II SA/Lu 880/17

WyrokWSA w Lublinie2017-11-23

Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Jacek Czaja, Jerzy Drwal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zespół rowka nerwu łokciowego, stwierdzony u pracownika, może zostać uznany za chorobę zawodową, jeśli jednostki orzecznicze stwierdzą, że nie powstał on z dużym prawdopodobieństwem w związku ze sposobem wykonywania pracy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy sanitarne zasadnie odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, ponieważ mimo istnienia schorzenia (zespół rowka nerwu łokciowego) i narażenia zawodowego, jednostki orzecznicze I i II stopnia jednoznacznie stwierdziły brak związku przyczynowo-skutkowego między sposobem wykonywania pracy a powstaniem choroby. Organy sanitarne są związane orzeczeniami lekarskimi w zakresie medycznym i nie mogą samodzielnie ustalać istnienia choroby zawodowej wbrew tym orzeczeniom.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego. Organy sanitarne obu instancji, opierając się na orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, uznając, że mimo stwierdzenia schorzenia, nie zostało ono spowodowane w sposób bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem przez sposób wykonywania pracy. Skarżący zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Drwal, Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [..] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...] [...], L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L., po rozpoznaniu odwołania J. K., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. z dnia [...] maja 2017 r., Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: "przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu rowka nerwu łokciowego" wymienionej w pozycji 20 pkt 2 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu [...] października 2016 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. zgłosił podejrzenie wystąpienia u J. K. choroby zawodowej. W toku postępowania, zgodnie z § 6 ust 3 powołanego wyżej rozporządzenia, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. ustalił m. in., że w okresie od czerwca 1974 r. do sierpnia 1989 r. podczas pracy jako monter płatowca i śmigłowca oraz ślusarz niter J. K. wykonywał remonty, naprawy śmigłowców oraz prowadził prace montażowe. Stosował przy tym narzędzia pneumatyczne, takie jak m. in. wiertarki i młotki niterskie. Do jego obowiązków należało nitowanie młotkami niterskimi z użyciem nitów stalowych i aluminiowych oraz z użyciem podtrzymek do zamykania nitów - od kilku do kilkudziesięciu minut (maksymalnie do 1 godz./zmianę), zaczyszczanie oraz szlifowanie z użyciem wiertarek pneumatycznych z tarczami szlifierskimi (od 15 minut do 4 godz./zmianę), wiercenie, nawiercanie z użyciem wiertarek i wierteł (do 1 godz./zmianę) oraz frezowanie naddatków z użyciem wiertarek pneumatycznych oraz frezów (do 30 minut / zmianę). Według organu, czynności wykonywane przez stronę w tych warunkach nie wymagały utrzymania łokcia w pozycji zgiętej, z równoczesnym opieraniem łokcia o twarde podłoże w długich przedziałach czasowych. Jeśli zdarzały się takie sytuacje, że zgięty łokieć był opierany o twarde podłoże, to występowały sporadyczne, krótkotrwale i związane były z czynnościami przygotowawczymi do nitowania, czy sytuacją trzymania podtrzymki (w czasie zamykania nita) w związku z miejscem nitowania (podczas prac wewnątrz kadłuba w trudnodostępnych miejscach), gdzie ręka mogła być opierana o konstrukcję kadłuba. Powyższe ustalenia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. przesłał do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. - jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia uprawnionej, zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia, do orzekania w sprawach chorób zawodowych. W dniu [...] lutego 2017 r. doręczono organowi pierwszej instancji orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u J. K. choroby zawodowej: "przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu rowka nerwu łokciowego", wymienionej w poz. 20 pkt 2 wykazu chorób zawodowych. Lekarze orzecznicy zatrudnieni w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w L. - na podstawie anamnezy, badania ogólnolekarskiego, badań laboratoryjnych (badanie morfologiczne krwi, cholesterol całkowity, kwas moczowy, czynnik reumatoidalny RF, glikemia, mocznik, TSH), badań pracownianych (zdjęcia stawów nadgarstkowych, łokciowych, kręgosłupa szyjnego, emg prawego nerwu łokciowego, MR kręgosłupa szyjnego), analizy całości dostarczonej przez pacjenta kserokopii dokumentacji leczniczej i badań profilaktycznych wykonywanych do pracy, a także charakterystyki stanowiska pracy zawodowej nadesłanej z PZL - Ś. oraz karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. - nie rozpoznali u J. K. choroby zawodowej. Lekarze orzecznicy Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. rozpoznali wprawdzie u J. K. zespół rowka prawego nerwu łokciowego, natomiast nie uznali tła zawodowego rozpoznanego schorzenia. Po otrzymaniu tego orzeczenia lekarskiego J. K. skorzystał z przysługującego mu zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia prawa do wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia - do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., który w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak: [...] potwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Zdaniem lekarzy orzeczników z Instytutu Medycyny Pracy w Ł., po przeprowadzeniu badania neurologicznego rozpoznano u J. K. neuropatię nerwu łokciowego prawego na poziomie łokcia o znacznym stopniu zaawansowania i niestabilność prawego nerwu łokciowego w rowku, lecz nie uznano tego schorzenia za chorobę zawodową, gdyż warunkiem koniecznym do uznania zawodowej etiologii zespołu rowka nerwu łokciowego jest wykonywanie czynności zawodowych powtarzalnych, monotypowych związanych z koniecznością długotrwałego utrzymywania łokci w pozycji zgiętej, przy równoczesnym opieraniu o twarde podłoże, co w przypadku J. K. nie miało miejsca. Wobec powyższego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. w dniu [...] maja 2017 r. wydał decyzję Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u J. K. choroby zawodowej: "przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu rowka nerwu łokciowego", wymienionej w pozycji. 20 pkt 2 wykazu chorób zawodowych. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji z dnia [...] lipca 2017 r., która jest przedmiotem skargi. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść art. 235ą ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm.) i podkreślił, że o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Organ stwierdził, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235˛ Kodeksu pracy). Innymi słowy, choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Wywołuje ją praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z procedurą wymaganą w sprawach stwierdzenia chorób zawodowych, o której mowa w rozporządzeniu, właściwymi do rozpoznania kryteriów medycznych wymaganych dla choroby zawodowej zamieszczonej w wykazie są spełniający wymagania kwalifikacyjne lekarze zatrudnieni w jednej z jednostek orzeczniczych wymienionych w § 5 rozporządzenia. Lekarze ci zobowiązani są do stosowania właściwych metod diagnostycznych. Natomiast organy inspekcji sanitarnej upoważnione do stwierdzenia choroby zawodowej nie mogą rozstrzygać o jej istnieniu wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, gdyż zostały pozbawione uprawnienia do samodzielnego prowadzenia postępowania w celu zdiagnozowania stanu zdrowia pracownika. Ingerencja organu w treść orzeczenia lekarskiego ograniczona została tylko do możliwości żądania od lekarza, który wydał orzeczenie, dodatkowego uzasadnienia, wydania uzupełniającej opinii lub dodatkowej konsultacji. W związku z powyższym organ stwierdził, że mimo udokumentowanego narażenia zawodowego na drgania mechaniczne, stwarzające ryzyko wystąpienia zespołu rowka nerwu łokciowego, z uwagi na obowiązujące w zakresie chorób zawodowych kryteria diagnostyczno-orzecznicze, lekarze specjaliści Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł. nie znaleźli podstaw do rozpoznania u J. K. choroby zawodowej - zespołu rowka nerwu łokciowego. Orzeczenia lekarskie kompetentnych placówek medycznych I i II stopnia organ uznał za uzasadnione w stopniu pozwalającym na przyjęcie ich za podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy podkreślił, że medyczne jednostki orzecznicze upoważnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych zajęły stanowisko, że schorzenia stwierdzonego u J. K. nie można wiązać przyczynowo ze sposobem wykonywania pracy i czynnościami, które wykonywał w trakcie zatrudnienia, bowiem praca J. K. nie charakteryzowała się wykonywaniem takich czynności, które mogłyby spowodować powstanie schorzenia wymienionego w poz. 20 pkt 2 wykazu chorób zawodowych. Tym samym stanowisko odwołującego się, że zdiagnozowane u niego schorzenie powstało w związku z wykonywaną pracą, w ocenie organu nie znajduje uzasadnienia. W ocenie L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. lekarze obu jednostek medycznych wydali jednobrzmiące orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania u J. K. choroby zawodowej i nie ma powodów do ich zakwestionowania. W przedmiotowej sprawie wymagania prawne stawiane opinii lekarskiej zostały spełnione. Wydane w sprawie opinie są w swej istotnej treści jednoznaczne. Zarówno jednostka orzecznicza pierwszego, jak i drugiego stopnia w sposób przekonujący wyjaśniły, z jakich przyczyn schorzenia strony nie można uznać za chorobę zawodową. Skoro zaś w przedmiotowej sprawie orzeczenia lekarskie wydane przez niezależne od siebie jednostki służby zdrowia ocenić należało jako spójne pod kątem braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, to w konsekwencji nie było podstaw, by odmówić im wiarygodności i orzec w sposób sprzeczny z tymi orzeczeniami. Skargę na powyższą decyzję wniósł J. K., zarzucając: 1) błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji poprzez dokonanie przez organ oraz przez medyczne jednostki orzecznicze błędnej oceny warunków pracy wykonywanej przez skarżącego i przyjęcie, że choroba nie została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym"; 2) błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji poprzez dowolne przyjęcie przez organ oraz przez medyczne jednostki orzecznicze, że praca wykonywana przez skarżącego nie wymagała opierania się na stawach łokciowych oraz, że czynności mogące mieć wpływ na powstanie choroby zawodowej były wykonywane sporadycznie; 3) naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie zgromadzenia pełnego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i oparcie decyzji na lakonicznych orzeczeń lekarskich, które nie zawierały wyczerpujących i przekonujących uzasadnień odnośnie do braku związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy a powstałą chorobą zawodową; 4) naruszenie art. 80 k.p.a. przez dokonanie błędnej oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej nie zawierającej pełnego i wyczerpującego uzasadnienia oraz wyjaśnienia w sposób zrozumiały dla strony, zajętego w niej przez lekarzy stanowiska; 5) naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 235ą Kodeksu pracy poprzez uznanie, że stwierdzony przez lekarzy orzeczników zespół rowka nerwu łokciowego prawego nie powstał z dużym prawdopodobieństwem w związku z charakterem wykonywanej przez skarżącego pracy oraz, że nie można rozpoznać w tym zakresie choroby zawodowej. W związku z powyższym skarżący zażądał uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym wynagrodzenia pełnomocnika, według norm przepisanych. Podniósł, że wykonywane od czerwca 1974 r. do sierpnia 1989 r. czynności wymagały opierania łokcia o twarde podłoże w długich okresach. Wykonywanie przez tak długi czas czynności zawodowych powtarzalnych, monotypowych, związanych z koniecznością długotrwałego utrzymywania łokcia w pozycji zgiętej, przy równoczesnym opieraniu o twarde podłoże oraz wykonywanie czynności, podczas których występowało narażenie na drgania przenoszone przez kończyny górne, doprowadziło do powstania u skarżącego dolegliwości bólowych, drętwienia palców oraz ich blednięcia w warunkach obniżonej temperatury. Pierwsze objawy zaczęły pojawiać się u skarżącego już około 10 lat po rozpoczęciu pracy jako ślusarz, co wskazuje na to, że już wtedy u skarżącego zaczęło rozwijać się uszkodzenie nerwu łokciowego i że było to bezpośrednio związane z charakterem wykonywanej przez niego pracy. Dodatkowo skarżący podniósł, że w latach 1989 - 2015 wykonywał prace mechanika lotniczego, podczas których również był narażony na wykonywanie czynności z użyciem narzędzi pneumatycznych i wielokrotnie utrzymywał łokieć w pozycji zgiętej. Skarżący podkreślił, że uznanie przez jednostki orzecznicze, że nie wykonywał on opisywanych czynności przez więcej niż połowę jego wymiaru czasu pracy, nie jest podstawą do wykluczenia z dużym prawdopodobieństwem, że między czynnościami zawodowymi wykonywanymi przez skarżącego a jego chorobą nie istnieje związek przyczynowy. Zdaniem skarżącego, okoliczność, że przez ponad 40 lat wykonywał codziennie prace monotypowe, które narażały go na utrzymywanie łokcia w pozycji zgiętej i opieranie go na twardym podłożu, przy jednoczesnym korzystaniu z narzędzi wibrujących, pozwala na stwierdzenie z dużym prawdopodobieństwem, że zdiagnozowana u niego choroba spowodowana jest wykonywaną przez niego pracą. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnianiu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W myśl art. 2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów choroby w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235˛ Kodeksu pracy). Choroba zawodowa jest zatem pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą (jej rodzajem, charakterem i warunkami jej wykonywania). W orzecznictwie sądowym i doktrynie przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 czerwca 1998 r., III RN 36/98, OSNAPiUS z 1999 r., nr 6, poz. 192; z dnia 3 lutego 1999 r., III RN 110/98, LEX nr 794841 oraz z dnia 18 stycznia 2002 r., III RN 188/00, LEX nr 558332, a także Kodeks pracy. Komentarz, pod red. Ludwika Florka, Warszawa 2011, s. 1068). Dla uznania choroby zawodowej konieczne jest zatem łączne spełnienie dwóch przesłanek: zamieszczenie choroby w wykazie chorób zawodowych, a także stwierdzenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Ocena zaistnienia powyższych przesłanek następuje w postępowaniu uregulowanym przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej – państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, od którego decyzji przysługuje odwołanie do państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Wobec zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, przedmiotem badania organów sanitarnych powinny być okoliczności stanowiące przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, a zatem – na gruncie niniejszej sprawy – ustalenie, czy w przypadku J. K. sposób wykonywania pracy mógł bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodować schorzenie w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego, tj. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy, wymienionej w pozycji 20 pkt 2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika. Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 rozporządzenia, orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje lekarz spełniający określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Obowiązkiem organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej jest zgromadzenie, przed skierowaniem pracownika na badania lekarskie we właściwej jednostce orzeczniczej, dokumentacji, o jakiej mowa w § 6 rozporządzenia. Dodatkowo w ust. 5 § 6 przewidziano, że jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do podmiotów wymienionych w punktach od 1 do 5 ustępu 5 § 6 rozporządzenia. Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 § 8 rozporządzenia, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). W orzecznictwie podkreśla się, że inspektor sanitarny jest bezwzględnie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej. Nie jest zatem uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 maja 2010 r., II OSK 335/10, Lex nr 597546; z dnia 5 stycznia 2007 r., II OSK 1078/06, Lex nr 315089; z dnia 23 kwietnia 2015 r., II OSK 2237/14, Lex nr 1771268). Orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i 6 rozporządzenia, stanowią jednak jednocześnie dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Zatem okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia, stosownie do art. 80 k.p.a. Organ ma bowiem obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenie wyjaśniło istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Jednocześnie organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwrócić się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności, czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Zatem podstawową kwestią w postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest prawidłowe, zgodne z przepisami art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. zgromadzenie materiału dowodowego sprawy, a następnie dokonanie jego oceny w myśl art. 80 k.p.a. W szczególności niezbędne jest zgromadzenie dokumentacji lekarskiej, jak również dowodów pozwalających na ustalenie warunków wykonywanej pracy i ich ewentualnego wpływu na powstanie choroby zawodowej. W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do zakwestionowania dokonanej przez organy obu instancji oceny dowodów oraz poczynionych w oparciu o tę ocenę ustaleń. Zaskarżona decyzja została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym i tym samym nie narusza przytoczonych wyżej przepisów postępowania. W konsekwencji – pomimo braku sporu co do faktu, że zespół rowka nerwu łokciowego jest chorobą wymienioną pod pozycją 20 pkt 2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do wymienionego wyżej rozporządzenia z dnia [...] czerwca 2009 r., a także, że J. K. cierpi na to schorzenie, to organy zasadnie uznały, że w przypadku skarżącego nie zachodziły podstawy uznania zawodowego charakteru tego schorzenia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. w sporządzonej karcie oceny narażenia zawodowego szczegółowo opisał charakter pracy J. K.. Organ administracyjny ustalił że czynności wykonywane przez odwołującego się nie wymagały długotrwałego opierania się na stawach łokciowych o twarde podłoże w pozycji zgiętej przez co najmniej połowę czasu pracy. Również uprawnione jednostki orzecznicze zgodziły się z ustaleniami organu pierwszej instancji co do charakteru pracy J. K.. Wskazać należy, że orzeczenia lekarskie w sprawie wydali lekarze spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia wymienionych, odpowiednio, w § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia (Centrum Profilaktyczno-Lecznicze Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L.) oraz w § 5 ust. 3 rozporządzenia (Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. N. w Ł.). Wymaga przy tym podkreślenia, że upoważnieni do rozpoznawania chorób zawodowych lekarze jednostek orzeczniczych obu stopni w sposób jednoznaczny i zgodny stwierdzili brak podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby o etiologii zawodowej. Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L., podstawę orzeczenia stanowiła analiza wyników następujących badań: anamnezy, badania ogólnolekarskiego, badań laboratoryjnych (badanie morfologiczne krwi, cholesterol całkowity, kwas moczowy, czynnik reumatoidalny RF, glikemia, mocznik, TSH), badań pracowniczych (zdjęcia stawów nadgarstkowych, łokciowych, kręgosłupa szyjnego, emg prawego nerwu łokciowego, MR kręgosłupa szyjnego), analiza całości dostarczonej przez pacjenta kserokopii dokumentacji leczniczej i badań profilaktycznych wykonywanych do pracy, a także charakterystyki stanowiska pracy zawodowej nadesłanej z PZL - Ś. oraz karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś., a także informacji od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. i Ł.. W orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. nr [...]/[...] wyjaśniono, że z oceny narażenia i charakterystyki stanowisk pracy J. K. wynika, że wykonywana przez niego praca nie wymagała opierania się na stawach łokciowych. Jeżeli zdarzały się takie sytuacje, to mogły być sporadyczne i krótkotrwałe, nie mogły zatem spowodować wystąpienia zespołu rowka nerwu łokciowego. W związku z odwołaniem wniesionym przez skarżącego zgromadzona dokumentacja została przesłana do Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. N. w Ł.. Jak wynika z wydanego przez ten Instytut orzeczenia nr [...], w jednostce orzeczniczej II stopnia nie tylko poddano analizie przekazaną dokumentację, ale także, podczas hospitalizacji pacjenta, poddano go badaniom neurologicznym. Badanie ENeG/EMG wykazało prawidłowe przewodnictwo we włóknach ruchowych i czuciowych prawego i lewego nerwu pośrodkowego i lewego nerwu łokciowego. Badanie wykazało również cechy uszkodzenia aksonalnego włókien czuciowych prawego nerwu łokciowego i cechy znacznego uszkodzenia aksonalnego z dominacją zmian aksonalno-demielinizacyjnych w odcinku powyżej-poniżej łokcia we włóknach ruchowych prawego nerwu łokciowego. Lekarz orzecznik potwierdził jednak równocześnie stanowisko jednostki orzeczniczej pierwszej instancji, że z analizy sposobu wykonywania pracy badanego wynika, że prace w wymuszonej pozycji ciała z podparciem prawego łokcia o twarde podłoże były wykonywane niecodziennie, a ich czas nie przekraczał stale połowy wymiaru zmiany roboczej. Tymczasem, jak wskazał lekarz, warunkiem koniecznym do uznania zawodowej etiologii zespołu rowka nerwu łokciowego jest wykonywanie czynności zawodowych powtarzalnych, monotypowych związanych z koniecznością długotrwałego utrzymywania łokci w pozycji zgiętej, przy równoczesnym opieraniu się o twarde podłoże. W ocenie Sądu, organy sanitarne obu instancji zasadnie uznały, że ustalenia poczynione przez jednostki orzecznicze w zastawieniu ze zgromadzoną dokumentacją medyczną, są wystarczające do wydania orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia u odwołującego się opisywanej choroby zawodowej, a w konsekwencji nie budzi zastrzeżeń fakt nieskorzystania przez organy sanitarne z dyspozycji § 8 ust. 2 rozporządzenia, tj. wystąpienia do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację lub podjęcie innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego. Analiza treści orzeczeń lekarskich nie pozostawia wątpliwości, że mają one charakter szczegółowy, odnoszą się do całokształtu zgromadzonego materiału i wyjaśniają wszystkie istotne dla sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Są one też w sposób jasny, logiczny i przekonujący uzasadnione, a wyrażone w nich stanowisko nie nasuwa wątpliwości. W konsekwencji uznać należy, że zarzuty dotyczące błędnej oceny wystąpienia u skarżącego choroby zawodowej są niezasadne. Podkreślić ponownie należy, że fakt istnienia w przypadku skarżącego schorzenia w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego nie stanowi wystarczającej przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej. Do tego niezbędne jest stwierdzenie powstania choroby wskutek narażenia zawodowego. Taki związek został natomiast w niniejszej sprawie jednoznacznie wykluczony. Materiał dowodowy nie pozostawia przy tym wątpliwości co do prawidłowości decyzji administracyjnych wydanych na jego podstawie. Jednocześnie brak jest podstaw do przyjęcia, że organy sanitarne dokonały ustaleń z naruszeniem przepisów art. 77 § 1 i 80 k.p.a., a wobec prawidłowości zapadłego rozstrzygnięcia, organom nie sposób również zarzucić naruszenia art. 8 k.p.a. Podkreślić także należy, że organy słusznie przyjęły, że wpływ na wynik niniejszego postępowania mógł mieć jedynie zgormadzony w tej sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim zapadłe orzeczenia lekarskie. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło