II SA/Lu 887/24
WyrokWSA w Lublinie2025-02-25
Skład orzekający: Jacek Czaja, Grzegorz Grymuza, Maciej Gapski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty w sprawie zastrzeżeń do uproszczonego planu urządzenia lasu jest zgodna z prawem w sytuacji sporu co do powierzchni lasu na działce ewidencyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego, w tym definicję lasu z ustawy o lasach, wskazując że przejściowe pozbawienie roślinności leśnej nie zmienia kwalifikacji gruntu jako lasu. Zapis w ewidencji gruntów ma zasadnicze znaczenie dla uznania terenu za las, a uproszczony plan urządzenia lasu służy celom gospodarki leśnej i nie zmienia przeznaczenia gruntów. Skarga została oddalona jako bezzasadna.Stan faktyczny
Skarżąca M. G. zgłosiła zastrzeżenia do uproszczonego planu urządzenia lasu dotyczące kilku działek, w tym działki nr [...], kwestionując powierzchnię lasu wskazaną w planie (0,27 ha) i domagając się wyłączenia działki z planu. Organy administracji, w tym Starosta Włodawski i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie, nie uznały zastrzeżeń, opierając się na danych ewidencyjnych, inwentaryzacji lasu i oględzinach terenu. Sąd poprzednio uchylił decyzje organów z powodu wątpliwości co do stanu faktycznego, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy. Po uzupełnieniu materiału dowodowego organy ponownie utrzymały decyzję, a skarga została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 10 września 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Włodawskiego z 17 kwietnia 2024 r. w przedmiocie zastrzeżeń do uproszczonego planu urządzenia lasu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 10 września 2024 r. znak: SKO.II.41/661/OGRiL/2024 w przedmiocie zastrzeżenia do uproszczonego planu urządzenia lasu oddala skargę.
Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 10 września 2024 r., znak: SKO.II.41/661/OGRiL/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie (dalej jako: Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania M. G. (dalej jako: skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Starosty Włodawskiego z 17 kwietnia 2024 r., WS.61647.19.2022.2024.MK w przedmiocie zastrzeżeń do uproszczonego planu urządzenia lasu.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Pismami z 25 sierpnia i z 20 września 2022 r. skarżąca wystąpiła z zastrzeżeniami do projektu uproszczonego planu lasu (dalej także jako: UPUL), w zakresie dotyczącym kilku działek, położonych w obr. geod. S., gm. U. (m.in. działki nr [...]). Zastrzeżenia dotyczyły niezgodności wieku i składu gatunkowego lasu ze stanem faktycznym. W odniesieniu do działki nr [...] skarżąca zażądała jej wyłączenia z projektu planu, z uwagi na niezgodność zapisów w projekcie dotyczących powierzchni użytku leśnego ze stanem faktycznym. Skarżąca powołała się na dokumentację geodezyjną i raporty z kontroli w zakresie płatności rolnych, z których ma wynikać, że użytek leśny obejmuje powierzchnie 0,17 ha (w projekcie planu wskazano – 0,27 ha).
Decyzją z 10 października 2022 r., wydaną na podstawie art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (aktualnie: Dz. U. z 2024 r., poz. 530; dalej jako: u.o.l.), Starosta Włodawski nie uznał zastrzeżenia skarżącej wniesionego w odniesieniu do wskazanych działek.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej, Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy przeprowadzono oględziny, obejmujące działki, których dotyczyły zastrzeżenia, m.in. działkę nr [...]. Sporządzający protokół pracownik stwierdził, że stan drzewostany jest zgodny z ustaleniami projektu uproszczonego planu urządzenia lasu. Wskazał jednak, że powierzchnia ok. 0,10 ha "została wycięta w przeciągu ostatnich kilkunastu dni, co stwierdzono po oględzinach pni drzew". Skarżąca odmówiła podpisania protokołu.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego, decyzją z 15 marca 2023 r., Starosta ponownie nie uznał zastrzeżeń skarżącej wniesionych w odniesieniu do działek nr [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że nie jest zasadne odnoszenie się przez właściciela do sytuacji geodezyjnej sprzed wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów. Nie ma mowy o nieprawidłowościach w projekcie planu, sporna działka spełnia wszystkie przesłanki uznania za las.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o lasach. Zarzuty dotyczyły błędnego nieuznania zastrzeżeń do projektu planu, w sytuacji, gdy stan faktyczny nie odpowiada zapisom wykazanym w planie, a działka nr [...] powinna zostać wyłączona z opracowania uproszczonego planu urządzenia lasu; błędne uznanie, że to zapisy w ewidencji gruntów są decydujące dla uznania za grunt leśny, w sytuacji, gdy to ustalenia zawarte w planach urządzenia lasu są wiążące dla zapisów w ewidencji gruntów; naruszenia zasad ochrony zaufania, bezstronności równego traktowania.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z 26 czerwca 2023 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium podniosło, iż faktem bezspornym jest, że ww. działki były objęte uproszczonym planem na okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2022 r. Z akt nie wynika by ten stan rzeczy był w tamtym czasie kwestionowany przez jakąkolwiek stronę. Faktem bezspornym jest, że część działki nr [...] pozbawiona jest aktualnie drzew na skutek pożaru, wycinka jest kwestią sporną. Ponadto z danych ewidencji gruntów jednoznacznie wynika, że na przedmiotowych działkach występuje zapis "Ls".
W ocenie Kolegium, nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy, takie jak np. drzewostan czy runo leśne - użytek leśny nie traci przez to swojego charakteru, gdyż wówczas na właścicielu lasu ciąży obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenia np. do odtworzenia leśnego charakteru gruntu (np. runa leśnego). W innym rozumieniu, każdy właściciel lasu poprzez wykarczowanie go (pozbawienie lasu roślinności) mógłby doprowadzić swój teren do utraty charakteru leśnego, co byłoby niedopuszczalne. Odnoszenie się do stanu na gruncie z pominięciem zapisów ewidencji pozbawiało by sens określania jakichkolwiek użytków i klas gruntów, wówczas stan faktyczny z danego dnia mógłby określać rodzaj jego użytkowania.
