II SA/Lu 899/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. dotyczącej pomocy na dożywianie I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania Z. W. wydanej z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie odmowy zmiany własnej decyzji z dnia 19 stycznia 2010 r. znak: [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że organ I instancji decyzją z dnia 19 stycznia 2010 r. przyznał skarżącemu pomoc z rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie zasiłku celowego w wysokości 200 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2010 r. oddalił skargę na tę decyzję. Wnioskiem z dnia 22 maja 2010 r. Z. W. zwrócił się do organu I instancji o zmianę decyzji z dnia 19 stycznia 2010 r. poprzez zwiększenie świadczenia do 400 zł miesięcznie od 1 stycznia 2010 r. Organ I instancji postanowieniem z dnia 21 czerwca 2010 r. wniosek ten przekazał kolegium. Natomiast pismem z dnia 7 czerwca 2011 r. na podstawie art. 65 § 1 w związku z art. 19 i art. 155 kpa Kolegium zwróciło wniosek organowi I instancji. Odmawiając zmiany własnej decyzji z dnia 19 stycznia 2010 r. przyznającej skarżącemu zasiłek celowy na żywność w kwocie 200 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. organ wyjaśnił jaką kwotę przeznaczył w 2010 r. w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na terenie gminy N., ilu rodzinom udzielono pomocy i jaka była średnia kwota pomocy. Organ wyjaśnił, że średnio na rodzinę w 2010 r. przypadała tytułem zasiłku kwota 909,19 zł, zaś skarżącemu kwota 2400 zł. W świetle tych okoliczności organ uznał, że brak jest interesu społecznego lub słusznego interesu strony przemawiającego za zmianą decyzji i przyznaniu wyższego świadczenia. Żądana przez skarżącego kwota 400 zł miesięcznie doprowadziłaby do sytuacji, że w 2010 r. otrzymałby on świadczenie kilkakrotnie wyższe (4800 zł) niż średnia wysokość świadczenia na rodzinę w tym okresie. Rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji Kolegium przytoczyło treść art. 155 i art. 154 § 2 kpa. Podniosło także, że zarzut skarżącego dotyczący braku numeru zaskarżonej decyzji nie stanowi istotnego naruszenia prawa, bowiem w myśl art. 107 § 1 kpa – nie jest to element obligatoryjny decyzji. Również uzasadnienie tej decyzji odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 kpa. Za niezasadny Kolegium uznało zarzut odwołania dotyczący nieustalenia interesu strony i interesu społecznego. Organ takie rozważania poczynił, zaś Z. W. składając wniosek o zmianę decyzji poprzez podwyższenie świadczenia powinien wykazać interes, który uzasadniałby taką zmianę. Organ odwoławczy podkreślił, że wydając decyzję w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej przyznającej świadczenie poprzez jego podwyższenie, organ pomocy społecznej musi liczyć się przede wszystkim z własnymi możliwościami finansowymi, ale także z potrzebami innych osób oczekujących pomocy. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Z. W. podnosi, że jego zdaniem decyzja narusza prawo. Skarżący wyraża swoje niezadowolenie i wnosi o ustanowienie prawa pomocy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. oświadczył, że popiera skargę, wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego, składając w tym przedmiocie stosowne oświadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca zmiany decyzji własnej przyznającej skarżącemu pomoc z rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie zasiłku celowego w wysokości 200 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. Możliwość zmiany decyzji uregulowana została w art. 155 kpa, który stanowi, że "decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio". Definicję decyzji ostatecznej zawiera natomiast art. 16 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Powołana wyżej regulacja zawiera w zdaniu pierwszym definicję decyzji ostatecznych, zaś w zdaniu drugim ustanawia zasadę ogólną trwałości takich decyzji. Zatem decyzje ostateczne to w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego decyzje, od których stronie nie służy odwołanie, a więc te decyzje, które nie mogą być weryfikowane w administracyjnym toku instancji. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 kpa stanowi jeden z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Przepis ten zawiera przesłanki, które łącznie muszą zostać spełnione, by właściwy w sprawie organ mógł rozważyć możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej. Przesłankami tymi są: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji oraz brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych. Z redakcji tego przepisu wynika także, że decyzja wydawana w tym trybie ma charakter uznaniowy, zatem uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji pozostawiona jest uznaniu organu administracyjnego. Sąd podzielił stanowisko organów administracji, które podkreśliły, że w sprawie niniejszej brak jest interesu społecznego lub słusznego interesu strony przemawiającego za zmianą decyzji i przyznaniem wyższego świadczenia. Organy wyjaśniły szczegółowo w uzasadnieniach decyzji jaką kwotę rozdysponował organ pomocy społecznej na realizację programu rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", ile rodzin skorzystało z tej pomocy. Dokonał także porównania kwot wypłaconych innym osobom z kwotą wypłaconą skarżącemu. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, brak jest podstaw prawnych do uznania zasadności żądania zmiany we wnioskowanym przez skarżącego zakresie ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia 19 stycznia 2010 r. , która została w całości zrealizowana w 2010 r. Organ odwoławczy odniósł się także szczegółowo do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu, zwłaszcza do zarzutu nierozważenia interesu strony i interesu społecznego. Sąd podziela stanowisko organów orzekających w tej sprawie co do tego, że nie można uwzględnić wniosku zgodnego z interesem strony, w sytuacji gdy mogłoby to godzić w interes społeczny. Poza tym, nie jest dopuszczalna weryfikacja decyzji tylko w oparciu o jedną przyjętą w art. 155 kpa przesłankę, a mianowicie, gdy przemawia za tym słuszny interes stron (por. wyroki NSA z dnia 17 czerwca 2005 r., OSK 1968/04 i z dnia 24 maja 2005 r. , OSK 1792/04). Słuszny interes strony, to przy tym jedynie interes godny ochrony i taki, który nie stoi w sprzeczności z prawem. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd uznał, że organy orzekające w tej sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, szczegółowo rozważając wniosek skarżącego. Zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, a zarzuty zawarte zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i lakoniczne zarzuty skargi skierowanej do Sądu są niezasadne. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).