II SA/Lu 875/16
WyrokWSA w Lublinie2017-01-19
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Joanna Cylc-Malec, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego przez organ nadzoru budowlanego, w sytuacji gdy roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z prawem, jest prawidłową formą rozstrzygnięcia, czy też organ powinien wydać decyzję merytoryczną o odmowie nałożenia obowiązków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że chociaż istnieje rozbieżność w orzecznictwie co do formy rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego w sytuacji, gdy roboty budowlane są zgodne z prawem (umorzenie postępowania vs. decyzja o odmowie nałożenia obowiązków), to w niniejszej sprawie nie miało to wpływu na wynik sprawy. Oba rodzaje rozstrzygnięć prowadzą do legalizacji wykonanych robót budowlanych, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.Stan faktyczny
Skarżąca A. F. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego. Skarżąca zarzuciła m.in. zniszczenie instalacji wodno-kanalizacyjnej, budowę piwniczki na jej działce oraz zawilgocenie pokoju. Organy nadzoru budowlanego uznały, że roboty budowlane były zgodne z pozwoleniem na budowę i projektem, a zarzuty dotyczące instalacji wodno-kanalizacyjnej i piwniczki wykraczają poza kompetencje organów nadzoru budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania A. F., L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L. z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce o nr [...], położonej przy ul. [...]. [...] w L..
Organ pierwszej instancji ustalił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta L. wszczął na wniosek A. F. postępowanie w sprawie zgodności z prawem rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, usytuowanego na działce o nr [...] położonej w L. przy ul. [...]. [...]
W toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że przedmiotowe roboty budowlane prowadzone są zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, a także rysunkiem zamiennym wykonanym przez projektanta mgr inż. arch. M. M. , obejmującym zmianę usytuowania ścianki na klatce schodowej budynku, zakwalifikowaną przez projektanta jako nieistotną.
W trakcie oględzin w dniu [...] czerwca 2016 r. ustalono, że usytuowanie przedmiotowej ścianki nie powoduje zamurowania kanału wentylacyjnego w części budynku A. F.. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w L. Sp. z o.o., w warunkach przyłączeniowych z dnia [...] czerwca 2009 r., określiło rozdział instalacji wodociągowej dla niezależnej obsługi posesji przy ul. [...]. [...] (dz. o nr [...]) oraz dla posesji przy ul. [...]. [...] (dz. o nr [...]). Zgodnie z tymi warunkami, w przypadku, gdy istnieją warunki techniczne do zaprojektowania bezpośredniego przyłącza do sieci, powinna nastąpić realizacja niezależnych przyłączy dla obsługi wod.-kan. Obowiązek takiego podziału powstał dla A. F. - właścicielki działki o nr [...], za zgodą właścicielki działki o [...].
W związku z tym, że organ nie stwierdził żadnych istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę domu jednorodzinnego na działce nr [...], w tym od zatwierdzonego tym pozwoleniem projektu budowlanego, umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wobec braku przesłanek zastosowania środków prawnych z art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.).
Powyższe ustalenia i ocenę prawną podzielił organ drugiej instancji.
Skargę na powołaną na wstępie decyzję tego organu wniosła A. F., żądając jej uchylenia. W skardze podniosła, że inwestor, realizując opisane na wstępie roboty budowlane na działce nr [...], "zdemolował jej instalację wodno-kanalizacyjną" poprzez poprzecinanie rur i zdjęcie dwóch kaloryferów z pokojów na pierwszym piętrze, przez co zniszczył również instalację c.o. Wskazała ponadto, że inwestor w 2009 r. przesunął ściany nośne na pierwszym piętrze budynku w dwóch pokojach bocznych, tak, że znajdowały się w jej części budynku, a następnie w 2010 r. zburzył je i wzniósł na nowo zgodnie z projektem. W ocenie skarżącej, to przestawienie ścian spowodowało utrudnienie dostępu do przewodu kominowego.
Ponadto skarżąca zakwestionowała legalność budowy piwniczki na tyłach budynku na działce nr [...], gdyż – jak wskazała, piwniczka została wybudowana częściowo na jej działce, a ponadto powoduje zawilgocenie pokoju w należącym do niej budynku.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że podniesione w skardze zarzuty dotyczą części budynku skarżącej usytuowanego na działce o nr [...] i mogą być rozpatrzone w postępowaniu cywilnym, nie dotyczą zaś budynku usytuowanego na działce o nr [...] położonej przy ul. [...]. [...] w L..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie są rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego wydane w sprawie zgodności z prawem robót budowlanych polegających na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce o nr [...], położonej przy ul. [...]. [...] w L..
Organy prowadziły przedmiotowe postępowanie w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. W myśl ust. 1 pierwszego z powołanych przepisów, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
W niniejszej sprawie żadna tych okoliczności nie wystąpiła.
