II SA/Lu 878/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z., S. Z., K. L., K. L., A. M.-W., R. W., T. T. i R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy; w zakresie wniosku S. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić S. Z. prawa pomocy. W dniu [...] r. S. Z. wniósł na druku PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku odniósł się merytorycznie do zaskarżonej decyzji. Wskazał, że jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...]m² i "starego samochodu". Prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Jego dochód miesięczny wynosi [...] zł tytułu wynagrodzenia za pracę. Ponadto skarżący wskazał, że nie stać go na poniesienie kosztów, sprawa dotyczy wielu współwłaścicieli oraz "nosi znamiona przestępstwa urzędniczego i trwa kilka lat". Sąd chcąc zweryfikować sytuację finansową skarżącego wykazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy wezwał go do nadesłania m.in.: - zaświadczenia z zakładu pracy wskazujące wysokość jego wynagrodzenia za ostatnie trzy miesiące w kwocie brutto i netto; - oświadczenia wykazującego rodzaj i wysokość stałych miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem gospodarstwa domowego, (np. energia elektryczna, gaz, woda, ścieki, telefon, wydatki na żywność), jeśli posiada, to nadesłanie dokumentów potwierdzających te wydatki; - informacji, czy żona pracuje, a jeżeli tak to - przedstawić zaświadczenie z zakładu pracy wskazujące wysokość jej wynagrodzenia za ostatnie trzy miesiące w kwocie brutto i netto, a w sytuacji, gdy nie pracuje - przedstawić zaświadczenie z właściwego Urzędu Pracy na okoliczność, że jest osobą bezrobotną i wskazać, czy pobiera prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych lub czy pobiera inne świadczenia. Powyższe wezwanie skarżący odebrał w dniu 16 stycznia 2015 r. (k. 59 akt sądowych). Termin określony w wezwaniu upłynął bezskutecznie, bowiem strona nie nadesłała żadnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), - dalej "p.p.s.a.", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy wskazać, że celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez skarżącego i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, że pozbawiony jest możliwości ponoszenia kosztów sądowych i kosztów ustanowienia adwokata. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżący wskazał, że posiada dochód w kwocie [...] zł i że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. W uzasadnieniu wniosku skupił się przede wszystkim na merytorycznej ocenie zaskarżonej decyzji. Nie wskazał – na wezwanie sądu - oświadczenia co do rodzaju i wysokości stałych miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem gospodarstwa domowego. Spowodowało to, że nie można określić, jakie koszty w stosunku do dochodu ponosi miesięcznie skarżący. Wbrew wezwaniu nie przedłożył także innych żądanych dokumentów oraz oświadczeń pozwalających w rzetelny i wiarygodny sposób ocenić jego możliwości finansowych. Brak zaś odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza, że skarżący nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi zaś wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne bowiem tylko wtedy, jeżeli strona przedstawi w sposób wyczerpujący, rzetelny i wiarygodny informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i finansowej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 255 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.