II SA/Lu 899/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie NSA Witold Falczyński (spr.), Bogusław Wiśniewski - Asesor WSA, Protokolant ref.st. Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi B. i H. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał H. i B. G. zrealizowany wiosną 2002 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę przewód kominowy odprowadzający dym z kotła grzewczego c.o. na paliwo stałe o mocy cieplnej nominalnej 1,1 kW zlokalizowanego w piwnicy przybudówki /ganku/ budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. 703 w m. B. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./. Z powyższą decyzją nie godzili się zobowiązani – B. i H. G., którzy w odwołaniu od niej podnieśli, iż przedmiotowy przewód kominowy istniał już w czasie, gdy nieruchomość należała do poprzednich właścicieli. Komin nie był widoczny, ponieważ jego wysokość stanowiła grubość dwóch cegieł, zaś w lecie z powodu przykrycia go eternitem. Odwołujący się zakwestionowali wiarygodność zeznań świadków z uwagi na panujący między stronami konflikt. Z tych też względów wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że nie może uznać podnoszonych przez skarżących argumentów jako zasadnych i usprawiedliwić popełnionej przez nich samowoli budowlanej. Powołał się przy tym na oświadczenie złożone przez H.G. do protokołu z oględzin, przeprowadzonych w dniu 22 listopada 2002 r. przez organ I instancji, iż sporny przewód kominowy został wykonany w 2002 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z treścią protokołu strony biorące udział tj. małż. G, oraz E. K., na wniosek którego wszczęte zostało postępowanie, zapoznały się i podpisały nie wnosząc uwag co do ustaleń w nim zawartych. Z uwagi na uchylenie przez organ II instancji w całości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanej w dniu [...] grudnia 2002 r. Nr [...] i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania w celu określenia zakresu robót budowlanych wykonanych przez inwestorów, organ I instancji przeprowadził powtórne postępowanie administracyjne. Uzupełnienie materiału dowodowego o zeznania świadków: Z.W, S.M. a także dołączenie do akt sprawy dokumentacji fotograficznej pozwoliło na ustalenie, iż w wydzielonym pomieszczeniu technicznym piwnicy istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego w granicy działki oznaczonej nr ewid. 702 w m. B. znajduje się kocioł grzewczy c.o. na paliwo stałe, który został podłączony do przewodu kominowego /dymowego/ o wymiarach 0,40 m x 0,40 m. Sporny przewód został wykonany wiosną 2002 r. w związku z powstaniem kotłowni zlokalizowanej w piwnicy, która wcześniej służyła jako hydrofornia. Z oświadczeń tych świadków wynika dodatkowo, iż w istniejącym budynku mieszkalnym był tylko jeden przewód kominowy związany z pomieszczeniem kuchennym, w którym odbywało się ogrzewanie wody z trzonu kuchennego za pomocą wężownicy. Istnienie jednego tylko przewodu kominowego potwierdza też dokumentacja fotograficzna. Wobec tego, iż w/w dowody potwierdziły słuszność twierdzenia E.K. w kwestii samowolnej realizacji spornego przewodu kominowego w związku z wykonaniem w pomieszczeniu piwnicy kotłowni c.o. organ nadzoru budowlanego uznał, iż zeznania przedstawionego przez inwestorów świadka J.M. nie są wiarygodne. Z uwagi na fakt, iż wybudowany sporny przewód kominowy jest częścią budowlaną urządzenia technicznego, tj. kotła grzewczego c.o. na paliwo stałe o mocy cieplnej nominalnej 1,1 kW włączonego do spornego przewodu kominowego, został on zakwalifikowany zgodnie z art. 3 pkt 3 wyżej cytowanej ustawy – Prawo budowlane jako budowla. Natomiast w myśl art. 3 pkt 1 w/w ustawy pod pojęciem obiekt budowlany należy rozumieć: a/ budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi; b/ budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami; c/ obiekt małej architektury. W związku z powyższym ma w rozpatrywanej sprawie zastosowanie przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994 roku. Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Art. 29 enumeratywnie wylicza tak obiekty, jak i roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę. Art. 30 określa, które roboty budowlane objęte są obowiązkiem zgłoszenia. Żaden z powołanych artykułów nie wymienia omawianego przewodu kominowego. Niedopełnienie przez inwestorów obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę spowodowało zatem konieczność zastosowania sankcji wynikających z art. 48 Prawa budowlanego. Przepis ten nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązek podjęcia wyłącznie decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. B. i H. małż. G. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie domagając uchylenia decyzji organów obu instancji, którym zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji poprzez przyjęcie, że przedmiotowy przewód kominowy był wybudowany w 2002 r., podczas gdy był on tylko remontowany bez dokonania zmian konstrukcyjnych. Skarżący stwierdzili, że rozstrzygnięcie sprawy oparte zostało na zeznaniach osób skłóconych z nimi i mających własny interes w wydaniu niekorzystnych dla nich decyzji. Świadkowie ci nie byli w ich domu od kilkunastu lat i nie znali stanu faktycznego przed rokiem zakupu domu. B. i H.G. wyjaśnili, że zakupili dom w 1986 r. i wówczas sporny przewód kominowy już istniał, W 2002 r. dokonywali jego remontu, który miał na celu usprawnić to urządzenie techniczne bez zmiany jego konstrukcji. Dodatkowo skarżący podnieśli, że wykonany przez nich remont przewodu kominowego według aktualnie obowiązujących przepisów nie jest traktowany jako budowla, dla której wymagane jest pozwolenie na budowę. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postępowanie w niniejszej sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 r., wobec czego podlegała ona na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy nadzoru budowlanego obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który poddały wnikliwej i rzetelnej ocenie, zgodnie ze swoimi uprawnieniami do swobodnej oceny dowodów wynikającymi z art. 80 kpa. Ocena ta nie nosi cech dowolności. Zarzuty skargi sprowadzają się zaś w istocie do nieuzasadnionej polemiki z prawidłowymi ustaleniami zaskarżonej decyzji. Podnoszona w skardze okoliczność, iż świadkowie, których zeznania stanowiły podstawę dokonanych ustaleń faktycznych, są skłóceni ze skarżącymi, nawet gdyby była prawdziwa, sama przez się nie dyskwalifikuje tych zeznań jako wiarygodnych. Wypada przy tym zauważyć, że materiał dowodowy sprawy nie ogranicza się do zeznań świadków. Istotne w sprawie ustalenia znajdują także wsparcie w dokumentacji fotograficznej oraz wynikach oględzin z dnia 22 listopada 2002 r. W trakcie tej ostatniej czynności skarżący H.G. przyznał, że przewód kominowy od strony sąsiada wykonał w 2002 r. Późniejsza zmiana twierdzeń w tym zakresie prezentowana w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak też w skardze, nie została w żaden sposób uzasadniona. W tych warunkach nie nasuwa zastrzeżeń ustalenie, iż sporny przewód kominowy wykonany został w 2002 r., tj. przed rządem przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./. Zgodnie z art. 3 pkt 1 i 3 tej ustawy części budowlane urządzeń technicznych /m.in. kotłów, pieców przemysłowych/ należy kwalifikować jako obiekty budowlane /budowle/. Wykonywanie robót budowlanych wymaga, w myśl art. 28 Prawa budowlanego, uzyskania pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady wymienia art. 29 Pr. bud., jednakże wśród nich nie mieszczą się roboty będące przedmiotem niniejszej sprawy. Konsekwencją braku wymaganego pozwolenia na budowę spornego obiektu budowlanego jest nakaz jego rozbiórki na podstawie art. 48 Pr. bud. /w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji/. Wbrew sugestii zawartej w końcowej części skargi, zaistniałe po dacie wydania zaskarżonej decyzji zmiany stanu prawnego, w tym nowelizacja Prawa budowlanego dokonana ustawą z dnia 27 marca 2003 r. /Dz.U. Nr 80, poz. 718/ nie zwalniają robót budowlanych polegających na budowie przewodów kominowych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Kwestia ta jest zresztą bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż dokonywana przez sąd administracyjny ocena legalności zaskarżonych do niego aktów administracyjnych odnosi się do stanu prawnego obowiązującego w dacie ich podejmowania. Bez znaczenia dla tej oceny są natomiast zmiany stanu prawnego dokonane po tej dacie. Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego skarga na nią podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.