II SA/Lu 883/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - w zakresie wniosków P. O.o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o sporządzenie uzasadnienia wyroku p o s t a n a w i a: I. odmówić P. O .przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku; II. odmówić P. O. sporządzenia uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 17 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę P. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W dniu 20 kwietnia 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku, a w dniu 2 maja 2016 r. – na wezwanie Sądu – również wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem strony, uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, albowiem do dnia złożenia wspomnianego wniosku nie wiedziała o oddaleniu przez Sąd jej skargi. Wynikało to z tego, jak wyjaśniła skarżąca, że została przez Sąd pouczona o braku obowiązku stawiennictwa na rozprawie, a w dniu rozprawy była zmuszona zastąpić – w prowadzonym przez nią punkcie gastronomicznym – osobę, która dzień wcześniej "bez słowa odeszła z pracy". Z tego powodu skarżąca dopiero w dniu 20 kwietnia 2016 r. (w rozmowie telefonicznej z pracownikiem sekretariatu Sądu) dowiedziała się, jakie orzeczenie zostało przez Sąd wydane i wówczas niezwłocznie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia omawianego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wnioski skarżącej P. O. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 marca 2016 r., wydanego w niniejszej sprawie oraz o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku nie zasługują na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., Poz. 270; dalej jako: "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Zgodnie zaś z art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy podkreślić, że skarżąca P.O. nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wydanego w niniejszej sprawie. Nie budzi wątpliwości Sądu, że nawet gdyby przyjąć, iż skarżąca – bez własnej winy – nie miała możliwości wziąć udziału w rozprawie, to w żaden sposób nie uniemożliwiało to jej powzięcia wiadomości o zapadłym w sprawie orzeczeniu i podjęciu – w związku z tym – stosownych czynności procesowych, w tym nie stanowiło przeszkody do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Trzeba przy tym zauważyć, że doręczone stronie w dniu 18 lutego 2016 r. zawiadomienie o terminie rozprawy zawierało nie tylko informację, o której skarżąca wspomniała we wniosku o przywrócenie terminu, to jest pouczenie o braku obowiązku osobistego stawiennictwa na rozprawie, lecz również zawierało wyjaśnienie dotyczące zasad sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu oddalającego skargę. Punkt 3 "pouczenia" w tym piśmie zawierał następującą informację: "W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), przy czym oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.). Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji". (k. 33 akt sądowych). Wskazać trzeba, że skarżąca – jako osoba należycie dbająca o własne interesy – miała obowiązek zapoznać się wnikliwie z treścią powyższego pouczenia. W ocenie Sądu, treść tego pouczenia jest jednoznaczna i nie powinna budzić żadnych wątpliwości. O ile skarżąca powzięłaby jednak jakiekolwiek wątpliwości co do informacji w nim zawartych, to jej obowiązkiem było ich niezwłoczne wyjaśnienie, co można było uczynić choćby w rozmowie telefonicznej z uprawnionym pracownikiem sekretariatu Sądu. Skoro skarżąca, jak sama przyznała, z takiej możliwości nie skorzystała, albowiem dopiero w dniu 20 kwietnia 2016 r., a więc ponad miesiąc po terminie rozprawy, "dowiedziała się telefonicznie o oddaleniu jej skargi", to nie można przyjąć, że dochowała ona należytej staranności, wymaganej od niej jako strony postępowania sądowego. Oczywistym jest zaś, że, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym oraz w literaturze, przywrócenie terminu ma charakter zupełnie wyjątkowy i nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a więc może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. przykładowo: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2007 r., I OZ 738/09, 29 maja 2009 r., 23 października 2009 r., I OZ 989/09, 26 października 2009 r., I OZ 996/09, 28 września 2011 r., II FZ 508/11 oraz 27 października 2011 r., II OZ 1064/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Komentarz do art. 86 P.p.s.a., w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, SIP Legalis, nb. 4). Wbrew więc twierdzeniom skarżącej, podniesione przez nią okoliczności nie dawały podstaw do uwzględnienia jej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu w niniejszej sprawie. W konsekwencji powyższego, oddaleniu podlegał również – jako spóźniony – wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 17 marca 2016 r. Zgodnie bowiem z art. 141 § 1 i § 2 P.p.s.a., uzasadnienie wyroku wydanego w niniejszej sprawie mogło zostać sporządzone wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku został złożony – jak należy przyjąć, zgodnie z art. 49 § 3 w związku z art. 87 § 4 P.p.s.a. – wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 20 kwietnia 2016 r., a zatem nastąpiło to z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 P.p.s.a. Wniosek ten, jako prawnie bezskuteczny (art. 85 P.p.s.a.), nie mógł wywołać skutku zamierzonego przez skarżącą. Zauważyć przy tym trzeba, że jak wskazano wyżej, już w piśmie z dnia 12 lutego 2016 r. (stanowiącym zawiadomienie o terminie rozprawy) skarżąca została uprzedzona przez Sąd o tym, że zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie terminu ustawowego jest czynnością prawnie bezskuteczną. Z tych względów i na podstawie powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.