II SA/Lu 891/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca),, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz K. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia [...], powziętą w wyniku wyczerpania trybu odpowiadającego instancyjnemu, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o odmowie przyznania K. Z. uprawnień kombatanckich z wywodzonego przez nią tytułu, w postaci pobytu w obozie przesiedleńczym w Z. w sierpniu 1943 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji odmówił waloru wiarygodności zeznaniom powołanych w sprawie świadków, skoro nie znali oni zainteresowanej przed osadzeniem w przywoływanym obozie przesiedleńczym, pochodząc z innych miejscowości. Także liczebność obozu przesądza, że świadkowie nie mogli pamiętać poszczególnych osób, gdy nadto zważyć ich wiek w sierpniu 1943 r. Świadkowie byli wówczas dziećmi. Także zgromadzone dokumenty nie potwierdzają imiennie pobytu K. Z. we wskazywanym obozie przesiedleńczym. W konkluzji organ rozstrzygający stanął na stanowisku .o nieudowodnieniu przez zainteresowaną twierdzeń na okoliczności objęte przesłanką z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożyła K. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji z zasądzeniem na jej rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu zgłoszonego żądania zarzucała organowi decyzyjnemu błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, poprzez niezasadną odmowę przyznania waloru wiarygodności zeznaniom świadków. Podkreślała, że każdy z nich ma urzędowo potwierdzony fakt pobytu w sierpniu 1943 r. w obozie w Z. Ich wiek oraz wiek samej zainteresowanej w żadnym razie nie wykluczają możliwości pamiętania okoliczności represji i osób tam poznanych, w szczególności w zbliżonym wieku. Dodatkowo siostra skarżącej na podstawie zeznań tychże świadków uzyskała uprawnienia kombatanckie. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wraz z leżącą u jego podstaw argumentacją faktyczną i prawną. Nadto wyraził pogląd, iż poczyniona ze strony organu rozstrzygającego ocena materiału dowodowego realizuje ustawowe wymogi, nie stanowiąc dowolnej. Odnosząc się do oceny zeznań świadków w sprawie tyczącej się uprawnień kombatanckich siostry skarżącej wyraził stanowisko, iż zeznania tych samych świadków nie korzystają z przymiotu wiarygodności w jednakowym zakresie, niezależnie od stanu faktycznego konkretnej sprawy. Pełnomocnik Stowarzyszenia [...], o statusie uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, przyłączył się do wniosku i zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sądowoadministracyjnej poddana została kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności. Niniejszym badana decyzja tego wymogu nie realizuje, co rozstrzygające. Została podjęta przy naruszeniu przepisów o postępowaniu w administracji, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew stanowisku, ferowanemu przez organ rozstrzygający w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji, argumentacja leżąca u podstaw powziętego administracyjnego rozstrzygnięcia, przekracza granice swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Odmowa przyznania zeznaniom świadków waloru wiarygodności pozostaje w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego, gdy opierać ją jedynie na ustalonym wieku świadków, miejscu ich pochodzenia czy liczebności obozu. Jednocześnie organ pomija okoliczność udokumentowanego pobytu każdego ze świadków w obozie hitlerowskim właśnie w sierpniu 1943 r. W dalszej kolejności należy stwierdzić niekompletność dokonanej oceny materiału dowodowego, a zatem pozostającej wbrew wymogom wnikliwości i wszechstronności przy jej podejmowaniu. W uzasadnieniu kontrolowanej decyzji nie zostały zawarte argumenty, które legły u podstaw niniejszym odmiennej oceny zeznań tychże samych świadków niż ta dokonana w przywoływanej sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich siostrze skarżącej, jak należy wnosić, zakończonej już w sposób ostateczny. Organ rozstrzygający pomija też omówienie znaczenia dowodowego pozytywnej rekomendacji udzielonej skarżącej. Co do zasady rekomendacja, o której stanowi art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, bezsprzecznie jest jednym z dowodów w sprawie na okoliczność danego rodzaju działalności czy represji, podlegającym ocenie przez organ orzekający jak każdy inny dowód w sprawie. Tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2000 r. w sprawie V SA 1786/99 LEX 49296. W konkluzji należy stwierdzić, że ocena materiału dowodowego w kontrolowanej sprawie nie została przeprowadzona w sposób wnikliwy i wyczerpujący dla wszechstronnego rozważenia, a w następstwie prawidłowego jurydycznie przesądzenia zasadności twierdzeń skarżącej, przywoływanych u podstaw zgłoszonego organowi administracji żądania. Powyższe wadliwości stanowią o dowolności tej oceny. Braki w zachowanej dokumentacji źródłowej w sposób szczególny nakładają na organ rozstrzygający oblig wnikliwego przesłuchania świadków na wszystkie istotne okoliczności sprawy, także te, które pozwolą na weryfikację wiarygodności twierdzeń każdego z nich. Stwierdzone uchybienia w postępowaniu administracyjnym stanowią w swych proceduralnych następstwach naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. i art. 12 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., realizując w konsekwencji przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedstawiona ocena prawna, poczyniona na gruncie wymogów stanowionych dla prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ administracji dla powzięcia odpowiadającego prawu rozstrzygnięcia zgłoszonego żądania, stanowi konsekwentną kontynuację utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, by w tym miejscu przywołać wybrane wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lipca 2001 r. w sprawie I SA 1768/99 LEX 54171, z dnia 3 lutego 1999 r. w sprawie IV SA 1010/97 LEX 48684, z dnia 17 maja 1994 r. w sprawie SA/Lu 1921/93 LEX 26517. Z tych względów na mocy dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji, gdy obowiązek zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego od organu na rzecz skarżącej znajduje podstawę prawną w art. 200 tej ustawy.