II SA/Lu 892/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B. U.i Z. U. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wykonanych robót budowlanych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania B. i Z. małżonków U. od decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia [...] lipca 2012 r., umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia zgodności z przepisami ustawy – Prawo budowlane robót budowlanych wykonanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. L. [...] w M. P. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzja z dnia [...] lipca 2012 r., zawierająca prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie jej zaskarżenia, została doręczona B. i Z. małżonkom U. w dniu [...] lipca 2012 r. – B. U. do rąk własnych, zaś Z. U. – w trybie art. 43 k.p.a., tj. za pokwitowaniem do rak dorosłego domownika. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem dla obojga małżonków w dniu [...] lipca 2012 r. Jak podniósł organ, odwołanie od powyższej decyzji B. i Z. małżonkowie U. złożyli osobiście w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B. P. w dniu [...] lipca 2012 r., a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W skardze na to postanowienie B. i Z. małżonkowie U. zarzucili organowi bezduszność, zbytni formalizm i nieuwzględnienie przyczyny opóźnienia w złożeniu odwołania, jaką jest podeszły wiek obojga skarżących, a także ich zły stan zdrowia, w tym choroba neurologiczna B. U. oraz jej problemy z kręgosłupem i narządami ruchu w dniach [...] czerwca – [...] lipca 2012 r., które zmusiły Z. U. do podjęcia opieki nad chorą małżonką przez cały ten okres. W związku z powyższym skarżący zażądali uchylenia zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Organ odwoławczy dodał, że argumenty skargi dotyczące nieuwzględnienia przyczyny uchybienia terminu nie zasługują na uwzględnienie, gdyż skarżący nie złożyli do tego organu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z treści powołanego przepisu wynika, że w przypadku wniesienia odwołania po terminie organ odwoławczy ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że art. 134 k.p.a. ma charakter związany, co oznacza, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego. Organowi odwoławczemu nie pozostawiono w tym zakresie swobody działania. Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu musi być wydane w każdym przypadku stwierdzenia przez organ, że odwołanie wpłynęło po terminie. Wniesienie odwołania po terminie jest okolicznością obiektywną, którą organ odwoławczy ustala w pierwszej kolejności, dokonując formalnej kontroli odwołania. Organ stwierdza tę okoliczność niezależnie od przyczyn, z jakich nastąpiło uchybienie terminu i niezależnie od tego, czy przekroczenie terminu było znaczne czy nie. Stwierdzenie uchybienia terminu nie pozbawia strony prawa żądania przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzenie uchybienia terminu i przywrócenie terminu do dwie różne instytucje procedury administracyjnej. Wydając postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a., organ odwoławczy nie bada przyczyn niezachowania terminu, nie ocenia czy przekroczenie terminu było zawinione czy nie, nie wypowiada się również w kwestii uznania przekroczenia za usprawiedliwione w okolicznościach sprawy. Nie bada zatem tych okoliczności, które mogą być podnoszone w prośbie o przywrócenie terminu. W myśl art. 58 § 1 i 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący sformułowali prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dopiero w skardze do sądu. Tymczasem sąd nie jest uprawniony do jej rozpoznania, gdyż, jak stanowi art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, skarżący nie wnieśli prośby o przywrócenie terminu do organu odwoławczego. W świetle powyższego nie jest zasadny zarzut skarżących, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania (skarżący nie zwrócili się do tego organu o przywrócenie terminu). Wobec stwierdzenia, że skarżący wnieśli odwołanie od decyzji z dnia 6 lipca 2012 r. z przekroczeniem terminu, organ zobligowany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a., niezależnie od przyczyn, z powodu których to uchybienie nastąpiło. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.