II SA/Lu 882/13
WyrokWSA w Lublinie2014-11-04
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Joanna Cylc-Malec, Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut sfałszowania dowodu (wywiadu środowiskowego) może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., jeśli sfałszowanie nie zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, a jednocześnie nie jest oczywiste i nie zachodzi potrzeba uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut sfałszowania wywiadu środowiskowego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, ponieważ nie został on stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu ani innego organu, a jednocześnie sfałszowanie nie było oczywiste. Skarżąca nie wykazała również, aby zachodziła potrzeba uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Wypełnienie niektórych działów wywiadu przez pracownika socjalnego w siedzibie ośrodka, a nie w obecności strony, nie świadczy o jego sfałszowaniu.Stan faktyczny
Skarżąca T. W. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję o odmowie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek celowy na zakup lekarstw, środków higieny i sanitarnych. Skarżąca zarzuciła, że aktualizacyjny wywiad środowiskowy z 19 września 2011 r. został sfałszowany, ponieważ został "wyprodukowany w biurze OPS" i zawiera nieprawdziwe dane. SKO wznowiło postępowanie, ale następnie odmówiło uchylenia poprzedniej decyzji, stwierdzając, że nie zachodzi przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż sfałszowanie dowodu nie zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem i nie było oczywiste.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 sierpnia 2013 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...} w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej przyznania zasiłku okresowego na zakup lekarstw, środków higieny i środków sanitarnych I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Decyzją z dnia .... Samorządowe Kolegium Odwoławcze ... po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek T. W. utrzymało w mocy wydaną w wyniku wznowienia postępowania decyzję własną z dnia ..... o odmowie uchylenia innej decyzji własnej z dnia ..... utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej ... z dnia .... o odmowie przyznania T. W. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup lekarstw, środków higieny i środków sanitarnych.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego ... z dnia .... była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012r., sygn. akt II SA/Lu 193/12 oddalił skargę T. W. od tej decyzji.
Przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, T. W. złożyła również do Samorządowego Kolegium Odwoławczego .... w dniu 23 czerwca 2012r. odrębny wniosek ("skonkretyzowany" w piśmie z dnia 22 kwietnia 2014r.) wszczynający niniejsze postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji tego Kolegium z dnia 30 grudnia 2011r. Zarzuciła, że aktualizacyjny wywiad środowiskowy z 19 września 2011r. jest wadliwy, bowiem został "wyprodukowany w biurze OPS (działy I, III, IV, V)" i zawiera nieprawdziwe dane dotyczące sytuacji dochodowej i mieszkaniowej wnioskodawczyni, co "dyskwalifikuje wywiad mgr P. K.".
Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze .... wznowiło postępowanie, a w dniu 8 lipca 2013r. wydało decyzję o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia 30 grudnia 2011r.
W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że nie zachodzi przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 kpa, ponieważ nie stwierdzono prawomocnym orzeczeniem sądu bądź innego organu sfałszowania aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego z dnia 19 września 2011r., poprzedzającego wydanie decyzji z dnia 17 października 2011r., a jednocześnie zarzucany fałsz nie jest oczywisty.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. W. zarzucała, że wywiad z dnia 19 września 2011r., poprzedzający wydanie decyzji z dnia 17 października 2011r. (a także późniejszy wywiad z dnia 3 listopada 2011r.) zostały "sprodukowane w działach I, III, IV, V w biurze OPS, po wizycie dowolne i bez profesjonalizmu." Wskazała na wadliwe wyliczenie dochodu, które doprowadziło do odmowy przyznania świadczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze .... podtrzymując swoje ustalenia i stanowisko zawarte w decyzji z dnia 8 lipca 2013r. – wskazaną na wstępie decyzją z dnia 21 sierpnia 2013r. utrzymało w mocy tę decyzję.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. W. wniosła o uchylenie decyzji Kolegium z dnia 21 sierpnia 2013r.
Skarżąca zarzuciła, że wywiad środowiskowy z dnia 19 września 2011r. (a także późniejszy z dnia 3 listopada 2011r.) został sfałszowany, a fałsz ma charakter oczywisty, bowiem wynika "z istotnych znanych dokumentów w OPS, z urzędu, w tym moje oświadczenia", a Samorządowe Kolegium Odwoławcze ... powinno zgromadzić "istotne dokumenty w sprawie zdrowia, sytuacji mieszkaniowej skarżącej, pozostałej znanej w SKO z urzędu". Wywiady zostały "wyprodukowane w biurze OPS" i "podpisane wyłącznie pod działem II".
