygn. [...], wyrok Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny z dnia 16 maja 2011 r., sygn. [...], wyrok Sądu Okręgowego w L. V Wydział Karny z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. [...]), uznały, że w związku z prowadzoną na tej nieruchomości działalnością gospodarczą w okresie od jesieni 2000 r. do wiosny 2001 r. zostały zrealizowane, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, cztery silosy na zboże. W toku tego postępowania organ pierwszej instancji przeprowadził dowód w postaci przesłuchanie skarżącego w celu ustalenia przeznaczenia omawianych silosów, to jest czy służą one do przechowywania produktów rolnych pochodzących z gospodarstwa rolnego, czy też służą składowaniu zboża w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Podczas przesłuchania w dniu 20 marca 2014 r., skarżący odmówił udzielenia odpowiedzi na pytanie dotyczące ewentualnego wykorzystywania silosów na cele komercyjne. Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. d Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 m3 i wysokości nie większej niż 4,50 m. Z dostarczonej przez skarżącego w dniu 28 lutego 2011 r. dokumentacji technicznej wynika zaś, że każdy z czterech silosów na zboże posiada średnicę wynoszącą 3,50 m (promień 1,75 m), wysokość użytkową wynoszącą 6,00 m oraz pojemność 50 t każdy z nich. Pojemność użytkowa każdego z silosów wynosi więc około 57,70 m3. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w tym zwłaszcza z przedstawionej przez stronę inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej, wynika, że zblokowana budowla składająca się z czterech silosów z wiatą rozładunkową służy do przyjmowania zboża (pszenicy, jęczmienia i kukurydzy), poprzez kosz znajdujący się pod zadaszeniem stanowiącym obudowaną wiatę, układ przenośników ślimakowych i kubełkowych, podających ziarno do silosów, które znajdującą się poza wiatą. W opisie technicznym do inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wskazano, że "wiata i silosy tworzą razem zblokowaną konstrukcję, poprzez wzajemne posadowienie ich na wspólnych stopach oraz połączenia konstrukcji dachu i wspólnych pomostów roboczych". Prawidłowo zatem oceniły organy nadzoru budowlanego, że opisana wyżej inwestycja, polegająca na wykonaniu czterech zblokowanych silosów na zboże wraz z wiatą do rozładunku na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości B. D., stanowiąca całość techniczno-użytkową , nie została zwolniona z pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 Prawa budowlanego. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy B., w brzmieniu ustalonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia 29 grudnia 2009 r. ([...]), działka nr ewid. [...] położona w miejscowości B. D., znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę zagrodową, co umożliwia realizację obiektów rolniczych związanych z obsługą rolnictwa. Jak prawidłowo wskazały organy administracji, lokalizacja na wspomnianej nieruchomości czterech silosów na zboże o pojemności 50 t każdy z nich byłaby zgodna z zapisami planu jedynie w przypadku, gdyby związane one były wyłącznie z przechowalnictwem produktów rolnych z gospodarstwa rolnego i nie służyłyby składowaniu zboża w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, generującej uciążliwości dla sąsiedniej zabudowy. Wskazana działka jest położona bowiem w terenie oznaczonym symbolem 20 MR, przeznaczonym na zabudowę zagrodową w gospodarstwie rolnym. Oznacza to możliwość lokalizacji na tym terenie budynków wymienionych w § 3 pkt 21 wskazanej wyżej uchwały oraz budowli rolniczych, o jakich mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz.U. z 1997 r. nr 132, poz. 877), do których są zaliczane silosy na zboże. Usytuowanie silosów na zboże winno spełniać warunki w/w rozporządzenia, w szczególności w zakresie odległości od granic sąsiednich działek, od istniejącej zabudowy, czy także od innych budowli rolniczych. Zasadnie oceniły organy, że omawiane silosy nie są wykorzystywane zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B., wyłącznie do przechowywania produktów rolnych pochodzących z własnego gospodarstwa rolnego, albowiem służą one składowaniu zboża w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będącej źródeł uciążliwości dla zabudowy znajdującej się na sąsiedniej działce. Podkreślenia wymaga, że stanowisko takie potwierdza treść uzasadnień powołanych wyżej wyroków sądów karnych wydanych w latach 2009-2011, złożonych przez właściciela działki sąsiedniej - A. D., z których w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że wskazane silosy zbożowe wykorzystywane są na cele komercyjne przez osoby trzecie. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w sprawie, zwłaszcza że skarżący w toku przesłuchania przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w dnia 20 marca 2014 r., bez podania przyczyn, odmówił udzielenia odpowiedzi na pytanie dotyczące ewentualnego wykorzystywania silosów na cele komercyjne. Trafnie stwierdziły również organy, że o wykorzystywaniu wspomnianych zblokowanych silosów na zboże wraz z wiatą do rozładunku oraz wagą na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą świadczy również postępowanie prowadzone przez Starostę L. pod sygnaturą akt [...], dotyczące oddziaływania instalacji do przechowywania zboża zlokalizowanej w B. D., gmina B., w którym to stroną postępowania jest [...] Spółka z o.o. W postępowaniu tym Starosta L., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w związku z wnioskiem L. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w L. z dnia 29 lipca 2009 r., znak: [...], o zobowiązanie [...] Spółki z o.o. w B. D. do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego, decyzją z dnia 29 kwietnia 2014 r., znak: [...], orzekł o braku zasadności zobowiązywania tej Spółki do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego instalacji do przechowywania zboża zlokalizowanej na wspomnianej nieruchomości w B. D.. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w trakcie przeprowadzonych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w L. kontroli instalacji służącej Spółce do prowadzonej działalności gospodarczej nie stwierdzono przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu, bądź stężeń zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego . Zasadnie więc stwierdziły organy administracji, że niewątpliwym jest to, że omawiany obiekt budowlany jest wykorzystywany na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą przez opisana Spółkę. W konsekwencji trafnie również oceniły te organy, że wskazany obiekt narusza w sposób jednoznaczny ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. w odniesieniu do działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości B. D., albowiem plan ten zakłada jedynie możliwość przechowywania produktów rolnych pochodzących z własnego gospodarstwa rolnego. Dodatkowo organy oceniając okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej na działce położonej w B. D. nr [...], w zakresie skupu i sprzedaży zbóż, powołały się na informacje powszechnie dostępne na stronie internetowej [...] Spółki z o.o., w tym do zamieszczonej na stronach internetowych informacji dla rolników, zawierającej wykaz podmiotów gospodarczych prowadzących skup, sprzedaż i przetwórstwo zbóż na terenie województwa [...]. Podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego dowody te zasadnie zostały dopuszczone przez organy administracji orzekające w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co jest zgodne z prawem i może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Oczywistym jest więc, że opisane wyżej dowody w postaci wydruków stron internetowych były dopuszczalnym dowodem potwierdzającym fakt prowadzenia na opisanej nieruchomości działalności gospodarczej z wykorzystaniem znajdujących się na tej nieruchomości zblokowanych silosach na zboże wraz z wiatą do rozładunku oraz wagą. Niezależnie od tego podkreślić należy, że jak wynika z wniosków końcowych zawartych w dostarczonym przez skarżącego projekcie zamiennym, zblokowane silosy na zboże z wiatą do rozładunku zlokalizowane są w odległości 4,30 m od północnej granicy działki. Oznacza to zatem, że obiekt ten został zrealizowany z naruszeniem wskazanej § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, z którego wynika, że odległość ta – dla silosów na zboże i pasze o pojemności większej niż 100 ton – winna wynosić 5 m. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że skarżący nie przedłożył zaświadczenia świadczącego o zgodności z planem miejscowym silosów na zboże wraz z wiatą do rozładunku, położonych na działce nr ewid. [...] w miejscowości B. D., wykorzystywanych do prowadzonej działalności gospodarczej. W tych okolicznościach organy nadzoru budowlanego obu instancji obowiązane były, w myśl powołanych przepisów, do orzeczenia nakazu rozbiórki. Procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 48 ustawy, nie zawiera bowiem norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 ustawy, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki (wyrok WSA w Opolu z dnia 22 listopada 2012 r., II SA/Op 271/12, LEX nr 1234423). Przepis art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane stanowi bowiem, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków , o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, z którego wynika m.in., że właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę . Bezzasadne były również pozostałe zarzuty podniesione w skardze. Prawidłowo organy nałożyły na skarżącego, będącego właścicielem nieruchomości obowiązek rozbiórki spornego obiektu budowlanego. Niewątpliwie obowiązki, o których mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane – stosownie do art. 52 Prawa budowlanego – mogą być skierowane do inwestora, ale tylko pod warunkiem, że posiada on w dacie orzekania przez organ uprawnienia do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na realizację nakazu. Wobec tego, że w sprawie niespornym jest, że to skarżący, a nie Spółka [...] jest właścicielem nieruchomości, na której zlokalizowany jest podlegający rozbiórce obiekt budowlany, a tym samym, to skarżący jest również właścicielem opisanego obiektu, prawidłowo skierowany został nakaz rozbiórki do skarżącego. Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a., wskazać trzeba, że skarżący nie wykazał , by został pozbawiony możliwości udowodnienia swoich twierdzeń, czy też możliwości złożenia wyjaśnień i żeby uchybienie tym przepisom mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym nie można uznać, że niezawiadomienie skarżącego, przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji, o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło mu dokonanie w tym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Skarżący nie wskazał również żadnego dowodu, którego nie mógł powołać z tej przyczyny. Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, po zapoznaniu się przez stronę z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, co miało miejsce 10 marca 2014 r., organ pierwszej instancji skierował do Prokuratury Rejonowej w [...] pismo przesyłające kopie wyroków, a także skierowane do skarżącego pismo tego organu z dnia 10 marca 2014 r. wzywające go do stawienia się w organie w dniu 20 marca 2014 r., celem złożenia zeznań. W aktach tych znajduje się protokół z przesłuchania skarżącego, którego treść została mu odczytana przed podpisaniem protokołu. Brak jest również podstaw do uznania, jak zdaje się twierdzić skarżący, że stroną postępowania w niniejszej sprawie winna być Spółka [...]. Skarżący jest właścicielem nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany, co do którego orzeczono rozbiórkę. Ponadto zauważyć należy, że w toku postępowania przed organami administracji skarżący nie starał się nawet wykazać, by innemu podmiotowi niż on sam, przysługiwały jakiekolwiek prawa rzeczowe do tej nieruchomości oraz do zrealizowanego na niej obiektu budowlanego. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)