Kolegium wskazało, że decyzję Starosty wydano przede wszystkim w oparciu o inwentaryzację lasu sporządzoną przez specjalistyczną jednostkę urządzeniową, dodatkowo potwierdzoną poprzez oględziny w terenie. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji ustalono, że działka posiada użytek leśny tj. jest przeznaczona do produkcji leśnej, wraz z działkami przyległymi stanowi zwarty kompleks leśny powyżej 0,1 ha, jest pokryta roślinnością leśną a tylko chwilowo jej pozbawiona (potwierdzenia taksatora, leśniczego oraz właściciela), tak więc spełnione są trzy warunki uznania za las. Natomiast objęcie działek rębnią powoduje, że nie ma potrzeby wyznaczania fragmentów bez drzewostanu, gdyż zgodnie z prawem i sztuką leśną po dokonaniu rębni właściciele mają obowiązek ponownego wprowadzenia roślinności drzewiastej.
Kolegium podkreśliło, że zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna jedynie w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów - na podstawie decyzji administracyjnej. Bez przeprowadzenia stosownych procedur tj. uzyskania zgody właściwego organu na przeznaczenie terenu leśnego na cele nieleśne, decyzyjnego wyłączenia gruntu spod gospodarki leśnej (produkcji leśnej) i dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków, formalnie nie może dojść do utraty przez działkę statusu prawnego lasu.
Skargę na powyższą decyzję złożyła M. G. Wyrokiem tut. Sądu z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 773/23 uchylono wskazane powyżej decyzje Starosty Włodawskiego oraz Kolegium. W orzeczeniu tym podkreślono, że w sprawie występują poważne wątpliwości wynikające z rozbieżności między treścią danych ewidencyjnych i faktycznym stanem rzeczy na działce nr [...] w zakresie powierzchni użytku leśnego, których nie da się wyjaśnić i jednoznacznie rozstrzygnąć na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd wskazał, że niemożliwe jest ustalenie, czy ewentualna rozbieżność jest wynikiem wpisania, a następnie powielenia w ewidencji i dokumentach opierających się na niej, nieprawidłowych danych co do powierzchni tego użytku, czy też zmniejszenie użytku leśnego jest wynikiem faktycznego usunięcia roślinności leśnej na fragmencie działki nr [...], bez przeprowadzenia wymaganej procedury wyłączenia gruntu z produkcji leśnej.
Bez wyjaśnienia tych wątpliwości nie jest możliwe prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, tj. weryfikacja zasadności zastrzeżeń skarżącej do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu. Oznacza to, że organy obydwu instancji naruszyły zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) w stopniu skutkującym koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji Kolegium, jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty. Organy przyjęły również błędną interpretację obowiązujących przepisów, wychodząc z błędnego założenia, że zapisy ewidencji gruntów dotyczące kwalifikacji gruntu oraz określające obszary na działce zajmowane przez poszczególne kategorie gruntów, są bezwzględnie wiążące dla podmiotu sporządzającego uproszczony plan urządzenia lasu.
W powyższym wyroku tut. Sąd zobowiązał Starostę do ponownego rozpatrzenia sprawy, z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej i uwag co do popełnionych błędów. Ponownie prowadzone postępowanie powinno zmierzać do uzyskania takiego materiału dowodowego, który pozwoli jednoznacznie usunąć wskazane wyżej wątpliwości. W pierwszej kolejności należy prześledzić zmiany w ewidencji gruntów w zakresie dotyczącym spornej działki, celem zweryfikowania twierdzeń skarżącej, że powierzchnia użytku leśnego na działce nr [...] wynosiła wg danych ewidencyjnych z lat 2003-2005 – 0,17 ha, a nie 0,27 ha. Jeżeli rzeczywiście dane ewidencyjne były inne, trzeba ustalić, kiedy i dlaczego zmieniono powierzchnię użytku leśnego. Należy również podjąć próbę pozyskania materiału dowodowego z zasobów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w szczególności ortofotomapy obrazujące stan działki nr [...] w okresie od 2003 do 2022 r. Materiał ten może pozwolić na ustalenie, czy i kiedy doszło do zmniejszenia użytku leśnego w stosunku do zapisów w ewidencji. Celowe mogą być kolejne oględziny spornej działki, przy czym należy zadbać o dokładniejszą ich dokumentację, w tym zdjęciową. Na tej podstawie możliwe będzie poczynienie ustaleń dotyczących usunięcia drzewostanu ze spornego obszaru użytku leśnego.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organy obu instancji – Starosta Włodawski oraz Kolegium – nie uznały zastrzeżeń M. G. do wyłożonego projektu planu urządzenia lasu dla miejscowości S. na okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2032 r. w odniesieniu do działki nr [...] położonej w miejscowości S. w gminie U.
Organy wyjaśniły, że M. G. jest właścicielem nieruchomości oznaczonych numerami geodezyjnymi [...], razem 6,20 ha, położonych w obrębie nr 0013, S. Przedmiotem sporu jest ujęcie działki nr [...] w planie urządzenia lasu jako działki leśnej.
Kolegium wyjaśniło, że z pisma Geodety Powiatowego we Włodawie z dnia 17 stycznia 2024 r. wynika, że zmiana użytków gruntowych w działce nr [...] położonej w obrębie S., gmina U. następowała kolejno: na podstawie decyzji z dnia 12 października 2000 r., a następnie w wyniku modernizacji ewidencji gruntów wykonanej w latach 2011/2012 przez firmę geodezyjną "L.". Prace modernizacyjne miały na celu dostosowanie danych ewidencyjnych do standardu określonego w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) oraz aktualizację użytków gruntowych.
Decyzją z 12 października 2000 r. w działce nr [...] z konturów nr 550-R-IVb, 538-R-V, 549-Ł-V, utworzono kontur 538a-Lz-V. Wykaz zmian gruntowych na działce nr [...] o pow. 2,65 ha po zmianach wykazuje LzV o pow. 3,80 ha, LsIV o pow. 0,17 ha, rowy o pow. 0,04 ha. W przywołanym wyżej piśmie Geodeta Powiatowy wskazał, że zmiana użytków gruntowych w działce nr [...] nastąpiła zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych zamieszczonym w operacie geodezyjnym KERG 1905-102/2011 przyjętym do PODGiK we Włodawie w dniu 29 grudnia 2011 r. Wykaz zmian danych ewidencyjnych z dnia 30 listopada 2011 r. podpisany i opieczętowany przez geodetę uprawnionego wykazuje na działce nr [...] stan stary LsIV 0,17 ha, Lz 2,46 ha, w 0,002 oraz stan nowy LsIV o pow. 0,2700 ha, Lz/PsIV o pow. 0,9200 ha, Lz/RV 1,3500 ha, W o pow. 0,11 ha.
Teren przedmiotowej działki nr [...] w okresie 01.01.2013 - 31.12.2022 objęty był Uproszczonym Planem Urządzenia Lasu S. wykonanym przez firmę T. zatwierdzonym zarządzeniem Starosty Włodawskiego nr 32/2013 z 11 czerwca 2013 r. W rejestrze działek leśnych i gruntów przeznaczonych do zalesienia według stanu na 20 września 2012 r. na działce [...] wykazano zalesienie: brzoza - wiek 12, powierzchnia 2,3800 ha, olcha - wiek 30, powierzchnia 0,2700 ha. Do rejestru załączona została mapa gospodarcza z oznaczeniem położenia drzewostanu na poszczególnych działkach.
Obowiązujący na okres 01.01.2023-31.12.2032 UPUL wykonany przez LAS-R sp. z o.o., na działce nr [...] w oddziale 8-r wykazuje jako gatunek olchę, wiek 55, miejscowo brzozę, powierzchnię 0,2700 ha.
Pismem z dnia 12 stycznia 2024 r. Starosta Włodawski wystąpił do Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o udostępnienie ortofotomap obrazujących stan działki nr [...] istniejących w zasobach AGRMiR. Pismem z dnia 26.01.2023 r. Agencja przekazała zdjęcia wykonane w terminach: 22.09.2009 r., 29.04.2012 r., 05.06.2015 r., 09.09.2017 r., 11.04.2020 r., 19.06.2022 r. Wskazują one zalesienie przedmiotowej działki.
Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 20 ust. 3a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1752, dalej jako p.g.i.k), ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. W świetle art. 20 ust. 2 u.o.l., w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz. U. poz. 1302, dalej jako Rozporządzenie). Tryb sporządzania uproszczonego planu urządzenia lasu obejmuje sporządzenie m.in. rejestru zawierającego: (a) zestawienie powierzchni lasów według gatunków głównych oraz ich wieku, (b) zadania w zakresie gospodarki leśnej, (c) wykaz rozbieżności między danymi ewidencyjnymi odnoszącymi się do gruntów objętych sporządzanym uproszczonym planem urządzenia lasu a stanem faktycznym tych gruntów.
Informacja z rejestru gruntów na działce nr [...] wskazuje użytki: grunty zadrzewione Lz-RV o pow. 1,35 ha, grunty zadrzewione Lz-PsIV, lasy i grunty leśne LsIV o pow. 0,27 ha, rowy W o pow. 0,11 ha.
Kolegium powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśliło, że ustawa o lasach wyraźnie wskazuje możliwość i przesłanki zmiany sposobu użytkowania gruntu z leśnego na rolny. Zmiana tak następuje w drodze decyzji administracyjnej, która może być podstawą do ewentualnej zmiany danych w zakresie zagospodarowania gruntu w ewidencji gruntów. Przy czym zmiany w ewidencji gruntów, jak wskazuje to ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne są dokonywane na podstawie odpowiednich dokumentów urzędowych (art. 24 ust. 2b p.g.i.k., który stanowi, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, wpisów w innych rejestrach publicznych, dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b). Art. 20 ust. 2 u.o.l. stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w ustawie p.g.i.k. Związanie organów ewidencji gruntów i budynków wynikającą z planu urządzenia lasu jego powierzchnią i granicami oznacza, że dopóki w planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, o jakiej mowa w art. 23 ust. 1 u.o.l., dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu. Organ ewidencji gruntów i budynków nie może dokonywać zmian w danych ewidencyjnych dotyczących lasu, które byłyby niezgodne z ustaleniami planu urządzenia lasu. W takiej sytuacji - jak zaznaczono - zmiana danych odnoszących się do lasu, w pierwszej kolejności musi zostać wprowadzona przez właściwy organ do planu urządzenia lasu.
Następnie wskazano, że zgodnie z art. 3 pkt 1 u.o.l., lasem w rozumieniu ustawy jest grunt: o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: (a) przeznaczony do produkcji leśnej lub, (b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo (c) wpisany do rejestru zabytków. W świetle przytoczonej definicji przejściowe pozbawienie gruntu roślinności leśnej nie podważa kwalifikacji prawnej tego gruntu jako lasu. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2 u.o.l. właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu. Samo usunięcie drzewostanu nie zmienia charakteru prawnego użytku, jest to możliwe dopiero po przeprowadzeniu właściwej procedury wyłączenia gruntu z produkcji leśnej, o czym w dalszych wywodach uzasadnienia. W planie urządzenia lasu grunt został przeznaczony do produkcji leśnej.
W projekcie UPUL w rubryce "wskazania gospodarcze" oznaczono planowane przedsięwzięcie na powierzchni 0,2700 ha jako IVDU, co oznacza uprzątnięcie po rębni i ponowne zalesienie. Nie można dokonywać zmiany przeznaczenia terenu leśnego na cele, nieleśne drogą faktów dokonanych.
Organ odwoławczy podkreślił, że w trakcie postępowania trzykrotnie przeprowadzane były oględziny działki nr [...], w tym przez Kolegium w dniu 26 czerwca 2024 r. Działka jest częścią większego kompleksu leśnego. Obecnie na spornej działce brak jest drzew. Z wyjaśnień strony i pełnomocnika wynika, że na nieruchomości był pożar. Jednakże rzekomy pożar drzewostanu na spornym fragmencie działki nr [...] nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. W trakcie postępowania podniesiona była również kwestia wieku drzew wskazanym w UPUL na przedmiotowej działce. Należy wskazać, że wytyczne do sporządzania projektów uproszczonych planów urządzenia lasu wykonane na zlecenie generalnej Dyrekcji Lasów Państwowych wskazuje, że z dokładnością do 20 lat, w zależności od wieku drzewostanu.