Podniosła ponadto, że członkowie Kolegium – "A., C." powinni być przez prezesa SKO wyłączeni od udziału w sprawie na podstawie art. 24 kpa oraz że w sprawie powinien mieć zastosowanie "raczej art. 145 § 2 kpa, a nie art. 145 §1 pkt 1".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze .... wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Wzruszenie ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ma charakter wyjątkowy, może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy organ ustali, że zaistniały szczególne okoliczności wyczerpujące przesłanki wznowienia określone w art. 145 i 145 a kpa.
Organ administracji publicznej prawidłowo stwierdził, że wskazane przez skarżącą w niniejszej sprawie okoliczności nie wypełniają znamion ustawowych podstaw wznowienia wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 kpa.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 kpa - można żądać wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Należy podkreślić, że zasadniczo wznowienie postępowania z tej przyczyny jest możliwe dopiero po stwierdzeniu orzeczeniem sądu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa - "Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 kpa), musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany" (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2000r., I SA 1123/99). Przed wydaniem takiego orzeczenia wznowienie jest natomiast możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 kpa).
Zdaniem skarżącej, istotną wadą poprzedniego postępowania było oparcie się na – jej zdaniem – sfałszowanym aktualizacyjnym wywiadzie środowiskowym.
Rozpatrując skargę podzielić należy stanowisko organu administracyjnego, iż powyższe okoliczności nie stanowią podstaw wznowienia i nie uzasadniają uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego .... z dnia 30 grudnia 2011r.
Skarżąca ogólnie sformułowała zarzut "sfałszowania" aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego z dnia 19 września 2011r., poprzedzającego wydanie przez OPS w N. decyzji z dnia 17 października 2011r. o odmowie przyznania jej zasiłku celowego (a także z dnia 3 listopada 2011r., poprzedzającego wydanie decyzji organu odwoławczego z dnia 30 grudnia 2011r.).
Wbrew zarzutom skargi, nie ma podstaw do stwierdzenia oczywistego "fałszu" tego wywiadu, skoro skarżąca brała udział zarówno w tym wywiadzie (podpis działu II, k. 6 akt admin.), jak i w całym postępowaniu (wniosła odwołanie, a następnie skargę do sądu administracyjnego) – na wadliwość wywiadu i ewentualne nieprawidłowości w nim zawarte skarżąca mogła zatem wskazywać już w tamtym postępowaniu. Fałsz tego wywiadu nie został również potwierdzony orzeczeniem właściwego sądu lub innego organu, co – jak wyżej wskazano - wyklucza przesłankę z art. 145 §1 pkt 1 kpa.
Zarzut sfałszowania wywiadu w istocie sprowadza się do zakwestionowania, że niektóre jego działy zostały wypełnione przez pracownika socjalnego w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej, a nie w obecności skarżącej. Należy jednak wskazać, że działy III, IV podlegają samodzielnemu wypełnieniu przez osobę przeprowadzającą wywiad (Ocena sytuacji osoby/rodziny, wnioski pracownika socjalnego; Plan pomocy i działań na rzecz osoby lub rodziny), dział V z kolei jest wypełniany przez organ (Plan pomocy zatwierdzony przez kierownika jednostki organizacyjnej). Tylko dział II wypełniony powinien być z udziałem wnioskodawcy, gdyż dotyczy potrzeb i oczekiwań osoby/rodziny zgłoszonych podczas przeprowadzania wywiadu. Wypełnienie zatem - w ramach aktualizacji - działów III i IV formularza wywiadu środowiskowego z dnia 19 września 2011r. przez pracownika socjalnego w siedzibie Ośrodka (w dniu 20 września 2011r.) nie świadczy o sfałszowaniu tego wywiadu. Również wypełnienie działu I tego wywiadu, dotyczącego danych osoby, z którą wywiad jest przeprowadzany, nie może być uznany za fałsz wywiadu, gdyż dane te są zgodne z rzeczywistością.
Słusznie zatem uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze ..., że podstawa wznowienia wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 kpa nie zachodzi.
Nie ma również podstaw uzasadniających ogólny zarzut skarżącej dotyczący wyłączenia członków Kolegium – Z. C. i K. A. od udziału "w jej sprawach". Skarżąca nie zgłaszała takiego wniosku w toku postępowania, a jednocześnie z akt sprawy nie wynikają przesłanki, o których mowa w art. 24 § 1 – 3 kpa.
Z tych względów stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze ... prawidłowo uznało, że brak jest przesłanek uzasadniających uchylenie w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji własnej z dnia 8 lipca 2013r., dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.); o wynagrodzeniu ustanowionej z urzędu adwokat Sąd orzekł na podstawie § 18 ust.1 pkt.2 lit. d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz.1348 ze zm.) w zw. z art. 250 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło