II SA/Lu 894/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...]. Nr [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy na podstawie art. 106 ust. 1 i 4 w zw. z art. 39 ust. 1 i 2, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 2, art. 101 ust. 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówiono M. W. przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na potrzeby wymienione we wniosku z dnia 14 kwietnia 2006 r. oraz z dnia 28 kwietnia 2006 r. Na skutek odwołania M. W., decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy powyższą decyzję. Skargę na decyzję Kolegium wniósł M. W. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jako naruszających art. 6, 7, 8 i 24 § 3, art. 35 ust. 1 i 2 k.p.a., art. 4 i art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. M. W. podniósł, iż brak współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia, gdyż przeprowadzenie wywiadu środowiskowego to obowiązek pracownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, na którego skarżący oczekiwał w miejscu zamieszkania. Tymczasem, jak wskazał skarżący, wywiadu nie przeprowadzono w okresie od dnia 13 kwietnia 2006 r. do dnia 14 czerwca 2006 r. Ponadto skarżący podniósł, iż dalsze zarzuty postawi przed WSA i NSA, zwłaszcza te dotyczące braku postanowienia o wyłączeniu pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, mimo, iż z akt wynikają okoliczności wskazujące na ich stronniczość. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i wskazało na zasadność odmowy przyznania skarżącemu żądanej pomocy na podstawie art. 11 ust. 2 w zw. z art. 4 ustawy o pomocy społecznej, gdyż nie współpracował on z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu swych problemów życiowych, uniemożliwiając przeprowadzenie z nim wywiadu środowiskowego. Kolegium podniosło również niezasadność zarzutów skarżącego, a zwłaszcza zarzutu dotyczącego bezpodstawnego przedłużenia terminu załatwienia sprawy przez organ pierwszej instancji, wskazując, iż było to spowodowane brakiem możliwości aktualizacji wywiadu środowiskowego. Organ drugiej instancji uznał również zarzut skarżącego dotyczący braku postanowienia o wyłączeniu pracowników socjalnych za pozbawiony podstaw, a ponadto bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Według Kolegium, w niniejszej sprawie nie został naruszony żaden ze wskazanych przez skarżącego przepisów ustawy o pomocy społecznej, k.p.a. oraz cyt. rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga M. W. nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z jego brzmieniem, brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Treść tego przepisu koresponduje z art. 4 ustawy o pomocy społecznej, który wskazuje, iż osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Powyższe oznacza, iż uzyskiwanie świadczeń z tytułu pomocy społecznej, jakkolwiek jest prawem danej osoby, to nakłada na tę osobę obowiązek współdziałania w zakresie rozwiązania swojej sytuacji życiowej z właściwymi organami administracji publicznej. To współdziałanie, które może przybierać różne formy, ma umożliwić organowi administracji pełne zbadanie przyczyn stanu uzasadniającego pomoc społeczną oraz przesłanek i rodzaju ewentualnych świadczeń. Obowiązek współdziałania jest na tyle istotny, że jego zaniechanie może stać się samodzielną podstawą wydania decyzji odmownej. W niniejszej sprawie organy administracji prawidłowo zastosowały normę zawartą wart. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Z akt administracyjnych wynika, iż w stosunku do M. W. podejmowane były próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, którego aktualna treść jest podstawowym elementem postępowania w sprawie przyznania pomocy społecznej. W wyniku nieobecności skarżącego oraz braku współdziałania próby te nie zakończyły się dokonaniem stosownej czynności w postępowaniu administracyjnym. Prawidłowo zatem organ wezwał do stawiennictwa skarżącego w swojej siedzibie w celu ustalenia terminu kolejnej wizyty. Wezwanie to pozostało bezskuteczne. Analiza postępowania wskazuje zatem, iż ze strony skarżącego nie było żadnego współdziałania z organami administracji publicznej w sprawie, w której współdziałanie takie jest nieodzowne. Oceny tej nie zmienia podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż nie mógł on stawić się w GOPS z uwagi na swoją chorobę, bowiem ta przyczyna została ujawniona dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie była znana organom administracji w czasie wydawania kontrolowanych decyzji. Tym samym nie ma ona wpływu na ich prawną ocenę. Uznając zatem, iż w sprawie niniejszej organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa, skargę należało oddalić na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.p.s.a. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1349 ze zm.). Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji wyroku.