II SA/Lu 884/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Władysław Sobuś, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. i R. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., Nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania R.T. oraz J. i R. małż. P. z, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] lutego 2001 r., Nr [...] nakazującą J. i R. małż. P. rozbiórkę części obrodzenia działki nr ewid. [...] od strony działki nr ewid. [...], wykonanego bez stosownego zgłoszenia. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że R.P. wykonał ogrodzenie działki znajdującej się przy ul. W. w ten sposób, że przekroczył granice swojej działki o nr ewid. [...], wkraczając ogrodzeniem na działkę nr ewid. [...], będącą własnością Skarbu Państwa. Wobec tego, iż inwestor w dniu 12 stycznia 1998 r. dokonał zgłoszenia do Urzędu Miejskiego Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury tylko remontu ogrodzenia na odcinku działki nr ewid. [...], to zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, ogrodzenie wybudowane od strony działki nr ewid. [...] zrealizowane zostało samowolnie. Dlatego też organ I instancji, działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. nakazał inwestorowi rozbiórkę spornej części ogrodzenia. Od decyzji organu I instancji R.T. oraz J. i R.P. wnieśli odwołanie. R.T. zarzucił organowi I instancji nie sprecyzowanie jakiego odcinka ogrodzenia nakaz rozbiórki dotyczy oraz w jakim terminie decyzja ta staje się wymagalna. Państwo P. natomiast wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, uzasadniając, iż zlokalizowanego wzdłuż działki - nr ewid. [...] ogrodzenia dokonali w dobrej wierze na własny koszt, w celu zachowania ciągłości formy architektonicznej oraz zabezpieczenia swojej posesji, jak i sąsiednich obiektów. Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. W ocenie organu odwoławczego ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika jakiego odcinka ogrodzenia dotyczy nakaz rozbiórki. Nie budzi wątpliwości, że R.P. winien rozebrać odcinek ogrodzenia pomiędzy narożem ogrodzenia działki nr ewid. [...] od strony ul. W. a garażem nr [...], będącym własnością R.T. Organ odwoławczy zaznaczył również, że termin wykonania obowiązku rozbiórki staje się wymagalny z chwilą kiedy decyzja staje się ostateczna. Ustosunkowując się do zarzutów małż. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż nie mają one żadnego znaczenia wobec faktu popełnienia przez skarżących samowoli budowlanej. Ustalono bowiem, w sposób bezsporny, że państwo P. na wykonanie ogrodzenia, usytuowanego wzdłuż działki nr ewid. [...], nie dokonali zgłoszenia do właściwego organu, co musiało zaskutkować sankcjami z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., a mianowicie nakazem rozbiórki tej części ogrodzenia. Od powyższej decyzji J. i R.P. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podnieśli, iż pojęcie ogrodzenia zawarte jest w art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a więc mieści się w urządzeniach budowlanych i nie jest ono obiektem budowlanym ani jego częścią, o którym mowa w art. 48 w/w ustawy. Dlatego też, ich zdaniem, art. 48 Prawa budowlanego nie mógł mieć w sprawie niniejszej zastosowania. Ponadto zaznaczyli, iż nie bez znaczenia jest fakt, że Wydział Geodezji Urzędu Miasta wyraża zgodę na tymczasowe ogrodzenie tego terenu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia zgody Wydziału Geodezji Urzędu Miasta na tymczasowe ogrodzenie spornej części działki, organ odwoławczy podkreślił, że zgoda ta wobec bezspornie stwierdzonej samowoli budowlanej nie ma żadnego znaczenia. Nie można również, zdaniem organu odwoławczego, zgodzić się z twierdzeniem skarżących, że ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym, gdyż takie stanowisko sprzeczne jest z utrwalonym orzecznictwem. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż dniem 1 stycznia 2004 r. - na mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153, poz. 1271, z późn.zm./ do rozpoznania niniejszej skargi stał się właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Na podstawie tego przepisu do postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dzu. U. Nr 153, poz. 1270/. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U.Nr 153, poz.1269 oraz art. 3 ( 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) - stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 48 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity-Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm./. Zgodnie z brzmieniem art. 30 ust 1 pkt 2 w/w ustawy budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz wysokości powyżej 2,20 m i wykonanie wymienionych w przepisie robót budowlanych ( nie mających w sprawie zastosowania ) wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Niedopełnienie przez inwestora tego obowiązku powoduje zastosowanie sankcji z art. 48 w/w ustawy, a mianowicie nakazanie w drodze decyzji przez właściwy organ rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Jak wynika z akt sprawy w dniu 21 lutego 1997 r. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego wydał, na wniosek skarżących, decyzję o ustaleniu warunków zabudowy na garaż wolnostojący i ogrodzenie na działce nr [...]. Wydane w związku z tym pozwolenie na budowę garażu w swojej treści nie uwzględniało pozwolenia na budowę ogrodzenia, gdyż takiego zgłoszenia ze strony inwestora nie było. Dopiero w dniu 12 stycznia 1998 r. R.P. zawiadomił Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego o zamiarze rozpoczęcia robót budowlanych na budowie obiektu garażowego zgodnie z wydanym pozwoleniem oraz remontu ogrodzenia na przedmiotowej działce. Jak ustalono inwestor wykonując ogrodzenie działki nr [...], znajdującej się przy ul. W., przekroczył granice swojej działki, wkraczając ogrodzeniem na działkę nr ewid. [...]. Bezspornym więc jest, iż ogrodzenie wybudowane od strony działki [...] zrealizowane zostało samowolnie z naruszeniem art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Argumentacja skarżących, że Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego wyraził im zgodę na dokonanie tymczasowego ogrodzenia tego terenu, który skarżący jednocześnie dzierżawili na mocy umowy zawartej z Zarządem Miasta w dniu 20 listopada 2000 r., nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przewiduje bezwzględny wymóg zgłoszenia właściwemu organowi budowy ogrodzenia, to zgoda właściciela w tym przypadku nie ma żadnego znaczenia. W tym miejscu nadmienić należy, choć nie ma to znaczenia dla sprawy, że Urząd Miejski wyraził wprawdzie zgodę inwestorowi na dokonanie tymczasowego ogrodzenia dzierżawionej nieruchomości, jednakże jak zaznaczono w pozwoleniu pod warunkiem jego realizacji zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa budowlanego, a jak wynika z powyższego warunek ten nie został przez skarżących spełniony. Skarżący podnieśli, że art. 48 Prawa budowlanego nie mógł mieć w sprawie zastosowania z uwagi na fakt, iż odnosi się on do obiektu budowlanego a nie urządzenia budowlanego, jakim jest w ich ocenie ogrodzenie. Zdaniem składu orzekającego zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie. Przez urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym, zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane - należy rozumieć urządzenia techniczne zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, takie jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym oczyszczania i gromadzenia ścieków, przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Jak wynika wprost z brzmienia tego artykułu, a także utrwalonego na jego tle orzecznictwa, aby ogrodzenie mogło być uznane za urządzenie budowlane musi ono być związane z danym obiektem budowlanym. Nie można więc z treści tego przepisu wyprowadzić wniosku, że wszelkie ogrodzenia są urządzeniami budowlanymi, skoro równocześnie przepis ten zawęża to pojęcie do urządzeń technicznych zapewniających możliwość użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem. Oznacza to, że ogrodzenia same w sobie są obiektami budowlanymi, a charakter urządzenia budowlanego zyskują przez funkcjonalne zwiazanie z innym obiektem budowlanym. Urządzeniem budowlanym będzie więc tylko i wyłącznie to ogrodzenie, które zapewnia użytkowanie danego obiektu budowlanego i które bez tego obiektu nie spełniłoby swej funkcji technicznej ( zob. np. wyrok NSA z 4 września 2002 r., sygn. akt IV SA 1712/2000 ). W sprawie niniejszej nie budzi najmniejszej wątpliwości fakt, że obiekt budowlany ( garaż ) usytuowany jest na działce [...]. Tym samym ogrodzenie przekraczające jej granice, tj. od strony działki nr ewid. [...] nie może zostać uznane, w oparciu o przytoczone powyżej argumenty, za urządzenie budowlane związane z tym obiektem budowlanym, umożliwiające użytkowanie tego obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Wobec tego, zastosowanie w sprawie niniejszej sankcji z art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. było jak najbardziej zasadne. Przepis ten jest bardzo restrykcyjny, wprowadza bowiem automatyzm orzekania przez organy administracyjne o nakazie rozbiórki w przypadku braku stosownego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Jedyną więc przesłanką zastosowania tego przepisu jest fakt popełnienia samowoli budowlanej, co w przedmiotowej sprawie zostało bezspornie ustalone. W związku z tym, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja prawa nie narusza i dlatego, mając na względzie dyspozycję art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.