II SA/Lu 881/05
WyrokWSA w Lublinie2005-12-07
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Jerzy Drwal, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu odprowadzania ścieków z wykorzystaniem przydomowej oczyszczalni, której część rozsączająca znajduje się na terenie objętym strefą Ekologicznego Systemu Obszarów Chronionych (ESOCH) i jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, może zostać zatwierdzona w ramach zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że planowana zmiana sposobu odprowadzania ścieków z wykorzystaniem przydomowej oczyszczalni, której część rozsączająca znajduje się na terenie objętym strefą ESOCH, jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje wprowadzania ścieków do wód i gruntu na tym obszarze. Ponadto, taka inwestycja byłaby sprzeczna z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, które wymagają zapewnienia możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, a indywidualne rozwiązania są dopuszczalne jedynie w przypadku braku takich sieci. W związku z tym, skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący A. i A. W. domagali się zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w tym sposobu odprowadzania ścieków z wykorzystaniem przydomowej oczyszczalni. Organy administracji odmówiły zmiany, wskazując na sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami technicznymi. Plan miejscowy zakazywał wprowadzania ścieków do gruntu na terenie objętym strefą ESOCH, gdzie znajdowała się część projektowanej oczyszczalni. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując interpretację planu i przepisów technicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (spr.), Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. W. i A. W. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania A. W. i A. W. od decyzji Starosty z dnia [...] o odmowie wydania decyzji o zmianie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr ewidencyjny 914 i 496 przy ul. J. w K. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podano, że inwestorzy uzyskali w 1999 r. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce położonej częściowo w obszarze oznaczonym w ówcześnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem MN – zabudowy jednorodzinnej, a częściowo w obszarze RZ – zieleni łąkowej.
Decyzja Burmistrza Miasta z dnia [...] ustaliła warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej: zaopatrzenie w wodę docelowo z miejskiej sieci wodociągowej, odprowadzenie ścieków do sieci miejskiej, zgodnie z warunkami wydanymi przez dysponentów powyższych sieci. Zatwierdzony projekt budowlany zawierał projekt przyłączy do sieci miejskiej.
W aktualnym planie zagospodarowania miasta K. nieruchomość znajduje się częściowo w terenie oznaczonym MN – zabudowy jednorodzinnej i częściowo ZZ – trwałych użytków zielonych, znajdującym się dodatkowo w strefie Ekologicznego Systemu Obszarów Chronionych (ESOCH). Ustalenia ogólne planu zakładają zaopatrzenie w wodę z sieci komunalnego systemu wodociągowego miasta, a odprowadzenie ścieków do miejskiego systemu kanalizacji. Realizację studni indywidualnych dopuszczają jedynie na terenach ekstensywnej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, ale do czasu realizacji komunalnej sieci wodociągowej. Podobnie na obszarach ekstensywnej zabudowy dopuszczają realizację lokalnych urządzeń kanalizacji sanitarnej, ale tylko tam gdzie nie ma możliwości włączenia budynku do sieci miejskiej, co wynika wprost z ustaleń rozdziału III § 84 planu, według których w strefie miejskiej, w której znajduje się działka inwestorów, obowiązuje wręcz zakaz wprowadzania zabudowy na działkach i terenach pozbawionych dostępu do podstawowych systemów sieci miejskich zaopatrzenia w elektryczność, wodę oraz odbioru ścieków. Jedynie w strefie podmiejskiej (obejmującej tereny niezurbanizowane lub o stosunkowo niskiej intensywności zurbanizowania) dopuszcza się odprowadzanie ścieków do szczelnych szamb lub przydomowych oczyszczalni dla zabudowy realizowanej poza zasięgiem miejskiego systemu kanalizacji sanitarnej i to tylko do czasu jego realizacji. Ponadto poletko rozsączające oczyszczalni zaprojektowane zostało częściowo na terenie ZZ w obszarze ESOCH, co również wykluczają ustalenia planu, które wprowadzają na tym obszarze zakaz odprowadzania ścieków do wód i gruntu. Oczyszczone w przydomowej oczyszczalni ścieki, mimo spełnienia norm są w dalszym ciągu ściekami.
Ustalenia planu, który jest prawem miejscowym nie dopuszczają na wskazanym terenie realizacji zaprojektowanych inwestycji. Planowane zmiany w sposobie odprowadzania ścieków z realizowanego budynku sprzeczne są również z przepisami techniczno-budowlanymi rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które stanowią, że działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. Korzystanie z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowanie zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę, może mieć miejsce, w razie braku warunków przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej (§ 26). Zgodnie natomiast z § 34 zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być stosowane tylko na działkach budowlanych nie mających możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, przy czym nie dopuszcza się ich stosowania na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska i narażonych na powodzie oraz zalewanie.
Powyższe należy odnosić również do oczyszczalni przydomowej, której elementem są zbiorniki oraz układ drenów. Z uwagi na to, że na przedmiotowym terenie istnieją sieci: wodociągowa i kanalizacyjna, a inwestorzy uzyskali warunki techniczne przyłączenia do tych sieci, organ orzekający uznał, iż w świetle obowiązujących przepisów nie ma możliwości, aby dokonać zmiany udzielonego pozwolenia na budowę z dnia [...], znak: [...] we wnioskowanym zakresie.
W skardze na powyższą decyzję A. i A. W. wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Decyzji tej zarzucają naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77, 80 i 81 kpa poprzez nienależyte przeprowadzenie postępowania wyrażające się:
- brakiem ustaleń co do parametrów technicznych projektowanej oczyszczalni, a przez to przyjęcie, że do gruntu odprowadzane byłyby ścieki, podczas gdy nieczystości po oczyszczeniu w oczyszczalni ścieków nie stanowią;
- brakiem konkretnego wskazania (ustalenia) w jakim zakresie działki skarżących o numerach 914 i 496 stanowią obszar oznaczony w planie miejscowym jako ESOCH i bezzasadne przyjęcie, że działki leżą w tej strefie, gdy tymczasem z graficznej części planu wynika, że jedynie część działki może należeć do tej strefy. Jednocześnie część opisowa nie rozstrzyga, która część oznaczeń strefy stanowi jej granicę.
Zarzucają także naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich okoliczności podniesionych w odwołaniu od decyzji Starosty. Uważają, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne: a) przez bezzasadne przyjęcie, że ustalenia planu miejscowego w odniesieniu do ich działek wykluczają możliwość realizacji studni indywidualnych oraz budowę oczyszczalni przydomowych w oparciu o zapis planu mówiący o zakazie odprowadzania ścieków do wód i gruntu, gdy tymczasem w ich przypadku zważywszy na parametry oczyszczalni, do gruntu nie byłyby odprowadzone ścieki, a plan w istocie nie zawiera takich ograniczeń; b) poprzez uznanie, że planowane zmiany w sposobie odprowadzania ścieków są sprzeczne z przepisami techniczno-budowlanymi, tj. § 26 i 34 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zdaniem skarżących organy obu instancji błędnie przywołują § 34, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania, bowiem dotyczy zbiorników na nieczystości stałe, a nie oczyszczalni przydomowych. Zastosowanie analogii nie znajduje w tym przypadku jakiegokolwiek uzasadnienia. Pominięcie oczyszczalni w przepisie nie jest uchybieniem legislacyjnym a świadomym ograniczeniem zakresu tej normy. Również nie jest właściwa wykładnia § 26 ust. 3 rozporządzenia. Norma ta bowiem stanowi jedynie o możliwościach wykorzystania działki na cele budowlane wówczas, gdy nie ma warunków do przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Wbrew stanowisku zawartemu w uzasadnieniu, normy tej nie można odnosić do planowanej oczyszczalni przydomowej.
Zaskarżona decyzja narusza także według skarżących art. 36 i 40 ustawy z dnia 8 lipca 2001 r. Prawo wodne, stanowiących podstawowe zasady regulujące możliwości odprowadzania przez właścicieli działek ścieków i korzystania z wód gruntowych – poprzez ich niezastosowanie dla oceny możliwości realizacji wnioskowanej zmiany.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zmiana sposobu rozwiązania w zakresie odprowadzania ścieków i zaopatrzenia w wodę wnioskowana przez skarżących byłaby sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego miasta K.
Zgodnie z art. 14 ust. 8 kpa ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego. Konstytucja RP w rozdziale III wymienia źródła powszechnie obowiązującego prawa, a wśród nich akty prawa miejscowego. Treść przepisów planu wraz z innymi przepisami determinuje sposób wykonywania własności.
Ustalenia ogólne planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. przewidują zaopatrzenie w wodę z sieci komunalnego systemu wodociągowego miasta, a odprowadzenie ścieków do istniejącej sieci miejskiej, zgodnie z warunkami wydanymi przez dysponentów powyższych sieci (§ 19 ust. 1 pkt 1 oraz § 19 ust. 2 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej w K. Nr XXVIII/397/2004 z dnia 21 października 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K.).
Wprawdzie ustalenia tego planu dopuszczają realizację studni indywidualnych, jednakże w przypadku, gdy na danym terenie komunalna sieć wodociągowa nie istnieje (§ 19 ust. 1 pkt 1) lub też lokalizację studni przewidzianych do zaopatrzenia w wodę w warunkach specjalnych (§ 19 ust. 1 pkt 3). W sprawie niniejszej bezsporny jest natomiast fakt istnienia na tym terenie komunalnej sieci wodociągowej, a także fakt, że działki skarżących położone są częściowo w strefie Ekologicznego Systemu Obszarów Chronionych (ESOCH). Strefa ta opisana została w § 64 planu zagospodarowania przestrzennego. W granicach tej strefy obowiązuje szereg zakazów, między innymi zakaz odprowadzania ścieków do wód i gruntu.
Projektowana przydomowa oczyszczalnia ścieków na działce skarżących spowodowałaby naruszenie ustaleń planu w tej części, ponieważ odprowadzanie ścieków nastąpiłoby do gruntu położonego w tej strefie.
Wbrew twierdzeniom skarżących "woda" po oczyszczeniu w tej oczyszczalni jest także ściekiem. Ustawa – Prawo wodne w § 9 ust. 1 pkt 14 "a" stanowi bowiem, że ścieki to wprowadzone do wód lub ziemi wody zużyte w szczególności na cele bytowe lub gospodarcze.
Jak wynika z projektu oczyszczalni przedłożonego organom orzekającym w tej sprawie "odbiornikiem oczyszczonych ścieków będzie grunt" (strona 3 projektu).
Na mapie do celów projektowych uwidoczniono przedmiotową oczyszczalnię ścieków i z mapy tej wynika, że część pola drenażu rozsączającego zaprojektowana została na terenie ZZ w obszarze ESOCH.
Organ orzekający słusznie podnosi, iż planowane zmiany w sposobie odprowadzania ścieków i zaopatrzenia w wodę byłyby sprzeczne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Paragraf 26 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami mieszkalnymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. Jedynie w przypadku braku takich sieci istnieje możliwość wybudowania indywidualnego ujęcia wody i przydomowej oczyszczalni ścieków (§ 26 ust. 3 wyżej cyt. rozporządzenia).
Bezzasadny jest zarzut skarżących o błędnej interpretacji § 34 wyżej powołanego rozporządzenia, który stanowi o możliwości stosowania zbiorników na nieczystości ciekłe tylko na działkach budowlanych nie mających możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, przy czym nie dopuszcza się ich stosowania na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska i narażonych na powodzie oraz zalewanie. Jest to przepis zawarty w Rozdziale 7 rozporządzenia zatytułowanym "Zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe". Wbrew twierdzeniom skarżących nie dotyczy on nieczystości stałych.
Niezrozumiały jest zarzut skarżących odnośnie naruszenia art. 36 i 40 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229).
Pierwszy z tych przepisów w ustępie 1 stanowi, że "właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wody podziemnej znajdującej się w jego gruncie; prawo to nie stanowi prawa do wykonywania urządzeń wodnych bez wymaganego pozwolenia wodno-prawnego".
Jak już wyżej w uzasadnieniu podniesiono, treść planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego wraz z innymi przepisami determinuje sposób wykonywania prawa własności. Oznacza to, że prawo własności może być w pewnym zakresie ograniczone przepisami planu zagospodarowania przestrzennego, tak jak to ma miejsce w sprawie niniejszej.
Ponadto art. 59 ust. 1 prawa wodnego stanowi, iż obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych zwane dalej "obszarami ochronnymi" stanowią obszary, na których obowiązują zakazy, nakazy oraz ograniczenia w zakresie użytkowania gruntów lub korzystania z wody w celu ochrony zasobów tych wód przed degradacją.
Co do niezastosowania art. 40 wyżej cytowanej ustawy zarzut jest całkowicie bezpodstawny, bowiem przepis ten ustanawia szereg zakazów w zakresie ochrony środowiska i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Podnoszony przez skarżących zarzut nie odniesienia się przez organ orzekający do wszystkich okoliczności podniesionych w odwołaniu od decyzji Starosty nie znajduje uzasadnienia. Wojewoda przeanalizował wszystkie te okoliczności i uzasadnił je wskazując odpowiednie przepisy. Nie odniósł się jedynie do kwestii kosztów przyłączenia budynku do kanalizacji sanitarnej, jednakże zdaniem Sądu kwestia ta nie mogłaby być argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku skarżących o zmianę pozwolenia na budowę. Najistotniejsze znaczenie w tej sprawie mają obowiązujące w tym zakresie przepisy oraz ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego.
Mając zatem na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło