II SA/Lu 895/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania uwierzytelnionego odpisu wywiadu środowiskowego z dnia 23.09.2010 r. I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) złotych należnego podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] odmówił Z. W. sporządzenia i wydania uwierzytelnionego odpisu działu III wywiadu środowiskowego z dnia [...] września 2011 r. Organ I instancji uznał, iż wnioskodawca – powołując się jedynie ogólnikowo na zły stan zdrowia – nie wykazał ważnego interesu, który uzasadniałby sporządzenie żądanej w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. kserokopii. Organ wskazał jednocześnie, iż Z. W. ma możliwość zapoznania się z aktami sprawy w Ośrodku Pomocy Społecznej w [...], jak również sporządzania z akt notatek, kopii lub odpisów, tym bardziej, iż kilka razy w tygodniu osobiście składa pisma w siedzibie Ośrodka oraz w Urzędzie Gminy N. W dniu [...] lipca 2011 r. Z. W. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym zakwestionował uprawnienie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] do oceny ważnego interesu strony jak również do podpisania przedmiotowego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczywskazał, iż strona, zgodnie z art. 73 § 1 i 1a k.p.a., ma prawo wglądu w akta sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów i może z tego prawa skorzystać osobiście bądź też przez pełnomocnika w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Żądanie zaś wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów musi być – stosownie do § 2 powołanego przepisu – uzasadnione ważnym interesem strony. Kolegium uznało, iż Z. W. – motywując swój wniosek złym stanem zdrowia, uniemożliwiającym "wizyty z wglądem do akt", o czym "stanowią dowody medyczne", nie wskazując jednocześnie tych dowodów – nie wykazał posiadania ważnego interesu, który uzasadniałby sporządzenie uwierzytelnionej kserokopii wywiadu. Organ odwoławczy nie znalazł zatem podstaw do uwzględnienia żądania strony. Organ II instancji podniósł ponadto, iż działający na podstawie upoważnienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2010 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] był uprawniony do podpisania postanowienia I instancji oraz do oceny ważnego interesu strony. Z. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której w sposób lakoniczny stwierdził, iż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2011 r. (jak również inne wskazane w skardze rozstrzygnięcia tegoż organu) są "podejrzane i naruszające prawo". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Kolegium skarżący miał i nadal ma możliwość sporządzenia odpisu działu III wywiadu środowiskowego z dnia [...] września 2010 r., gdyż kilka razy w miesiącu osobiście jest obecny zarówno w siedzibie organu I instancji jak i w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia) w zakresie jego zgodności z prawem. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Stosownie do art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności te są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (art.73 § 1a k.p.a.). Powyższy przepis wyraża zasadę powszechnego dostępu strony do akt sprawy – z wyjątkiem określonym w art. 74 § 1 k.p.a. – w każdym stadium postępowania i nakłada na organ administracji publicznej obowiązek umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów. Należy jednak mieć na uwadze, iż przepis ten nie nakłada na organ administracji obowiązku wykonywania, nawet odpłatnie, kserokopii dokumentów zawartych w aktach i dostarczania ich stronie, gdyż utrwalenie wiadomości zawartych w aktach administracyjnych w postaci notatek lub odpisów jednoznacznie powierza stronie, bez względu na użyte przez nią w tym celu środki techniczne. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2005 r., sygn. akt GSK 898/04). Strona może natomiast – zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a. – żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. O ile więc strona do przeglądania akt sprawy nie musi wykazać się ważnym interesem, to już żądanie od organu wydania uwierzytelnionych odpisów wymaga jego uzasadnienia ważnym interesem. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż Z. W. został zawiadomiony o prawie wglądu do akt, mógł więc skorzystać z wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a. uprawnienia do przeglądania zgromadzonych w sprawie dokumentów i sporządzania z nich notatek. Pomimo przysługujących uprawnień, skarżący wniósł o sporządzenie przez organ administracji uwierzytelnionej kserokopii działu III wywiadu środowiskowego przeprowadzonego z jego udziałem w dniu [...] września 2011 r., nie wskazując przy tym ważnego interesu, uzasadniającego jego żądanie. Z. W. podniósł jedynie, iż zły stan zdrowia uniemożliwia mu samodzielne sporządzanie żądanych odpisów. W pierwszym rzędzie należy podkreślić, iż skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił okoliczności, na które wskazywał. Stwierdził jedynie, iż o złym stanie zdrowia stanowią dowody medyczne, lecz w toku całego postępowania nie przedstawił stosownych dokumentów, które potwierdzałyby twierdzenie, iż stan jego zdrowia uniemożliwia mu samodzielne sporządzenie żądanych kserokopii. Biorąc pod uwagę ustalenia organów, iż Z. W. jest kilka razy w miesiącu obecny zarówno w Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] jak i w siedzibie organu odwoławczego, powyższego stanowiska strony nie można uznać za uprawdopodobnione. Niezależnie od powyższego, zły stan zdrowia – w ocenie Sądu – nie świadczy o posiadaniu przez skarżącego ważnego interesu uzasadniającego jego żądanie. Należy bowiem mieć na uwadze, iż zgodnie z dyspozycją art. 32 k.p.a., skarżący miał możliwość dokonania czynność przewidzianych w art. 73 § 1 k.p.a. poprzez pełnomocnika. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, iż wbrew twierdzeniu skarżącego, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] był uprawniony do oceny ważnego interesu strony oraz do podpisania postanowienia z dnia [...] lipca 2011 r. Zgodnie bowiem z art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy. W aktach sprawy znajduje się upoważnienie z dnia 14 października 2010 r. udzielone przez Wójta Gminy [...] Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], obejmujące m.in. wydawanie decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej, należących do właściwości gminy. Postanowienie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. miało charakter wpadkowy i zostało wydane w ramach postępowania wyodrębnionego z postępowania zakończonego decyzją przyznającą Z. W. pomoc w formie zasiłku celowego. Należy zatem uznać, iż Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] był organem uprawnionym do rozpatrzenia wniosku strony i wydania (w tym również podpisania) postanowienia w przedmiocie sporządzenia i wydania uwierzytelnionego odpisu wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w toku postępowania w przedmiocie zasiłku celowego. Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) skargę należało oddalić. O wynagrodzeniu adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy orzeczono na podstawie art. 250 wspomnianej ustawy w związku z § 19 i § 18 ust.1 pkt.1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U Nr 163, poz. 1348 ze zmianami).