Kolegium podniosło dodatkowo, że strona i jej pełnomocnik brali czynny udział w postępowaniu przed organem II instancji, mieli możliwość zgłaszania wniosków i dowodów oraz zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Pomimo zawartych w odwołaniu stwierdzeń strona nie przedłożyła dokumentów, rzekomo przez nią posiadanych uzasadniających jej twierdzenia. Zarzucając naruszenie art. 3 i art. 21 ust. 5 u.o.l. pełnomocnik uzasadnił tym, że w rzeczywistości las na działce nr [...] zajmuje powierzchnię 0, 17 ha a nie 0, 27 ha. W świetle wyżej opisanych dowodów oraz wskazanych przepisów nie jest to stwierdzenie uprawnione. Ustalona powierzchnia zalesienia wynika z przeprowadzonych postępowań zakończonych stosownymi, zatwierdzonymi dokumentami, a przejściowe pozbawienie roślinności leśnej nie zmienia przeznaczenia działki. Zarzut naruszenia art. 20 ust. 3a oraz art. 2 pkt 8 u.p.g.i.k. poprzez uznanie, że organ oparł się jedynie na danych z ewidencji gruntów zobowiązujących do wskazania zakwalifikowania ich w UPUL jest bezpodstawny. Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez wszczęcie postępowania należy uznać, zdaniem Kolegium, za nieistotny. Skierowanie zawiadomienia o ponownym rozpatrzeniu zastrzeżeń do zapisów projektu UPUL z powołaniem się na art. 61 § 4 k.p.a. nie uzasadnia uchylenia decyzji. Również zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a nie znajduje uzasadnienia. Organ pierwszej instancji dokonał ustaleń zgodnie z zaleceniami Sądu.
Skargę na powyższą decyzję złożyła M. G., zaskarżając decyzję w całości i zarzucając naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego zebrania rozważenia materiału dowodowego w sprawie, a także poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, to jest obowiązku dążenia do prawdy obiektywnej oraz ustalenia okoliczności mających znaczenie w tym także uznania zgromadzonych dowodów, co w istocie doprowadziło do bezpodstawnego uznania przez organy, że na działce nr [...] zlokalizowany jest 55 letni las w rozumieniu art. 3 u.o.l., zajmujący pow. 0,27 ha w sytuacji, gdy w rzeczywistości las w znaczeniu administracyjnym zajmuje jedynie powierzchnię 0,17 ha; w konsekwencji doprowadziło to do bezpodstawnego oraz nieznajdującego oparcia w zgromadzonym w sprawie utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Starosty, w sytuacji, gdy stan faktyczny nie odpowiadał zapisom wskazanym w projekcie uproszczonego planu urządzenia lasu, albowiem w rzeczywistości las w znaczeniu administracyjnym, zlokalizowany jest jedynie na fragmencie działki, którego powierzchni wynosi 0,17 ha;
2. art. 6 i art. 8 k.p.a., poprzez brak praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy poprzez wydanie przedmiotowej decyzji w zaskarżonej części wbrew przepisom prawa z zaniechaniem szczegółowego zbadania zaistniałego w sprawie stanu faktycznego oraz przeprowadzenia należytej kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji;
3. art. 8 § 1 k.p.a., polegające na niespełnieniu warunku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej z jednoczesnym naruszeniem zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a to poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Starosty, w sytuacji, gdy organ I instancji w uproszczonym planie urządzenia lasu na okres 2023-2032 wydzielił nieruchomości na terenie Gminy Urszulin w związku z rozbieżnościami w stosunku do rejestru gruntów, z uwagi na stwierdzenie na nich braku lub częściowego braku drzew, co skutkowało zmniejszeniem powierzchni użytków leśnych na rzecz gruntów rolnych;
4. art 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 9, art. 11 i art. 77 k.p.a., poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
5. art. 80 k.p.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego i bezpodstawne uznanie przez Kolegium, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie przemawiał za koniecznością wydania decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji, w sytuacji, gdy w rzeczywistości las w znaczeniu administracyjnym zlokalizowany na działce nr [...] , zajmuje powierzchnię jedynie 0,17 ha, a nie jak wynika z projektu planu – 0,27 ha, co jednoznacznie przesądza o zasadności złożonych przez skarżącą zarzutów, gdyż stan faktyczny nie odpowiadał zapisom wskazanym w projekcie planu;
6. art. 80 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., tj. przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez brak prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego;
7. art 8 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób budzący zaufanie do organów administracji uzasadnienia faktycznego swojej decyzji;
8. art. 15 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ograniczenie się przez Kolegium wyłącznie do pobieżnej kontroli decyzji organu I instancji, z zaniechaniem ponownego rozpoznania sprawy, w tym bez należytego rozpatrzenia podnoszonych przez skarżącą zarzutów i argumentacji zawartej w odwołaniu, jak również bez przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, co skutkowało bezpodstawnym utrzymaniem w mocy decyzji Starosty;
9. naruszenie art. 32, art, 33 oraz 40 § 2 k.p.a. co w konsekwencji skutkowało naruszeniem art, 10 k.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję Starosty Włodawskiego w sytuacji, gdy w toku postępowania przed organem I instancji organ ten bezpodstawne pominął fakt, iż skarżąca miała ustanowionego pełnomocnika w osobie radcy prawnego M. F., który przedłożył swoje pełnomocnictwo jako załącznik do złożonej za pośrednictwem SKO w Chełmie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (tj. skargi, której wniesienie skutkowało wydaniem przez WSA w Lublinie wyroku skutkującego przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Staroście Włodawskiemu), co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 k.p.a.), bowiem zaniechanie doręczania pism pełnomocnikowi skarżącej oraz informowania go o przeprowadzanych czynnościach skutkowało uniemożliwieniem poprzedniemu pełnomocnikowi mojej mocodawczym branie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, a w konsekwencji w istocie skutkowało także uniemożliwieniem samej skarżącej branie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu;
10. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:, art, 3 u.o.l. poprzez bezpodstawne uznanie przez organ II instancji w ślad za stanowiskiem zaprezentowanym przez organ I instancji, iż na działce o numerze ewidencyjnym [...] (Obręb S.) położonej w miejscowości S., na terenie gminy U., zlokalizowany jest 55 letni las w rozumieniu art. 3 u.o.l., zajmujący pow. 0,27 ha w sytuacji, gdy w rzeczywistości las w znaczeniu administracyjnym zajmuje jedynie powierzchnię 0,17 ha, albowiem pozostały fragment wyżej wymienionej działki o pow. 0,1 ha, zakwalifikowany przez organ I instancji jako las, nie spełnia kryteriów od których zaistnienia art. 3 u.o.l. uzależnia zakwalifikowania gruntu jako lasu w znaczeniu administracyjnym;
11. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art, 20 ust, 3a oraz art, 2 pkt 8 u.p.g.i.k. w związku z art. 20 ust. 2 u.o.l. poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję Starosty Włodawskiego w sytuacji, gdy organ I instancji bezpodstawnie uznał, iż dane z ewidencji gruntów stanowią wyłączną podstawę zobowiązującą organ do wskazania w UPUL, że określone działki należy zaklasyfikować jako grunty stanowiące las w rozumieniu art. 3 u.o.l. pomimo, iż stan faktyczny nieruchomości nie przemawia za uznaniem gruntu za las w znaczeniu administracyjnym;
12. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 19 ust, 3, art, 21 ust. 1 pkt 2 u.o.l. oraz § 7 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r, w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję Starosty Włodawskiego w sytuacji, gdy projekt uproszczonego planu urządzenia lasu został sporządzony w sposób niezgodny z trybem jego opracowywania, szczegółowo uregulowanym w powszechnie obowiązujących źródłach prawa;
13. naruszenie przepisów prawa materialnego tj., art, 21 ust. 5 u.o.l. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie nie uznania zastrzeżenia skarżącej wniesionego w odniesieniu do działki nr [...] położonej w miejscowości S. na terenie gminy U. w sytuacji, gdy w rzeczywistości las w znaczeniu administracyjnym zlokalizowany na działce o numerze ewidencyjnym [...] (Obręb S.), zajmuje powierzchnię jedynie 0,17 ha, a nie jak wynika z projektu UPUL powierzchnię 0,27 ha, co jednoznacznie przesądza o zasadności złożonych zarzutów, albowiem stan faktyczny nie odpowiada zapisom wskazanym w projekcie UPUL;
14. naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję Starosty Włodawskiego w sytuacji, gdy organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. poprzez wszczęcie przez Starostę Włodawskiego w dniu 12 stycznia 2024 r. postępowania administracyjnego w sprawie ponownego rozpatrzenia zastrzeżeń do zapisów uproszczonego planu urządzenia lasu wniesionego przez M. G. w odniesieniu do działki nr [...] obręb S., na terenie gminy U. w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2023 r. (sygn. akt II SA/Lu 773/23) uchylił uprzednio wydaną w niniejszej sprawie decyzję Starosty Włodawskiego z dnia 15 marca 2023 r. w przedmiocie nieuznania zastrzeżenia M. G. wniesionego w odniesieniu do działek nr [...] położonych w miejscowości S., na terenie gminy U., co w konsekwencji oznaczało, że sprawa winna trafić do ponownego rozpoznania przez Starostę Włodawskiego w oparciu o ocenę prawną i wskazania Sądu co do dalszego postępowania, a nie wszczęciem drugiego postępowania w tej samej sprawie;
15. naruszenie art, 153 p.p.s.a. poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję Starosty Włodawskiego w sytuacji, gdy Starosta Włodawski nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2023 r. (sygn. akt II SA/Lu 773/23), pomimo iż przepisy prawa stanowiące podstawę do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie nie uległy zmianie.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. Do skargi dołączono dokumenty, które zdaniem skarżącej pozwalają na wyjaśnienie wątpliwości co do stanu faktycznego istniejącego na działce nr [...].
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga podlega oddaleniu bowiem po przeprowadzeniu, zgodnie z wytycznymi tut. Sądu zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 773/23, postępowania w sprawie wyjaśniono wątpliwości odnoszące się do stanu faktycznego na działce należącej do skarżącej nr [...], obręb Z., gmina U., a wydane decyzje nie naruszają przepisów prawa materialnego. Większość zarzutów zarówno odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego stanowi próbą zakwestionowania ustaleń faktycznych dotyczących rzeczywistej powierzchni lasu, który usytuowany jest na działce nr [...], należącej do skarżącej. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwoliło na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i uznanie, że na przedmiotowej działce znajduje się las o powierzchni 0,27 ha, który został prawidłowo ujęty w przygotowanym przez Starostę Włodawskiego uproszczonym planie urządzenia lasu. Przy czym konieczne jest podkreślenie, że teren lasu w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.o.l. w wskazanej powierzchni jest zadrzewiony jedynie na obszarze 0,17 ha, gdyż w obszarze 0,10 ha w wyniku przeprowadzonego wyrębu został on pozbawiony szaty roślinnej. Okoliczność ta nie świadczy jednak o błędnym ujęciu obszaru działki nr [...] o powierzchni 0,27 ha w sporządzanym projekcie UPUL.
Przedmiotem sprawy administracyjnej, w której wydano zaskarżoną decyzję jest rozpatrzenie zgłoszonych przez skarżącą zastrzeżeń do uproszczonego planu urządzenia lasu. Poza zakresem rozważań i skargi znajdują się zaś kwestie związane z prawidłową procedurą uchwalania aktu, jakim jest UPUL, gdyż przedmiotem skargi są wyłącznie zastrzeżenia właściciela złożone na podstawie art. 21 ust. 5 u.o.l. Kwestia legalności całego aktu jakim jest uproszczony plan zagospodarowania lasu wykracza poza ramy niniejszego postępowania.
Należy przy tym zauważyć, co było przedmiotem rozważań sądu w powoływanym powyżej wyroku odnoszącym się do niniejszej sprawy z dnia 10 października 2023 r., że pierwotnie skarżąca zgłaszała zastrzeżenia dotyczące kilku działek, będących jej własnością (nr [...]). W odwołaniu od pierwszej decyzji Starosty (z 10 października 2022 r.) wnosiła o wyłączenie z planu działki nr [...] oraz o weryfikację powierzchni, składu gatunkowego i wieku drzew na działkach nr [...]). W odwołaniu od drugiej decyzji Starosty (z 15 marca 2023 r.) skarżąca ograniczyła się już tylko do zarzutów
i wniosków odnoszących się do działki nr [...]. W dalszym toku postępowania, jak i w skardze do sądu administracyjnego kwestionowała stanowisko organu wyłącznie w odniesieniu do tej działki.
W związku z tym spór w rozpoznawanej sprawie aktualnie sprowadza się do oceny, jaki obszar działki nr [...] spełnia kryteria uznania za las, od tego zależy ocena zasadności zastrzeżeń zgłoszonych przez skarżącą.
Wstępnie należy podkreślić, że zarówno organy administracji, jak i tut. Sąd rozpatrujący obecnie sprawę, związani byli prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 773/23 wydanym w niniejszej sprawie oraz przedstawioną w nim oceną prawną.
W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Zatem moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (zob. wyrok NSA z 10.02.2023 r., I OSK 643/22, LEX nr 3505185.). W realiach przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że nie nastąpiła zmiana stanu prawnego, dlatego też ocena prawna oraz wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawarte w powołanym powyżej wyroku z dnia 10 października 2023 r. pozostają wiążące dla sądu orzekającego.
Zawarte w skardze zarzuty odnoszące się do naruszenia przez organy art. 153 p.p.s.a. są zupełnie bezpodstawne. Po uprawomocnieniu się wskazanego powyżej wyroku organy przeprowadziło bowiem postępowanie wyjaśniające, które pozwoliło na rozstrzygnięcie wątpliwości w zakresie stanu faktycznego, a w konsekwencji dało podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 21 ust. 5 u.o.l. Okoliczność, że decyzja wydana przez organy jest sprzeczna za stanowiskiem prezentowanym przez stronę nie świadczy o jej niezgodności z prawem. Sąd nakazał bowiem weryfikację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym oraz ustaleniami dokonanymi przez podmioty przygotowującej UPUL. Działania organów były zgodne z wytycznymi Sądu, a dokonane ustalenia wyjaśniły wątpliwości, na które zwrócono uwagę w wyroku z dnia 10 października 2023 r. Należy podkreślić, że Sąd w tym wyroku nie podważył trybu sporządzania i przygotowywania UPUL, a także wyjaśnił relacje pomiędzy ewidencją gruntów i budynków oraz uproszczonym planem urządzenia lasu. W orzeczeniu tym podkreślono równie, że usunięcie drzew z terenu stanowiącego las, nie przesądza o zmianie przeznaczenia gruntu, a może wiązać się z obowiązkiem przywrócenia drzewostanu. Fakt, że na części działki nie ma obecnie zadrzewienia nie przesądza w żadnym razie o błędnym zakwalifikowaniu części obszaru działki nr [...] o powierzchni 0,27 ha jako lasu.
W zakresie istotnego zarzutu naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu poprzez pominięciu pełnomocnika skarżącej na etapie postępowania przed organem I instancji, należy uznać, że jest on całkowicie bezzasadny. W skardze podniesiono, że skarżąca miała ustanowionego pełnomocnika w osobie r. pr. M. F., który przedłożył swoje pełnomocnictwo do złożonej za pośrednictwem SKO w Chełmie skargi do sądu. Pomimo tego organ I instancji nie informował pełnomocnika o czynnościach postępowania.
Należy zauważyć, że pełnomocnictwo zostało dołączone do skargi, która dotyczyła decyzji Kolegium wydanej w niniejszej sprawie w dniu 26 czerwca 2023 r., uchylonej następnie przez Sąd powoływanym wyrokiem z dnia 10 października 2023 r. Wobec złożenia tego pełnomocnictwa na etapie postępowania sądowoadministracyjnego – dołączenia go do skargi na decyzje Kolegium – nie można twierdzić, że odnosiło się ono do postępowania administracyjnego prowadzonego przez Starostę Włodawskiego. Zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a. pełnomocnik ma obowiązek dołączenia oryginału pełnomocnictwa do akt postępowania administracyjnego. W realiach przedmiotowej sprawy pełnomocnictwo zostało natomiast przedłożone już na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, na co wskazuje skarżąca, a organ I instancji nie musiał wiedzieć o tym fakcie. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje do sądu w terminie 30 dni skargę wraz z odpowiedzią na skargę oraz całością dokumentacji (akt sprawy). Skarga jest pismem, które zapoczątkowuje postępowanie sądowoadministracyjne, a dołączone do niej pełnomocnictwo należy uznać, za umocowanie do działania w sprawie sądowej, a nie administracyjnej. Konieczne jest również wskazanie, że po zwrocie akt do organu I instancji organ ten poinformował strony w piśmie z dnia 12 stycznia 2024 r. (k. 193-196, akt adm.) o fakcie ponownego prowadzenia postępowania w sprawie zastrzeżeń przedstawionych przez M. G. do projektu UPUL w zakresie działki nr [...]. Wprawdzie w piśmie tym powołano się na art. 61 § 4 k.p.a., co świadczyło o wszczęciu postępowania w sprawie, jednakże należało uznać, że było to jedynie pismo informujące o kontynuacji postępowania administracyjnego po wyroku WSA w Lublinie z dnia 10 października 2023 r. Organ I instancji niewłaściwe wskazał w piśmie z dnia 12 stycznia 2024 r., że wszczyna postępowanie administracyjne, jednakże błąd ten miał charakter nieistotny. Pismo z dnia 12 stycznia 2024 r. zostało doręczone do skarżącej, a nie do pełnomocnika, jednakże pełnomocnik nie przyłączył się do postępowania administracyjnego na tym etapie, a strona była prawidłowo informowana o wszystkich czynnościach postępowania. Pełnomocnictwo dla r. pr. M. M. oraz r. pr. M. F. datowane na 26 lipca 2023 r. (k. 241 akt adm.) zostało dołączone do akt postępowania administracyjnego w dniu 9 maja 2024 r., a więc na etapie postępowania przed organem odwoławczym. Kolegium zaś, od tego momentu, prowadziło postępowanie z uwzględnieniem udziału pełnomocnika. Dlatego też podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 10 k.p.a. oraz art. 32, 33, 40 § 2 k.p.a., a także art. 61 § 4 k.p.a. były nieuzasadnione.
Odnosząc się zaś do meritum sprawy konieczne jest wyjaśnienie, że interpretując przepisy ustawy o lasach należy mieć przede wszystkim na uwadze, że ustawa ta określa zasady zachowania, ochrony i powiększania zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową (art. 1 ust. 1). Co przy tym istotne, przepisy ustawy stosuje się do lasów, bez względu na formę ich własności (art. 2). Jak przewiduje przepis art. 7 ust. 1 u.o.l., trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, z uwzględnieniem w szczególności następujących celów: zachowania lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą (pkt 1); ochrony lasów, zwłaszcza lasów i ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych ze względu na bliżej opisane w tym przepisie wartości (pkt 2). Dodać też należy, że jak stanowi art. 8 u.o.l., gospodarkę leśną prowadzi się według następujących zasad: powszechnej ochrony lasów (pkt 1); trwałości utrzymania lasów (pkt 2); ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji lasów (pkt 3); powiększania zasobów leśnych (pkt 4).