Nie ulega wątpliwości, że roboty budowlane polegające na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce o nr [...], położonej przy ul. [...]. [...] w L., były prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Nie sposób przy tym uznać, by prowadzono je w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Z rysunku zamiennego wykonanego przez projektanta mgr inż. arch. M. M. (k. 24 akt adm.) wynika bowiem, że zmieniono jedynie usytuowanie ściany na klatce schodowej budynku z uwagi na konieczność jego docieplenia w związku z brakiem ogrzewania części tego budynku na działce nr [...]. Zmiana ta zasadnie została przez projektanta zakwalifikowana jako nieistotna w świetle dyspozycji art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. Odstępstwo to nie dotyczy bowiem żadnego z parametrów wymienionych tym przepisie.
Zmiana ta nie naruszyła też w żaden sposób przepisów techniczno-budowlanych.
W pozostałym zakresie roboty budowlane objęte ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 18 sierpnia 2009 r. były prowadzone zgodnie z warunkami tego pozwolenia, w tym zatwierdzonego nim projektu budowlanego.
Z akt sprawy wynika, że roboty te nie były również prowadzone w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska.
Niezasadny jest zarzut skarżącej dotyczący przesunięcia w 2009 r. ściany nośnej na pierwszym piętrze budynku w dwóch pokojach bocznych. Skarżąca przyznała, że w 2010 r. inwestor zburzył ją i wzniósł nową – zgodnie z projektem. Zgodność usytuowania ściany nośnej w budynku na działce nr [...] z projektem budowlanym została potwierdzona podczas oględzin w dniu [...] maja 2016 r. (k. 23 akt adm.). Również mąż skarżącej – Z. F. w trakcie oględzin w dniu [...] czerwca 2016 r. stwierdził, że "ściana nośna jest usytuowana w tym samym miejscu, co przed podziałem budynku" (k. 29 akt adm.).
W związku z powyższym bezpodstawny jest także zarzut skarżącej, że przestawienie ścian spowodowało utrudnienie dostępu do przewodu kominowego. Nie potwierdziły tego wyniki oględzin budynku. Ponadto Z. F. w trakcie oględzin w dniu [...] czerwca 2016 r. stwierdził, że "wentylacja w części nieruchomości A.. F. nie została zamurowana. Dotyczy to parteru i piętra" (k. 28 akt adm.).
Z punktu widzenia kompetencji organów nadzoru budowlanego bez znaczenia pozostaje natomiast podnoszona przez skarżącą okoliczność, że inwestor, realizując opisane na wstępie roboty budowlane na działce nr [...], "zdemolował jej instalację wodno-kanalizacyjną" poprzez poprzecinanie rur i zdjęcie dwóch kaloryferów z pokojów na pierwszym piętrze, przez co zniszczył również instalację c.o.".
Przecięcie rur oraz zdjęcie kaloryferów nie stanowią robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt Prawa budowlanego, a zatem nie są objęte kompetencją organów nadzoru budowlanego. Skarżąca mogłaby ewentualnie podnieść te zarzuty w postępowaniu o naruszenie posiadania przed sądem powszechnym.
Ponadto skarżąca zakwestionowała legalność budowy piwniczki na tyłach budynku na działce nr [...], gdyż – jak wskazała, piwniczka została wybudowana częściowo na jej działce, a ponadto powoduje zawilgocenie pokoju w należącym do niej budynku.
Jak podkreślił organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji, legalność wykonania piwniczki zostanie zbadana w odrębnym postepowaniu, w związku z czym w rozpoznawanej sprawie Sąd nie objął tej kwestii kontrolą.
W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że w realiach niniejszej sprawy nie zachodziły podstawy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowego.
Wypada stwierdzić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje rozbieżność co do prawidłowej formy rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego w sytuacji, gdy po przeprowadzeniu procedury naprawczej organ ten stwierdzi, że objęte nią roboty budowlane nie naruszają prawa. W wyroku z dnia 20 listopada 2009 r., II OSK 1806/08, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uznanie takie winno prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ przepis art. 51 Prawa budowlanego nie daje materialnoprawnej podstawy do merytorycznego wypowiedzenia się w takiej sytuacji (podobnie WSA w Opolu w wyroku z dnia 22 maja 2009 r, II SA/Op 585/08, WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 20 października 2009 r., II SA/Bk 461/09 oraz WSA w Kielcach w wyroku z dnia 15 czerwca 2011 r., II SA/Ke 266/11).
Odmienne stanowisko zaprezentowane jednak zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 7 czerwca 2011 r., II OSK 486/11 oraz z dnia 15 listopada 2006 r., OSK 1344/05. W świetle tego poglądu w przypadku stwierdzenia – po przeprowadzeniu postępowania w trybie art. 50 ust. 1 i art. 51 Prawa budowlanego – że nie zachodzą podstawy ani do nakazania inwestorowi dokonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, organ winien wydać merytoryczną decyzję o odmowie nałożenia na inwestora powyższych obowiązków.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela drugi z przytoczonych powyżej poglądów, jednak nie ma to wpływu na wynik sprawy. Nawet, gdyby organ nadzoru budowlanego odmówił nałożenia na inwestora określonych obowiązków z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, to skutek takiego rozstrzygnięcia byłby dla stron taki sam, jak w przypadku wydania postanowienia o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego z powodu zgodności prowadzonych robót budowlanych z prawem. Oba rozstrzygnięcia prowadzą bowiem do legalizacji wykonanych robót budowlanych.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło