II SA/Lu 897/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymało w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Socjalnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie zobowiązania M. K. do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności z tytułu otrzymanych przez Z. W. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2011r. do 30 września 2012r. w łącznej wysokości 6 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że działając jako organ właściwy wierzyciela wypłacił na rzecz Z. W., reprezentowanej przez N. W., świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznane jej na podstawie decyzji z dnia [...], nr [...] na okres od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r. w wysokości po 500 zł miesięcznie tj. w łącznej wysokości 6000 zł. Z uwagi na to, że dłużnik alimentacyjny – M. K. - nie dokonał żadnej wpłaty na rzecz organu i nie została wyegzekwowana od niego żadna kwota przez komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne, należało - na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy decyzją z dnia 8 lutego 2012r. - orzec o obowiązku zwrotu organowi właściwemu wierzyciela wypłaconego świadczenia alimentacyjnego. W odwołaniu od tej decyzji M. K. podnosił, że nie jest w stanie uiścić wskazanej kwoty, ponieważ nie osiąga dochodów, gdyż jest osadzony w zakładzie karnym jako tzw. osadzony niebezpieczny i nie ma możliwości podjęcia pracy. Wyjaśnił, że koniec kary przypada na 2016r., dlatego do tego czasu decyzja powinna być zawieszona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i podzielając ustalenia i stanowisko organu I instancji – utrzymało w mocy decyzję tego organu. Dodatkowo Kolegium stwierdziło, że obowiązujące przepisy nie przewidują "zawieszenia" decyzji i pouczyło, że dłużnik alimentacyjny ma prawo zwrócić się do organu z odrębnym wnioskiem o umorzenie, odroczenie terminu płatności bądź rozłożenie na raty podlegających zwrotowi należności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, że decyzja jest dla niego krzywdząca, ponieważ jako osoba osadzona w zakładzie karnym nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia i uzyskania dochodów, umożliwiających spłatę należności, która z uwagi na zasądzone odsetki znacznie wzrośnie przez okres odbywania kary. Z tego względu skarżący wnosi o umorzenie należności na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 1228 ze zm., zwanej dalej "ustawą") dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie do art. 27 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że w sprawie znajduje zastosowanie powołany przepis. Bezspornym jest, że na podstawie decyzji Kierownika Działu Obsługi Ewidencji i Informacji Mieszkańców Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia 28 września 2011 r., w związku z bezskutecznością egzekucji świadczeń alimentacyjnych zasądzonych od M. K. na rzecz Z. J. W. wyrokiem Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 29 października 2009r., sygn. akt VI RC 817/09 (k. 9 akt admin.) - przyznano Z. W. – na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy – świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2011r. do 30 września 2012r. w wysokości po 500 zł miesięcznie. Przyznane świadczenia zostały wypłacone osobie uprawnionej w łącznej wysokości 6000 zł. W sytuacji występującej w sprawie organ prawidłowo zatem wydał na podstawie powołanego przepisu art. 27 ust. 1 i 2 ustawy decyzję zobowiązującą dłużnika alimentacyjnego tj. skarżącego M. K. do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 6000 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Podkreślić należy, że powołany w podstawie prawnej decyzji przepis ma charakter bezwzględny i nie jest uzależniony od sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej dłużnika alimentacyjnego, który w każdym przypadku ma obowiązek zwrócić organowi wypłacone za niego z funduszu alimentacyjnego świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami. Decyzja zobowiązująca dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma bowiem charakter związany. Oznacza to, że stanowi ona bezpośrednią konsekwencję wcześniejszego wydania decyzji przyznającej te świadczenia. Dopóki decyzja o przyznaniu pomocy z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej nie zostanie wzruszona, bądź też wypłata świadczeń nie zostanie oceniona jako wypłata nienależnego świadczenia, na organie wierzyciela spoczywa obowiązek wydania decyzji o zwrocie przez dłużnika wypłaconych świadczeń alimentacyjnych. Decyzja mająca oparcie w przepisie art. 27 ust. 2 ustawy nie ma charakteru uznaniowego, a w prowadzonym postępowaniu organ musi jedynie ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy świadczenia te zostały wypłacone. Poczynienie pozytywnych ustaleń w tym zakresie oznacza, że organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Go 246/10, Lex nr 664956; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 255/13, Lex nr 1316841). Świadczenie z funduszu alimentacyjnego ma na celu tymczasowe zasilenie budżetu domowego osoby uprawnionej do alimentów (...). Dłużnik alimentacyjny, wobec którego wystąpił stan bezskuteczności egzekucji alimentów, uzasadniający wydanie decyzji o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego, po wypłaceniu tego świadczenia jest obciążony publicznymi kosztami działania systemu wsparcia osób uprawnionych do alimentów. Ma on więc obowiązek uiścić całość kwot pieniężnych, jakie wydatkował za niego organ, jak i odsetki ustawowe od tych kwot. (por. A. Korcz – Maciejko, Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2010, s. 224 - 225). Dłużnik alimentacyjny ma jednak prawo, powołując się na swoją sytuację dochodową lub rodzinną, ubiegać się o umorzenie całości lub części należności (głównej bądź tylko odsetek), odroczenie terminu jej płatności lub o rozłożenie na raty (art. 30 ust. 2 i 3 ), o czym skarżący został pouczony przez organ odwoławczy. Wniosek taki wszczyna jednak odrębne postępowanie administracyjne, dlatego - wbrew żądaniu skarżącego - nie może być rozpoznany przez Sąd w niniejszym postępowaniu. Z powyższych względów, Sąd stwierdzając, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).