II SA/Lu 897/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lipca 2007 r. sprawy ze skargi J. i H. małżonków S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] ., nakazał H. S. rozbiórkę rozbudowanej części budynku piekarni o wymiarach 11,55 x 6,05 m i wysokości 3,25-3,90 m stanowiącej pomieszczenia opakowań i wydawania pieczywa oraz rampę załadowczo-wyładowczą z zadaszeniem położoną na działce nr ewid. 38/2 i 39 w miejscowości K.-S. gmina R. F.. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż ponownie rozpatrując sprawę w dniu 5 maja 2006 r. dokonano oględzin w/w działek, w wyniku których stwierdzono wykonanie opisanej na wstępie rozbudowy budynku piekarni bez wymaganego prawem pozwolenia. Z oświadczenia inwestora wynika, że rozbudowa została wykonana w maju 2005 r., a roboty wykonywał samodzielnie bez nadzoru osób z odpowiednimi uprawnieniami. Następnie organ w oparciu o wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy R. ustalił, że przedmiotowa inwestycja zgodna jest z zapisami tego planu w związku z czym podjął działania zmierzające do zalegalizowania wykonanej samowoli budowlanej. Postanowieniem z dnia [...] znak [...] organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie piekarni i nałożył obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 20 czerwca 2006 r. wymienionych w tym postanowieniu dokumentów. Organ zaznaczył, że niespełnienie przez inwestora nałożonych postanowieniem obowiązków skutkować będzie wydaniem nakazu rozbiórki rozbudowanej części piekarni. Jak wskazuje organ inwestor nie wykonał obowiązków wynikających z postanowienia, w związku z czym zobligowany był do nakazania rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , po rozpatrzeniu odwołania J. S. i H. S., decyzją z dnia [...]. ([...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, skoro bowiem inwestorzy nie dopełnili obowiązku wynikającego z art. 28 Prawa budowlanego, a następnie obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia 22 maja 2006 r., to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobligowany był do orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowej rozbudowy w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu organ wskazał, iż kwestia zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania nie ma wpływu na prowadzone postępowanie. Jak wskazał organ wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji, a organ związany wydaną decyzją zobligowany jest do ponownego przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji. Ponadto organ wskazał, że bezpodstawny jest zarzut, iż zaskarżona decyzja nie została doręczona stronie postępowania Z. S.. Jak wynika z akt sprawy Z.S. nie posiada przymiotu strony, w związku z czym organ słusznie nie doręczył mu decyzji. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli J. i H. S. domagając się jej uchylenia i rozpatrzenia sprawy ponownie. Skarga pozbawiona zarzutów naruszenia zastosowanych przez organy przepisów prawa podnosi, iż prace związane z wykonaniem rozbudowy spowodowane były chęcią polepszenia warunków pracy oraz transportu produkowanych towarów. Jak dalej podnoszą skarżący wykonana dobudowa jest zgodna z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza prawa osób trzecich. Skarżący nie kwestionują braku pozwolenia na budowę, jednakże w ich ocenie wykonana dobudowa została wykonana prawidłowo pod względem technicznym, ponadto jest funkcjonalna i nie zagraża bezpieczeństwu, co powinno stanowić o odstąpieniu od nakazu rozbiórki. Dalej skarżący wskazują, iż przepisy określające wysokość opłaty legalizacyjnej są sprzeczne z art. 2 Konstytucji RP, ponadto wysoce rygorystyczne i krzywdzące w związku z czym powinny ulec zmianie poprzez urealnienie wysokości opłaty. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto zaznaczył, że skarga nie wnosi nowych okoliczności i zarzutów nie znanych organowi , które to miałyby wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zaskarżonej decyzji zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prowadzi do wniosku, iż jest ona zgodna z przepisami obowiązującego prawa i w związku z tym brak jest jakichkolwiek podstaw, w świetle których zasadnie można byłoby uczynić zadość żądaniu skarżących i wyeliminować zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego. Według Sądu, zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podjęta została zgodnie z przepisami obowiązującego prawa i przepisów tych nie narusza. Punktem wyjścia dla formułowania tego rodzaju wniosków są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 153, poz. 1118 ze zm.) zwłaszcza zaś przepis art. 48 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 wskazanego artykułu właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W tym miejscu należy wskazać, iż nie może budzić wątpliwości zarówno organów nadzoru budowlanego, jak i Sądu, iż roboty budowlane wykonane przez H. S. w maju 2005 r., potwierdzone w protokole oględzin z dnia 5 maja 2006 r. (podpisanym przez skarżących), a polegające na dobudowie do budynku piekarni dodatkowych pomieszczeń oraz rampy załadowczo-wyładowczej wraz z zadaszeniem o wymiarach 11,55 x 6,05 m - wymagały uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. A zatem w przypadku zaistnienia stanu faktycznego, wyczerpującego hipotezę normy art. 48 Prawa budowlanego - jak to ma miejsce w sprawie niniejszej - organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zastosowania przewidzianej w tym przepisie sankcji. Jednakże nakaz rozbiórki obiektu wybudowanego bez pozwolenie nie jest orzekany bezwzględnie o czym świadczy ust. 2. Zgodnie z jego treścią organ zobowiązany jest w takiej sytuacji do zbadania czy budowa zrealizowana (realizowana) bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy umożliwia doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeśli tak, to organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Powyższe oznacza, iż ustawowa zasada nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wznoszonego bez pozwolenia na budowę staje się wyjątkiem. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Oczywiście co należy podkreślić szczególnie w przedmiotowej sprawie legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Organ kierując się treścią przepisu art. 48 ust. 2 stwierdził zgodność samowolnie postawionego budynku z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na obszarze gminy i ustalił, że budowa nie narusza przepisów w tym zwłaszcza techniczno-budowlanych. Takie ustalenia pozwoliły na wstrzymanie postanowieniem prowadzenia robót budowlanych i zobowiązanie inwestora do przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Jedynie złożenie wymaganych dokumentów w określonym terminie umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej określonej w art. 49 Prawa budowlanego. Postępowanie organu w sytuacji przeciwnej, to jest takiej w której osoba zobowiązana niespełnia w wyznaczonym terminie obowiązków określa ust. 4 art. 48 Prawa budowlanego, który zobowiązuje organ w takiej sytuacji do wydania nakazu rozbiórki. A zatem omawiane przepisy uzależniają wydanie określonego rozstrzygnięcia od działania i woli strony. Organ nie ma innej możliwości niż wydanie nakazu rozbiórki w sytuacji gdy sam inwestor nie składa wymaganych dokumentów. Mając powyższe ustalenia na uwadze Sąd podziela stanowisko organów administracji, iż zaskarżona decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana zgodnie z prawem. Realizuje ona bowiem wszystkie przesłanki określone przez wskazane wyżej przepisy prawa, w szczególności w zakresie wykazania możliwości legalizacji obiektu. Zawarta w art. 48 Prawa budowlanego "metoda zapobiegania i likwidowania samowoli budowlanej jest wprawdzie surowa, ale nie wykracza poza granice wyznaczone normami konstytucyjnymi, a wyłącznym celem zastosowania tego przepisu jest usunięcie skutków wywołanych naruszeniem prawa budowlanego" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.01.1999 r., P 2/98, OTK 1999/1/2). Fakt nałożenia na kogoś obowiązku rozbiórki nie powinien być odbierany przez skarżących jako kara, służy on wyłącznie usunięciu stanu niezgodności z prawem. Przepis art. 48 Prawa budowlanego z całą pewnością ma charakter restytucyjny, a nie represyjny (karzący z nawiązką ponad to, co zostało wybudowane z naruszeniem prawa). Istotą jego jest wyłącznie przywrócenie obiektu do poprzedniego stanu. Oznacza to, iż organ nakazuje rozbiórkę jedynie w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa, tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, iż są one całkowicie chybione i mijają się z przedmiotem postępowania. Należy wskazać, że nie była przedmiotem postępowania kwestia opłaty legalizacyjnej i jej wysokość, do czego sprowadzają się twierdzenia skargi. Ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej jest odrębnym etapem postępowania administracyjnego zmierzającym do zalegalizowania obiektu i nie ma nic wspólnego z nałożeniem obowiązku rozbiórki. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumenty skarżącego, jak i analiza akt sprawy nie ujawniły wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Wydając zaskarżoną decyzję, organy administracji publicznej, działając na podstawie przepisów prawa, prawidłowo ustaliły stan faktyczny w oparciu o zebrany materiał dowodowy, a wnioski, które wyprowadziły z zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa. Podsumowując, kontrolowana decyzja stanowi konsekwencję właściwego zastosowania obowiązujących przepisów prawa. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało oddalić skargę jako niezasadną. Ubocznie podnieść należy, że Sąd nie miał podstaw do ponownego odroczenia rozprawy, ani też zawieszenia postępowania z powodu choroby skarżącego H. S.. Skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika, który w jego imieniu popierał skargę, składał pisma procesowe, a także przedstawiał dowody z dokumentów. Natomiast skarżąca J. S. nie stawiła się na rozprawie, mimo prawidłowego powiadomienia jej o terminie.