II SA/Lu 876/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędzia WSA Jacek Czaja, Asesor WSA Małgorzata Fita - Mazurek (spr.), Protokolant Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżona decyzję oraz decyzję wydaną z upoważnienia Starosty dnia [...] kwietnia 2003 roku, nr [...]. Zaskarżoną decyzją wydaną z upoważnienia Wojewody dnia [...], Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 3 ustawy z dnia 20.12.2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu oraz o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] kwietnia 2003 r., Nr [...] orzekającej o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego M. M. utrzymano przedmiotową decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymał argumentację organu I instancji podaną dla wyjaśnienia odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych M. M. Jak wynika z dokumentów zebranych w przedmiotowej sprawie M. M. został po raz pierwszy decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r., Nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty uznany za osobę bezrobotną i przyznano mu prawo do zasiłku od dnia 9 sierpnia 2000 r. Następnie wskutek podjęcia zatrudnienia utracił status bezrobotnego i prawo do zasiłku decyzją wydaną z upoważnienia Starosty dnia [...] września 2000 r., Nr [...] na okres krótszy niż 365 dni, po czym rejestrował się ponownie w Powiatowym Urzędzie Pracy w ciągu 7 dni od dnia ustania zatrudnienia i decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. uzyskał status bezrobotnego i prawo do zasiłku od 7 listopada 2000 r. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., Nr [...] orzeczono o utracie statusu bezrobotnego skarżącego i prawa do zasiłku z powodu podjęcia zatrudnienia, po czym decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r., Nr 66/1/02 ponownie przyznano mu ten status i prawo do zasiłku na okres skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego. W dniu [...] kwietnia 2002 r., decyzją Nr [...] orzeczono o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 2 kwietnia 2002 r. jak wcześniej, z powodu podjęcia zatrudnienia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] z powrotem uznano M. M. za osobę bezrobotną (zarejestrował się przed upływem 365 dni od daty utraty w/w statusu) i przyznano mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 grudnia 2002 r. W dniu 1 kwietnia 2003 r. M. M. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy wniosek z dnia 26 marca 2003 r. o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego, w którym prosi o zaliczenie mu do stażu pracy okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Przetwórstwa Rolnego PGR – Zakład Przetwórstwa Owoców i Warzyw udokumentowany zeznaniami świadków oraz okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Jak wynika z dokumentów załączonych przez M. M. w/w zakład pracy – Przedsiębiorstwo Przetwórstwa Rolnego PGR – Zakład Przetwórstwa Owoców i Warzyw nie przekazał do zasobu archiwalnego Urzędu Wojewódzkiego jego akt osobowych (pismo z dnia [...] marca 2003 r.). Ponadto z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2003 r. wynika, iż firma ta składała deklaracje bezimienne, tzn. podając liczbę zatrudnionych pracowników ogółem, dlatego również ZUS nie może potwierdzić faktu zatrudnienia skarżącego w Zakładzie Przetwórstwa Owoców i Warzyw. Jak wynika z powyższego, jedynie zeznania świadków mogą stanowić dowód zatrudnienia M. M. w Przedsiębiorstwie Przetwórstwa Rolnego PGR – Zakład Przetwórstwa Owoców i Warzyw. Ponadto skarżący udokumentował łącznie okres zatrudnienia wynoszący 29 lat, 1 miesiąc i 21 dni, w tym ponad 16 lat pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Mając na uwadze przepis art. 3 ustawy z dnia 20.12.2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o systemie oświaty – prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. Prawną podstawę przyznania zasiłku przedemerytalnego stanowił do dnia 31 grudnia 2001 roku art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z tym przepisem zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury jeżeli: 1) posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący (...) 35 lat dla mężczyzn, 2) posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący (...) 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Dodatkowo art. 37 l cyt. ustawy stanowił, że "prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniała warunki ich nabycia; do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zalicza się okres aktualnie pobieranego zasiłku". Organ odwoławczy badając zaistnienie przesłanek niezbędnych dla przyznania skarżącemu zasiłku przedemerytalnego stwierdził, że M. M. spełnił dwa warunki określone w art. 3 ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu i systemie oświaty w związku z art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu, ponieważ w dniu 12 stycznia 2002 r. posiadał status bezrobotnego i prawo do zasiłku. Natomiast, niezależnie od uznania przez organy zatrudnienia bezsporności tego faktu, stwierdziły one, iż skarżący nie spełnił warunków dotyczących okresów zatrudnienia określonych w art. 37 j ustawy o zatrudnieniu, uprawniających do przyznania zasiłku przedemerytalnego. Mając na uwadze materiał dowodowy w niniejszej sprawie określono, że M. M. legitymuje się 29 letnim, 1 miesięcznym i 21 dniowym stażem pracy, w tym 16 letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organy orzekające w niniejszej sprawie zwróciły uwagę na fakt, iż skarżący wnosił o uznanie mu okresu pracy w Przedsiębiorstwie Przetwórstwa Rolnego PGR – Zakład Przetwórstwa Owoców i Warzyw w okresie 1.06.1971 r. – 31.10.1971 r., jednakże stwierdziły, iż nawet po doliczeniu powyższego okresu M. M. nie legitymowałby się łącznym okresem w wymiarze 30 lat. Odnośnie wniosku skarżącego o doliczenie mu do stażu pracy zasiłku dla bezrobotnych organy zatrudnienia przytoczyły treść art. 37 l cytowanej wyżej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, stanowiącego, że do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego zaliczyć można jedynie okres aktualnie pobieranego zasiłku. Oznacza to, że zaliczeniu podlegać może jedynie zasiłek przyznany i pobierany przy rejestracji, w okresie której następuje spełnienie wymogów warunkujących nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Zatem zaliczeniu na poczet okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego podlegać może jedynie okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych od 3 stycznia 2002 r. do 12 stycznia 2002 r. tj. 10 dni. Zgodnie bowiem z interpretacją Krajowego Urzędu Pracy z dnia 3 sierpnia 2000 r. okres pobierania zasiłku w przerwach spowodowanych krótkotrwałym zatrudnieniem nie jest tzw. aktualnym okresem pobierania zasiłku. Mając na uwadze powyższe organy zatrudnienia zarówno I jak i II instancji stwierdziły, że M. M. nie spełnia łącznie wszystkich warunków niezbędnych dla przyznania zasiłku przedemerytalnego i odmówiły jego przyznania, co znalazło wyraz w zaskarżonej decyzji. Na decyzję organu odwoławczego M. M. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, w której wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym nie może rozpoznać sprawy merytorycznie poprzez przyznanie bądź odmowę przyznania skarżącemu zasiłku przedemerytalnego, o co ten wnosi w skardze. Jednakże rozpoznając skargę, sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa i dlatego uchylił zarówno zaskarżoną decyzje organu odwoławczego, jak i organu I instancji. Zgodnie z przepisami art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu oraz o systemie oświaty (Dz. U. Nr 6, poz. 65, z 2003 r.) oraz art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. zasiłek przedemerytalny przysługuje osobom, które do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniły warunki do jego nabycia, tj. uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającym okres uprawniający do emerytury – w przypadku M. M. 30 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Jak wynika z postępowania dowodowego, skarżący na dzień 12 stycznia 2002 r. spełnił warunki dotyczące posiadania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Jednakże organy zatrudnienia wydające orzeczenia w niniejszej sprawie ustaliły, że nie posiadał okresu uprawniającego do przyznania zasiłku przedemerytalnego – 30 lat zatrudnienia, lecz jedynie 29 lat, 1 miesiąc i 21 dni. Spełniona została natomiast przesłanka dotycząca pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze – skarżący udokumentował 16 lat takiego zatrudnienia. Zaliczając okresy zatrudnienia, organy nie uwzględniły M. M. stażu pracy w Przedsiębiorstwie Przetwórstwa Rolnego PGR – Zakładzie Przetwórstwa Owoców i Warzyw udokumentowanego zeznaniami świadków oraz całego okresu aktualnie pobieranego zasiłku, jaki zgodnie z art. 37 l ustawy o zatrudnieniu może zostać zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Zdaniem sądu, w niniejszej sprawie należało odnieść się do okresu pracy skarżącego w Zakładzie Przetwórstwa Owoców i Warzyw, udokumentowanego zeznaniami świadków. Jak wynika z akt sprawy, M. M. dołożył należytej staranności podczas kompletowania dokumentów potwierdzających okresy jego zatrudnienia – nie miał jednak wpływu na brak niektórych z nich w zasobach archiwalnych jednostek upoważnionych do przechowywania akt osobowych, a także na sposób składania przez pracodawcę deklaracji do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który w związku z brakiem szczegółowych danych nie mógł potwierdzić faktu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne określonego pracownika. Zgodnie z art. 75 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego i utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jako dowód należy dopuścić wszystko co nie jest sprzeczne z przepisami. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (wyrok NSA z 22 listopada 2000 r., sygn. akt: II SA 1510/00). Dlatego też nie jest argumentem przemawiającym za brakiem odniesienia się do przedmiotowej kwestii okoliczność, że zdaniem organu administracji nawet po doliczeniu powyższego okresu zatrudnienia do stażu pracy M. M., "nie legitymowałby się łącznym okresem w wymiarze co najmniej 30 lat". Takie stwierdzenie nie jest uzasadnione zwłaszcza w sytuacji, gdy do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego zalicza się zgodnie z art. 37 l cytowanej ustawy o zatrudnieniu okres aktualnie pobieranego zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie z Uchwałą Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000 r. bezrobotny, który w okresie posiadania prawa do zasiłku utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, po ponownej (kolejnej) rejestracji) uzyskuje wyłącznie prawo do zasiłku na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku stosownie do dyspozycji art. 25 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Sąd w składzie orzekającym podziela powyższe stanowisko w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, że prawo do tego samego zasiłku nabywa się tylko jeden raz, a zawieszenie (wstrzymanie realizacji) prawa do zasiłku, oznacza, że nie zachodzi potrzeba ponownego nabywania do niego prawa. W sprawie M. M., doszło do kilkakrotnej utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych w związku z podejmowaniem krótkotrwałego zatrudnienia. Jednakże, za każdym razem skarżący uzyskiwał prawo do tego samego zasiłku, do którego uzyskał prawo po raz pierwszy w dniu 9 sierpnia 2000 r. Biorąc pod uwagę fakt tożsamości zasiłku, organy zatrudnienia doliczając do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego okres aktualnie pobieranego zasiłku, powinny uwzględnić okres jego pobierania od przyznania po raz pierwszy skarżącemu do niego prawa - do dnia 12 stycznia 2002 r. Mając na względzie przytoczone wyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) w związku z art. 135 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).