II SA/Lu 876/04
WyrokWSA w Lublinie2005-01-27
Skład orzekający: Sędzia NSA - Maciej Kierek, Asesor WSA - Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA - Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze było właściwe do rozpoznania odwołania od decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych, czy też właściwy był sąd rejonowy na podstawie art. 477(8) § 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało odwołanie od decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych bez podstawy prawnej, ponieważ właściwym do rozpoznania takiego odwołania jest sąd rejonowy, zgodnie z art. 477(8) § 2 k.p.c. W związku z tym zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., co obliguje sąd administracyjny do stwierdzenia tej nieważności.Stan faktyczny
Skarżąca R.C. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyznającą jej zasiłek rodzinny i dodatki na troje dzieci na okres dwóch miesięcy. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń na okres całego roku, argumentując, że skarżąca koncentruje swoje interesy życiowe za granicą. Skarżąca podniosła, że jest obywatelką polską i świadczenia jej przysługują. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując argumentację o braku właściwości do przyznania świadczeń.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Maciej Kierek ( spr.), Sędziowie Asesor WSA - Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA - Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2005r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] września 2004r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1 kpa oraz art. 4, 5ust.1, 6 ust.1pkt.1, 12ust.1i3,23ust.1i2 oraz art.47 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. Nr 228, poz.2255 z późn. zm.) po rozpoznaniu odwołania R.C. od decyzji działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Kierownika Sekcji Zasiłków Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] lipca 2004r., Nr [...] przyznającej jej zasiłek rodzinny na troje dzieci na okres od 1 lipca 2004r. do 31 sierpnia 2004r. w kwocie po 43zł miesięcznie na dwoje dzieci i 53zł na trzecie dziecko oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka- dla trojga dzieci w kwocie po 170 zł miesięcznie na każde dziecko od 1 lipca 2004r. do 31 sierpnia 2004r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że R.C. wraz z dziećmi mieszka w A., zaś w Polsce przebywa tylko w czasie letnich wakacji. Z tego powodu organ I instancji przyznał jej świadczenia z pomocy społecznej tj. zasiłek i dodatki z tytułu samotnego wychowywania dzieci na ten okres.
Organ wyjaśnił ponadto, że z tego samego powodu odrębną decyzją z dnia [...] lipca 2004r., Nr [...] odmówiono skarżącej przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.
Na powyższą decyzję R.C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia i przyznania jej zasiłku rodzinnego na okres całego roku.
W skardze podniosła, że decyzja jest krzywdząca w szczególności dla jej dzieci. Skarżąca podkreśliła, że jest obywatelką Polski stale zamieszkującą w kraju, lecz zmuszona jest okresowo wyjeżdżać za granicę do pracy. W jej ocenie przysługują jej świadczenia z pomocy społecznej, pomimo iż nie przebywa cały rok w Polsce, tym bardziej, że małoletnie dzieci uczęszczają za granicą do polskiej szkoły.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że w świetle art.1ust.2 w zw. z art. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenia takie przysługują wyłącznie obywatelom polskim, jak również cudzoziemcom zamieszkującym na terytorium RP. Organ ustalił, że skarżąca koncentruje swoje interesy życiowe w A., a więc zgodnie z art.25 kc to jest jej miejsce zamieszkania. Wobec powyższego nie ma podstaw do przyznania jej świadczeń rodzinnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należy stwierdzić, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tzn. bez podstawy prawnej. Materialno-prawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), które jako organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych wskazują wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne (art. 20 ust. 2 , art. 3 ust. 11) uprawniając go do pisemnego upoważnienia innych wskazanych w ustawie osób do wydania decyzji– (art. 20 ust. 3).
Nie ulega wątpliwości, że organ właściwy określony w ustawie – to organ uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych w pierwszej instancji, od których przysługuje odwołanie. Właściwym do rozpoznania odwołania nie jest jednak organ administracji publicznej wyższego stopnia, lecz inny organ wskazany w ustawie.(art. 127 § 2 kpa).
Organem tym jest sąd rejonowy, co wynika z art. 4778 § 2 kodeksu postępowania cywilnego, który to przepis w brzmieniu aktualnie obowiązującym wszedł w życie z dniem 1 maja 2004r., na podstawie art. 34 ust. 2 lit.a powołanej wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych.
Skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało bez podstawy prawnej odwołanie od decyzji administracyjnej wydanej przez organ I instancji - zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności określoną art. 156 § 1 pkt 1 kpa, co Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielając pogląd wyrażony w wyroku sygn. akt IV SA 217/94 z dnia 12 maja 1995r. (ONSA 2/96 p. 91) obowiązany jest stwierdzić na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło