II SA/Lu 892/11
PostanowienieWSA w Lublinie2011-12-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Witold Falczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżąca wykaże, że ponoszenie kosztów ustanowienia adwokata spowodowałoby uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu, nawet jeśli prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i jej dochód jest doliczany do dochodu matki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Nawet przy założeniu wspólnego gospodarstwa domowego ze względu na niską łączną kwotę dochodów przypadającą na osobę, dodatkowy wydatek na adwokata spowodowałby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącej. Instytucja prawa pomocy nie może być iluzoryczna.Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Referendarz WSA w Lublinie postanowieniem z dnia 22 listopada 2011r. przyznał jej prawo pomocy w żądanym zakresie. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia, kwestionując ustalenie jej dochodu i odmowę przyznania zasiłku celowego. Sąd rozpoznał sprzeciw skarżącej od postanowienia referendarza w przedmiocie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić dla J. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - w zakresie sprzeciwu skarżącej J S. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 listopada 2011r., sygn. akt II SA/Lu 892/11 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a ustanowić dla J. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Skarżąca J. S. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 22 listopada 2011r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał jej prawo pomocy w żądanym zakresie, stwierdzając, że sytuacja materialna skarżącej uniemożliwia jej poniesienie kosztów ustanowienia adwokata we własnym zakresie.
Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 29 listopada 2011r. z pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu do tut. Sądu w terminie 7 dni od doręczenia.
W dniu 2 grudnia 2011r., a więc z zachowaniem wskazanego w pouczeniu terminu, skarżąca wniosła skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pismo, wskazując na postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 listopada 2011r., a zatem pismo to należało potraktować jako sprzeciw od tego postanowienia.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. w razie wniesienia sprzeciwu (...) postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.
Wniosek skarżącej J. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 246 ppsa przewiduje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na jej wniosek, w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata jest prawem pomocy w zakresie częściowym i może być przyznane, gdy wnoszący jest osobą, której środki do życia ze względu na okoliczności życiowe, są na tyle ograniczone, że zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe, w związku z czym poniesienie przez nią choć części kosztów sądowych prowadziłoby do powstania uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny.
Przedstawione przez skarżącą oświadczenie na okoliczność jej sytuacji majątkowej daje podstawę do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez takiego uszczerbku.
W formularzu wniosku PPF skarżąca wskazała, że mieszka wraz z matką w mieszkaniu o pow. 36,16 m2 (na podstawie umowy użyczenia) i utrzymuje się wyłącznie z dodatku mieszkaniowego w wysokości 163, 72 zł. Skarżąca nie posiada własnej rodziny, jest bezrobotna, niepełnosprawna w umiarkowanym stopniu ze względu na przewlekłe schorzenia, z czym wiążą się znaczne wydatki.
W sprzeciwie skarżąca podniosła natomiast zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji oraz postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 listopada 2011r., kwestionując przede wszystkim stanowisko organów i referendarza, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wspólnie z matką, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego - jej zdaniem – ustalenia jej dochodu poprzez doliczenie do niego emerytury jej matki w wysokości 821,35 zł i do odmowy przyznania zasiłku celowego.
W ocenie Sądu, który – co należy podkreślić - nie jest na obecnym etapie postępowania uprawniony do rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy, nawet przyjęcie, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką, uzasadnia uwzględnienie wniosku i przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Kwota ok. 1000 zł miesięcznie jaka łącznie przypadałaby na to gospodarstwo tj. ok. 500 zł na osobę - jest kwotą niewielką, dlatego dodatkowy wydatek w wysokości ok. 300 zł tytułem wynagrodzenia dla ustanowionego we własnym zakresie przez skarżącą adwokata spowodowałby – zdaniem Sądu - uszczerbek koniecznego utrzymania się skarżącej.
Uwzględniając wniosek skarżącej Sąd miał ponadto na uwadze, że instytucja prawa pomocy, wprawdzie wydatkowana jest ze środków budżetowych, jednak nie może być iluzoryczna.
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło