II SA/Lu 896/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) złotych należnego podatku od towarów i usług. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2011 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. W., uchyliło w całości decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...] odmawiającą zmiany własnej decyzji w dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] i umorzyło w całości postępowanie organu I instancji. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W piśmie z dnia [...] maja 2010 r., skierowanym do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], Z. W. wniósł o zmianę decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] (wniosek ten został następnie na wezwanie organu sprecyzowany przez stronę w pismach z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz z dnia [...] lipca 2011 r.) poprzez zwiększenie kwoty przyznanego zasiłku celowego specjalnego do 700 zł. Wskazaną we wniosku decyzją Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] przyznał Z. W. świadczenie w postaci specjalnego zasiłku celowego w wysokości 370 zł z przeznaczeniem na zakup węgla i drewna do kuchni węglowej, które – zgodnie z treścią decyzji – zostało wypłacone stronie w Banku Spółdzielczym w [...] w dniu [...] listopada 2010 r. W decyzji tej organ jednocześnie zobowiązał Z. W. do dostarczenia imiennej faktury za zakupiony opał i drewno w terminie 1 miesiąca od dnia przekazania środków do banku. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N. – po rozpatrzeniu wniosku strony – odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. Po rozpatrzeniu odwołania Z. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, iż decyzja pierwszoinstancyjna podlega uchyleniu, a postępowanie przed organem I instancji należy umorzyć. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, iż zarówno będąca przedmiotem wniosku strony decyzja Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...], zostały wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 202/11, stwierdzającym ich nieważność. Kolegium wskazało jednocześnie, iż wyrok ten stał się prawomocny z dniem 22 lipca 2011 r. Organ odwoławczy stanął zatem na stanowisku, iż wobec prawomocnego stwierdzenia nieważności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2010 r., postępowanie w przedmiocie zmiany tej decyzji należy uznać za bezprzedmiotowe, bowiem brak jest przedmiotu orzekania w sprawie. W związku z powyższym organ II instancji uznał za zbędne rozpatrzenie zarzutów zawartych we wniesionym przez stronę odwołaniu. Z. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której w sposób lakoniczny stwierdził, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2011 r. (jak również inne wskazane w skardze rozstrzygnięcia tegoż organu) są "podejrzane i naruszające prawo". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Korzystając z powyższego uprawnienia należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzona ocena legalności zaskarżonej decyzji wykazała bowiem, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, aczkolwiek z powodu okoliczności nie podniesionych w skardze. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez Z. W. wniosku, w którym domagał się on zmiany decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., przyznającej mu zasiłek celowy specjalny, poprzez zwiększenie kwoty przyznanego świadczenia z 370 zł do 700 zł. Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego organ I instancji - uwzględniając powyższe unormowanie - odmówił zmiany wskazanej decyzji. Organ odwoławczy uchylił natomiast decyzję pierwszoinstancyjną i jednocześnie umorzył postępowanie przed organem I instancji uznając je za bezprzedmiotowe. Organ II instancji wskazał iż bezprzedmiotowość postępowania wynika z faktu, iż decyzja Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], będąca przedmiotem wniosku strony, została przed wydaniem w niniejszej sprawie decyzji pierwszoinstancyjnej wyeliminowana z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 czerwca 2011 r., wydanym w sprawie II SA/Lu 202/11. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji, która została "unieważniona" prawomocnym wyrokiem Sądu, obarczone jest wadą bezprzedmiotowości, co z w myśl art. 105 k.p.a. czyni koniecznym jego umorzenie. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie ma jednak miejsca. Organ II instancji błędnie bowiem ustalił, iż decyzja Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. została całkowicie wyeliminowana z obrotu prawnego. Uwadze Kolegium uszedł fakt, iż przywołanym wyrokiem z dnia 2 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. jedynie w częściach orzekających o zobowiązaniu skarżącego do dostarczenia imiennej faktury za zakupiony opał i drewno. Sąd oddalił natomiast skargę w pozostałej części, przez co decyzja ta, w części orzekającej o przyznaniu Z. W. specjalnego zasiłku celowego oraz o wysokości tego świadczenia, jak i w części dotyczącej miejsca i terminu jego wypłaty, ostała się w obiegu prawnym. Skoro zaś skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2010 r. domagał się zmiany powyższej decyzji poprzez zwiększenie kwoty przyznanego świadczenia (co sprecyzował w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r.), należy uznać, iż przedmiotem wniosku strony była zmiana tej część wskazanej decyzji, co do której Sąd nie stwierdził nieważności. Organ odwoławczy błędnie zatem stwierdził, iż postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. w zakresie wskazanym przez Z. W. jest bezprzedmiotowe, W związku z tym wadliwe było uchylenie przez organ II instancji decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. i umorzenie postępowania przed tym organem ze wskazanego w zaskarżonej decyzji powodu. Ze względu na nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie rzeczywistej treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 202/11 organ odwoławczy naruszył art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji również art. 105 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., na podstawie których zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Wobec naruszenia wskazanych przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. O wynagrodzeniu adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy orzeczono na podstawie art. 250 wspomnianej ustawy w związku z § 19 i § 18 ust.1 pkt.1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Uchylenie zaskarżonej decyzji eliminuje ją z obrotu prawnego i czyni aktualnym merytoryczne rozpatrzenie odwołania Z. W. od decyzji pierwszoinstancyjnej, co winien uczynić organ odwoławczy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.