A zatem skoro celem gospodarki leśnej jest zachowanie, powiększanie i ochrona terenów leśnych, to z perspektywy tego celu interpretować należy przepisy ustawy o lasach, w tym przepisy regulujące instrumenty i konstrukcje prawne uregulowane w tej ustawie. Innymi słowy, w sytuacjach spornych, w razie wątpliwości co do treści regulacji, czy możliwości określonego zastosowania przepisu ustawy o lasach należy zawsze mieć na uwadze, że najwyższym dobrem jest ochrona lasu jako swoistego dziedzictwa i dobra naturalnego wymagającego szczególnej pieczy, dbałości o jego trwałość i ciągłość istnienia. Stanowisko takie zostało również przyjęte przez Trybunał Konstytucyjny, który w swoim orzecznictwie podkreślał, że jako składnik środowiska, lasy są czymś więcej aniżeli przedmiotem prawa własności i innych praw rzeczowych. Stanowią one dobro ogólnonarodowe o wielkim znaczeniu społecznym (vide: wyrok z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie P 32/05, OTK-A 2006, Nr 5, poz. 56).
Jednym z trzech trybów prowadzenia gospodarki leśnej, uregulowanym w ustawie o lasach jest prowadzenie jej na podstawie uproszczonego planu urządzenia lasu, który stanowi plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej (art. 6 ust. 1 pkt 7). Stosownie do treści art. 19 ust. 2 u.o.l., uproszczone plany sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Jak przy tym wynika z art. 21 ust. 4 i 5 u.o.l., projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego. W terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zgłoszonych zastrzeżeń lub wniosków.
Powyższa regulacja jest podyktowana faktem, że uproszczony plan urządzenia lasu kształtuje sytuację prawną właścicieli lasów, wpływając na sposób wykonywania prawa własności na obszarach objętych tym planem. Zapisy uproszczonego planu dotyczą uprawnień lub obowiązków poszczególnych właścicieli w tym sensie, że istnieje bezpośredni związek między jego zatwierdzeniem, a ograniczeniem uprawnień właścicielskich poprzez określone w nim zadania (por. postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 1883/06, CBOSA).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie Starosta Włodawski, działając na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 u.o.l. zlecił sporządzenie projektu uproszczonego planu urządzenia lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa dla terenu Gminy Urszulin na lata 2023-2032. W trakcie trwającej procedury dokonano wyłożenia w Urzędzie Gminy Urszulin projektu Uproszczonego Planu Urządzania Lasu dla terenu Gminy Urszulin na lata 2023-2032, a skarżąca złożyła zastrzeżenia do projektu ww. planu w dniu 25 sierpnia 2022 r. między innymi w zakresie działki nr [...] (k. 124 akt. adm.), wskazując, że wiek drzewostanu jest niezgodny ze stanem rzeczywistym, a także podkreślając, że powierzchnia lasu na tej działce według ewidencji gruntów z dnia 7 listopada 2006 r. wynosiła 0,17 ha. W kolejnym piśmie (zastrzeżeniach do projektu UPUL) z dnia 20 września 2022 r. (k. 129 akt. adm.) skarżąca podniosła, że żąda wyłączenia działki nr [...] położonej w Z. z UPUL, gdyż większość tej działki stanowi użytek trwały zielony, a las o powierzchni 0,17 ha uległ zniszczeniu na skutek pożaru, a drzewa tam się znajdujące zostały ocenione jako obumierające. Skarżąca wyjaśniła, że zamierza je usunąć, gdyż nie ma węgla.
Zauważyć w tym miejscu należy, że w myśl art. 3 ust. 1 u.o.l., lasem w rozumieniu ustawy jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:
a) przeznaczony do produkcji leśnej lub
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego
c) wpisany do rejestru zabytków.
Słusznie zatem organy przyjęły w niniejszej sprawie, że o przeznaczeniu danego gruntu do produkcji leśnej decyduje ustalenie leśnego sposobu użytkowania, potwierdzone odpowiednimi zapisami w ewidencji gruntów i budynków, co dotyczy części przedmiotowej działki (wskazany użytek gruntowy - o pow. 0,27 ha - las i grunty leśne). Działka nr [...] we wskazanej wyżej części w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Włodawskiego oznaczona jest symbolem LsIV las i grunty leśne (k. 126 akt adm.). Z wypisu z ewidencji wynika, że działka nr [...] o powierzchni 2,65 ha w przeważającej części stanowi grunt zadrzewiony oznaczony Lz-RV (1,35 ha) oraz Lz-PsIV (0.92 ha). Las i grunty leśne to wskazany obszar 0,27 ha. W UPUL obowiązującym w okresie 2013-2022 (k. 90-03, w szczególności k. 99, 100 i 102) dane dotyczące powierzchni lasu są w pełni zgodne z danymi ewidencyjnymi. Brak jest zaś jakichkolwiek informacji by przedmiotowy grunt został wyłączony z produkcji leśnej na podstawie decyzji dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych. Oznacza to, że nie można wyłączyć działki nr [...] z opracowania uproszczonego planu urządzenia lasu na lata 2023-2032. Przepisy dotyczące sporządzania i zatwierdzania uproszczonego planu urządzenia lasu nie stanowią alternatywy dla trybu zmiany przeznaczenia gruntów leśnych, określonych w ustawie z dnia z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130) i w ustawie z dnia z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 82) oraz nie przewidują możliwości wyłączenia z jego opracowania działek, które spełniają warunki uznania za las w świetle art. 3 u.o.l.
Prowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające w tym w szczególności uzupełnienie materiału dowodowego po wyroku tut. Sądu z dnia 10 października 2023 r. potwierdziło, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków, co do powierzchni lasu na działce nr [...] nie były związane z błędami w tejże ewidencji, a wynikały z UPUL na lata 2013-2022 oraz z dokonanych zgodnie z obowiązującymi przepisami, zmian w ewidencji gruntów i budynków dokonanych w wyniku modernizacji wykonanej w latach 2011-2012. (k. 150 akt adm.). Wszystkie wątpliwości i sformułowane na ich podstawie zarzuty odnoszące się do braku spójności pomiędzy aktualnie przygotowanym UPUL na lata 2023-2032, a wypisani z ewidencji gruntów z roku 2006 r., czy lat wcześniejszych (na co powoływała się skarżąca) zostały jednoznacznie rozwiane i wyjaśnione. Należy przy tym zauważyć, że również strona nie wykazał, aby organy działały w sposób niewłaściwy. Przedłożone przez skarżącą dokumenty, w tym dołączone do skargi, nie stanowią dowodów, które podważają ustalenia dokonane w sprawie.
Organy w ramach uzupełnienia materiału dowodowego nie tylko zweryfikowały dany zawarte w ewidencji gruntów i budynków, ale także wystąpiły do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i uzyskały od tego organu dane, zdjęcia z ortofotomapy spornej działki o nr [...]. W aktach znajduje się dokumentacja fotograficzna z lat 2009-2022, która wskazuje na zadrzewienie tejże działki (k. 206-212 akt adm.). Zdjęcia te potwierdzają prawidłowość danych zawartych w ewidencji oraz ujęcie działki w części 0,27 ha w projekcie UPUL na lata 2023-2032. Wszystkie te ustalenia zostały również potwierdzone w ramach prowadzonej kontroli działki oraz oględzin. W szczególności należy zwrócić uwagę na ostatnią z przeprowadzonych kontroli z dnia 31 stycznia 2024 r. Na załączonych do protokołu kontroli zdjęciach zobrazowano okoliczność pozbawienia części działki szaty roślinnej – wycięcia drzew (k. 213-222 akt adm.). Tożsame ustalenia wynikają z oględzin dokonanych w obecności skarżącej z dnia 23 lutego 2024 r. (k. 22-230 akt adm.) oraz 26 czerwca 2024r. (k. 283-285) Fakt, że działka skarżącej została częściowo pozbawiona drzew nie wyklucza przyjęcia, że stanowi ona las w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.o.l. W przepisie tym wprost wskazano, że za las może być również uznana działka gruntu przejściowo pozbawiona drzew, krzewów oraz runa leśnego.
Podkreślić w tym miejscu należy, co słusznie podnosiły organy, że uproszczony plan urządzenia lasu służy jedynie celom prowadzenia gospodarki leśnej. Nie jest jego celem dokonywanie zmian w zakresie przeznaczenia, czy sposobu użytkowania danego terenu, a zatem wszelka argumentacja podnoszona w tym zakresie w niniejszym postępowaniu nie może odnieść skutku. O tym bowiem czy dany grunt jest lasem rozstrzyga definicja zawarta w ustawie o lasach, a charakter gruntu jest ujmowany w ewidencji gruntów i budynków. Zapis w tej ewidencji ma zasadnicze znaczenie dla uznania danego terenu za las. W samym zaś postępowaniu w sprawie przyjęcia planu urządzenia lasu nie są dokonywane zmiany w ewidencji, gdyż należy to do odrębnej procedury przewidzianej w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W judykaturze jak już wskazano, o tym, czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 u.o.l., decyduje w pierwszej kolejności zapis w ewidencji gruntów. Tego dowodu nie mogą samodzielnie kwestionować organy administracji poprzez klasyfikowanie danego gruntu jako lasu wyłącznie w oparciu o definicję ustawową zawartą w ustawie o lasach i z pominięciem wpisu w ewidencji. Lasem w rozumieniu powołanej ustawy jest więc każdy grunt, który spełnia prawne przesłanki przewidziane w jej art. 3 pkt 1 lub 2, bez względu na to, czy na gruncie tym znajduje się roślinność leśna i czyją pozostaje własnością. Za las należy także uznać grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi), drzewami i krzewami oraz runem leśnym, który nie spełnia żadnego dodatkowego kryterium z art. 3 pkt 1 lit. a, b i c ustawy (nie jest przeznaczony do produkcji leśnej, nie stanowi rezerwatu przyrody, ani nie został wpisany do rejestru zabytków. O tym, czy dany grunt jest lasem decyduje zatem, co do zasady, zapis w ewidencji gruntów (np. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 946/17, WSA w Gliwicach z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt II SA/GI 1178/17, CBOSA). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe poglądy i ustalenia co do spełnienia kryterium powierzchniowego i przeznaczenia, potwierdzonego zapisami zawartymi w ewidencji w odniesieniu do spornego obszaru i oceną dokonaną w terenie.
Należy podkreślić, że obszar działki o pow. 0,27 ha był objęty poprzednim Uproszczonym Planem Urządzenia Lasu dla Gminy Urszulin na lata 2013-2022. Zgodnie z opisem w ww. planie na pow. 0,27 ha działki nr [...] rośnie las (Ol – olcha) w wieku 30 lat (k. 102 akt adm.). Zapisy UPUL odzwierciedlają aktualny stan lasu na gruncie w chwili jego opracowania. Do powyższych zapisów w Planie Uproszczonym Urządzenia Lasu nie było zastrzeżeń, wiec plan został zatwierdzony, a zapisy tego planu obowiązywały do końca 2022 r.
W ocenie Sądu ustalenia organów dokonane w niniejszej sprawie i opisane powyżej były wystarczające do stwierdzenia, że sporna działka skarżącej nr [...] w części o pow. 0,27 ha stanowi las w rozumieniu ustawy o lasach szczególnie, że podmiot wyspecjalizowany, któremu zlecono przygotowanie ww. planu był zobligowany do sporządzenia planu w zgodzie m.in. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (tj. Dz. U. poz. 1302). Należy również podkreślić, że wykonane czynności dowodowe usunęły wątpliwości, na które wskazano stosownie do art. 153 p.p.s.a. w wyroku Sądu z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 773/23.
Reasumując, ustalenia dokonane przez organy, w ocenie Sądu nie są dowolne i zostały oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Tym samym nie można uznać, by organy prowadząc postępowanie naruszyły przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy lub przepisy prawa materialnego. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz należycie wyjaśniły okoliczności sprawy, w tym leśne przeznaczenie części nieruchomości skarżącej, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.), w którym to organ odwoławczy wyjaśnił podstawy wydanego rozstrzygnięcia oraz odniósł się w sposób prawidłowy do podniesionych w odwołaniu zarzutów.
Sąd zwraca na marginesie uwagę na fakt, że skarżąca poza prostą negacją ustaleń dokonanych przez organy, w tym między innymi odmową podpisania protokołów dokonywanych na spornej działce oględzin, w żadnej sposób nie wykazała swych twierdzeń. Dokumentacja złożona do skargi również nie stanowi potwierdzenia błędów w ustalenia faktycznych dokonanych przez organy.
Z przedstawionych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło