II SA/Lu 888/05

WyrokWSA w Lublinie2005-12-27

Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Grażyna Pawlos-Janusz, Jerzy Stelmasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu administracji dotyczące uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy może zostać uznane za prawidłowe, jeśli nie zapewniono udziału w postępowaniu wszystkim stronom, a doręczenia pism były nieskuteczne z powodu braku pouczenia o obowiązku zawiadomienia o zmianie miejsca zamieszkania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, ponieważ nie zapewniono udziału w postępowaniu wszystkim stronom, a doręczenia pism były nieskuteczne z powodu braku pouczenia o obowiązku zawiadomienia organu o zmianie miejsca zamieszkania. Brak takiego doręczenia uniemożliwia stronie skorzystanie z prawa kontroli instancyjnej i pozbawia ją możliwości obrony swoich praw, co stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. i J.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o uzgodnieniu projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ulic. Skarżący zarzucili m.in. niewłaściwość organu wydającego uzgodnienie oraz brak doręczenia im projektu decyzji. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa polegające na braku zapewnienia udziału w postępowaniu wszystkim stronom i nieskuteczności doręczeń.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. i J.S. kwotę 407,80 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. i J.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...]., Nr [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. i J.S. kwotę 407,80 (czterysta siedem złotych osiemdziesiąt groszy ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 138§1pkt.1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 53 ust.4pkt.9, art. 50ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz.717 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu zażaleń M. i J.S., T.W., A.S., S.R., L.R., R.W., J.P., G.G., P.G., J.T., E.M. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...]maja 2005r., Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej przygotowanej przez Wydział Architektury i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta, znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. polegającej na budowie ulic w dzielnicy [...] wraz z uzbrojeniem w kwartale ulic: Al. [...] - [...] – przedłużenie ul. [...] – [...] wraz z budową ul. [...] (droga gminna Nr [...]) na odcinku od Al. [...] do skrzyżowania z ul. [...] - z zastrzeżeniem, że integralną częścią projektu powinny być uzgodnione projekty branżowe: sanitarny (odwodnienie), energetyczny (oświetlenie) oraz zatwierdzony projekt organizacji ruchu. Kolegium rozpoznając sprawę stwierdziło, że planowane zamierzenie jest bezspornie inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 2pkt.5) oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (art. 6pkt.1) oraz że na przedmiotowym terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a więc inwestor, posiadający tytuł prawny do tego terenu ma prawo domagać się wydania decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego w oparciu o uzgodnienie z właściwym zarządcą drogi(art.53ust.4 pkt.9). Kolegium stwierdziło, że zaskarżone postanowienie działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2005r. zastępcy Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta o uzgodnieniu projektu takiej decyzji jest prawidłowe, bowiem w szczególności zawiera uzgodnienia projektów branżowych tj. sanitarnego i energetycznego oraz zatwierdzony projekt organizacji ruchu, a także określa warunki obsługi w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej (pkt.6.1) oraz zapewnia osobom trzecim dostęp do drogi publicznej. Projekt decyzji został przy tym sporządzony przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów (art.50ust.4) Skargę do sądu administracyjnego wnieśli M. i J.S. domagając się uchylenia postanowień obu organów administracyjnych, zarzucając ich nieważność. Skarżący podnieśli, że w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego, iż Wydział Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta jest zarządcą drogi, której dotyczy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, dlatego nie jest on właściwy do sporządzenia opinii. Ponadto zaskarżone postanowienie zostało wydane przez osobę działającą z upoważnienia Prezydenta Miasta tj. Dyrektora tegoż Wydziału, co oznacza, że faktycznie to Prezydent Miasta zaopiniował własny projekt. Skarżący zarzucili również, że nie doręczono im projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, pomimo iż inwestycja jest planowana na ich działce oznaczonej nr [...], co stanowi naruszenie art.10 kpa. Poza tym trasa przebiegu drogi KDD powinna zostać zaprojektowana przez niezabudowaną działkę nr [...], a nie przez część działki skarżących. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium wyjaśniło, że stosownie do art. 19ust.1 ustawy z dnia 21 marca 1985r.o drogach publicznych (Dz. U.Nr z 2004r., Nr 204, poz.2086 ze zm.) organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy i przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi. Zarządcami dróg są dla dróg gminnych – wójt (burmistrz, prezydent miasta- art.19ust.2pkt.4 ustawy), zaś w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych jest prezydent miasta (art.19ust.3 ustawy). Kolegium wyjaśniło ponadto, że w sprawie nie została jeszcze wydana decyzja o ustaleniu inwestycji celu publicznego, dlatego nie mogła być ona doręczona stronom. Ponadto, zgodnie z projektem decyzji projekt budowlany powinien być opracowany na podstawie ustawy o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2004r., Nr 204, poz.2086 ze zm.) oraz spełniać wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r., Nr 43, poz.430). Analiza załączonego do akt sprawy planu sytuacyjnego prowadzi do wniosku, że ustalony przebieg trasy drogi KDD na działce skarżących (nr [...]) jest rozwiązaniem optymalnym, bowiem wynika z konieczności zachowania linii prostych w przebiegu trasy drogi. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem, nie jest jednak związany granicami skargi. (art.134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione w skardze. Nietrafnym jest zarzut, iż w rozpatrywanej sprawie zbędnym było uzgadnianie projektu decyzji w sytuacji, gdy Prezydent Miasta "sam sobie" dokonuje takiego uzgodnienia. W świetle bowiem przepisu art. 53ust.4 pkt. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaje się po uzgodnieniu z właściwym zarządcą drogi, którym zgodnie z art. 19ust.1 oraz ust. 2pkt.4 i ust.3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004r., Nr 204, poz.2086 ze zm.) jest dla dróg gminnych wójt (burmistrz oraz prezydent, w tym również prezydent miasta na prawach powiatu). Natomiast kwestia, kto powinien dokonać takiego uzgodnienia może być co najwyżej rozważana w kategoriach wyłączenia Prezydenta i jego pracowników na podstawie art. 24 kpa. Zgodnie z art. 145 §1pkt.1lit.2 cyt. ustawy Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle art. 145§1pkt.4 kpa wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przez udział w postępowaniu należy rozumieć nie tylko udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego, ale też i w czynnościach decydujących, który jest zrealizowany przez doręczenie stronie decyzji (postanowienia). Brak takiego doręczenia uniemożliwia stronie skorzystanie z prawa kontroli instancyjnej i pozbawia ją możliwości obrony swoich praw. W szczególności w sprawach, w których występuje wielość podmiotów w charakterze strony nie doręczenie decyzji choćby jednej z nich daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie nie zapewniono udziału w postępowaniu na prawach strony I.D., K.T. i T.K., które jako właścicielki nieruchomości, na których miałaby być realizowana przedmiotowa droga były do tego uprawnione. Stwierdzić należy, że brak jest dowodu doręczenia I.D. postanowień zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej odpis skargi nadanej już w postępowaniu sądowym przez sąd "adresat wyprowadził się" (k.45). W aktach sprawy brak również dowodu doręczenia K.T. postanowienia Kolegium – w aktach znajduje się bowiem jedynie zwrotka potwierdzenia odbioru postanowienia I instancji z adnotacją "wyprowadziła się" (k. 53 akt admin.). Nie można również uznać za skuteczne doręczenie zaskarżonych postanowień obu instancji T.K., od której powróciły zwrotki z adnotacjami "adresat wyprowadził się" (k.50 akt admin.) oraz "mieszkanie zamknięte" (k.254 akt admin.) Zgodnie bowiem z przepisem art. 41§1i2 kpa w zw. z art. 9 kpa w razie zmiany miejsca zamieszkania doręczenie pisma pod dotychczasowy adres ma skutek prawny tylko wówczas, gdy pomimo pouczenia o obowiązku zawiadomienia organu o zmianie, strona nie poinformowała organu o zmianie. Z akt niniejszej sprawy nie wynika jednak, by strony pouczone były o takim obowiązku, a zatem z uwagi na fakt, że brak pouczenia nie może wywoływać dla nich negatywnych skutków, nie ma podstaw do uznania doręczenia na dotychczasowy adres za skuteczne. Z powyższych przyczyn należało na mocy art. 145 §1pkt.1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zobowiązać organy do prawidłowego doręczenia wydanych orzeczeń wszystkim osobom będącym stronami w sprawie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło