II SA/Lu 885/03

WyrokWSA w Lublinie2004-06-03

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Jerzy Stelmasiak, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na wykonaniu fundamentów i murów parteru nowego budynku mieszkalnego, wewnątrz istniejącego budynku drewnianego, stanowią samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli skarżący twierdzi, że miały one na celu wzmocnienie starej konstrukcji?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wykonanie fundamentów i murów parteru nowego budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, nakazującego rozbiórkę obiektu wybudowanego bez pozwolenia, jest obligatoryjne i nie podlega uznaniu administracyjnemu, nawet w przypadku argumentów o konieczności wzmocnienia istniejącej konstrukcji.
Stan faktyczny
Skarżący A.M. wykonał fundamenty i mury parteru nowego budynku mieszkalnego o wymiarach 9,75 x 8,50 m na swojej działce, wewnątrz istniejącego budynku drewnianego, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały te roboty za samowolę budowlaną i wydały nakaz rozbiórki. Skarżący twierdził, że roboty miały na celu wzmocnienie starej konstrukcji i docieplenie ścian, a także podparcie konstrukcji dachowej, a dotychczasowy budynek groził zawaleniem.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę A.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Bogusław Wiśniewski asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]czerwca 2003 r. /znak: [...]/ wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ - po rozpatrzeniu odwołania A.M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. /znak: [...], nakazującej dokonanie rozbiórki wykonanych fundamentów i murów parteru budynku mieszkalnego o wymiarach 9,75 x 8,50 m, usytuowanych na działce Nr [...] w K. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że podczas oględzin dokonanych w dniu 10 października 2002 r. oraz w dniu 14 lutego 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że na działce Nr ewid. [...] przy Al. N.M.P. Nr [...] w K., A.M. obmurował, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, istniejący na działce budynek mieszkalny drewniany. Wykonał fundamenty, a na nich mury parteru grubości 42 cm o wymiarach w rzucie 9,75 x 8,50 m, usytuowane w odległości 4 m od granicy działki sąsiedniej i 11,50 m od drogi dojazdowej. Natomiast stary budynek mieszkalny /drewniany/ oddalony jest od nowo wybudowanych murów w odległości 20-30 cm, a od strony południowej 2,45 m. Powyższe roboty wykonano w miesiącach sierpień-wrzesień 2002 r. Dlatego też organ I instancji decyzją wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ nakazał A.M. rozbiórkę w/w fundamentów oraz ścian. Odwołanie od tej decyzji wniósł skarżący, podnosząc, iż decyzja organu I instancji jest dla niego krzywdząca, ponieważ nie uwzględnia faktu, że drewniany budynek grozi zawaleniem, zaś zrealizowane roboty miały na celu wzmocnienie fundamentów i docieplenia ścian. Skarżący stwierdził, że nie wiedział, iż wymagały one pozwolenia na budowę. Ponadto, opracowywany jest projekt, który uzasadni w sposób techniczny jego działania. Rozpatrując odwołanie organ II instancji orzekł, że w sposób bezsporny, ustalono, iż skarżący rozpoczął realizację nowego budynku mieszkalnego /murowanego/ z naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, który stanowi, że roboty budowlane rozpocząć można jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Popełnił więc samowolę budowlaną. Natomiast popełnienie samowoli budowlanej skutkuje sankcjami z art. 48, który mówi, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź tez pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Powyższy przepis jest bardzo restrykcyjny, ponieważ wprowadza "automatyzm" orzekania o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części tylko na podstawie braków formalnych i nie dopuszcza zastosowania tzw. uznania administracyjnego. Jedyną przesłanką zastosowania tego przepisu jest fakt popełnienia samowoli budowlanej, co w sprawie niniejszej zostało bezspornie ustalone. W skardze do Sądu skarżący, tj. A.M. wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W treści skargi podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu, że zrealizowane bez pozwolenia na budowę roboty budowlane miały na celu wzmocnienie fundamentów i docieplenie ścian, a także podparcie konstrukcji dachowej. Ponadto podnosi, że przedmiotowe roboty budowlane zrealizował, ponieważ jego zdaniem było one konieczne, gdyż dotychczasowy budynek drewniany mieszkalny groził zawaleniem. Natomiast "nakazana rozbiórka może także skutkować" zawaleniem się przedmiotowego domu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z ustaleń prawidłowo przeprowadzonego w tej sprawie postępowania dowodowego zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 i 80 kpa, a w szczególności protokołów z oględzin z dnia 10 października 2002 r. oraz 14 lutego 2003 r. jednoznacznie wynika, że skarżący wykonał przedmiotowe roboty budowlane bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Polegały one na realizacji fundamentów i murów parteru budynku mieszkalnego o wymiarach 9,75 x 8,50 m na działce Nr [...] w K.. Nastąpiło to w okresie od sierpnia do września 2002 roku. Ponadto wewnątrz wykonanych murów znajduje się stary budynek mieszkalny, oddalony od nowo wybudowanych murów o 20-30 cm oraz 2,45 m /od strony południowej/. Z usytuowania nowych murów i fundamentów wynika, że wykonane roboty nie stanowią zabezpieczenia starego drewnianego budynku lecz polegają w istocie na budowie nowego murowanego budynku mieszkalnego. Oznacza to, że naruszony został art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub uprzedniego zgłoszenia w rozumieniu art. 30 tejże ustawy. W przedmiotowej sprawie roboty budowlane zrealizowane przez skarżącego wymagały pozwolenia na budowę. Natomiast dyspozycja art. 48 cyt. ustawy – Prawo budowlane jednoznacznie stanowi, że właściwy organ wydaje w formie decyzji nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W tym zakresie powyższy przepis obowiązujący w dacie orzekania przez organ I jak i II instancji nie przewidywał także żadnych odstępstw z powodu np. przesłanek społecznych czy ekonomicznych. Była to bowiem tzw. decyzja związana, a nie oparta na uznaniu administracyjnym. Dlatego też zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło