II SA/Lu 9/03
WyrokWSA w Lublinie2004-03-04
Skład orzekający: Witold Falczyński, Wiesława Achrymowicz, Maciej Kierek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy inwestycja zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została stwierdzona nieważnością, może być kwalifikowana jako samowola budowlana podlegająca nakazowi rozbiórki?Ratio decidendi
Inwestycja zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej w okresie jej ważności, nie może być kwalifikowana jako samowola budowlana podlegająca obowiązkowi rozbiórki, nawet jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę została później stwierdzona nieważnością. Organ administracyjny powinien rozważyć, czy nie naruszono warunków technicznych, ale brak ważnego pozwolenia na budowę w momencie stwierdzenia nieważności nie jest wystarczającą przesłanką do nakazu rozbiórki, jeśli inwestycja została wykonana zgodnie z pozwoleniem w czasie jego obowiązywania.Stan faktyczny
H.K. złożył wniosek o nakaz rozbiórki wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując, że instalacja została wykonana w 1996 r. na podstawie pozwolenia na budowę, a późniejsze stwierdzenie nieważności tego pozwolenia nie czyni z inwestycji samowoli budowlanej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, podtrzymując argumentację organu pierwszej instancji i powołując się na orzecznictwo NSA. Skarżący H.K. argumentował, że stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę powinno skutkować obowiązkiem rozbiórki, a stan obecny narusza warunki techniczne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę H.K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie asesor WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), sędzia NSA Maciej Kierek, Protokolant st.sekr.sąd. Magdalena Flis, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" . Nr "[...]" w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki oddala skargę
W wyniku przeprowadzenia postępowania administracyjnego, na wniosek H.K,, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając jako organ pierwszej instancji, decyzją z dnia "[...]" odmówił wydania nakazu rozbiórki wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce o numerze ewidencyjnym 79, położonej przy ul. Moniuszki, stwierdzając brak podstaw prawnych w świetle unormowań art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
W uzasadnieniu powołał się na ustalenie, że zabudowana nieruchomość gruntowa jest przedmiotem współwłasności B.K., H.K., E.K., J.O. oraz spadkobierców E.K. w osobach J. K., M. K. i M. K. W jednym z lokali mieszkalnych usytuowanych w budynku przy ul. Moniuszki 4 , zajmowanym przez spadkobierców E. K., w 1996 r. została wykonana wewnętrzna instalacja gazowa, w oparciu o pozwolenie na budowę wydane mocą decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia "[...]" o numerze "[...]".Inwestycja ta została zrealizowana w sposób nie odbiegający istotnie od warunków udzielonego pozwolenia na budowę oraz nie narusza wymogów z rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie ma rozstrzygającego znaczenia okoliczność, iż z inicjatywy H.K. ostatecznie i prawomocnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia "[...]". o numerze "[...]", stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia "[...]", o numerze "[...]", udzielającej pozwolenia na budowę, skoro inwestycja została zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w okresie jej ważności, przed terminem stwierdzenia jej nieważności, a zatem zgodnie z art. 28 wskazanej ustawy – Prawo budowlane. W tych okolicznościach stanął na stanowisku, że nie może znaleźć zastosowania rygor nakazu rozbiórki z art. 51 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy – Prawo budowlane.
Po rozpoznaniu odwołania H. K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia "[...]", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Nie podzielił zarzutów odwołującego się, podtrzymując stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż inwestor nie działał w warunkach samowoli budowlanej, realizując inwestycję w 1996 r. w oparciu o ostateczną decyzję udzielającą pozwolenia na budowę w okresie jej ważności, gdy następnie stwierdzenie jej nieważności zostaje orzeczone decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]". Dodatkowo wskazał na orzecznictwo sądowoadministracyjne – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 1998 r. w sprawie IV SA 1399/96. Sposób realizacji inwestycji, wbrew twierdzeniom odwołującego się, nie narusza warunków technicznych. Tu odwołał się do treści § 157 ust. 5 powoływanego w zaskarżonej decyzji rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., zgodnie z którym w budynku mieszkalnym wyposażonym w instalację zasilaną z sieci gazowej, zabronione jest stosowanie instalacji gazu płynnego z butli, a nie odwrotnie, gdy kontrolowany obiekt budowlany – budynek mieszkalny wyposażony jest w podłączenie do miejskiej sieci gazowej. W konsekwencji podzielił ocenę prawną organu pierwszej instancji, o braku podstaw do wydania nakazu rozbiórki, jak tego żądał wnioskodawca.
Na powyższe skargę złożył H.K., wnosząc o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]". Argumentując zgłoszone żądanie, wyraził pogląd, że stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę odnosi skutek także w momencie realizacji inwestycji. Stąd wobec braku ważnego pozwolenia na budowę winna ona podlegać rozbiórce. Powoływane orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dotyczy tej konkretnej sprawy. Pozwolenie na wykonanie instalacji zostało świadomie wyłudzone przez wprowadzenie organu w błąd co do stanu własności nieruchomości. W tych okolicznościach zaskarżona decyzja stanowi aprobatę dla tego rodzaju działań, "... czerpania korzyści z owoców przestępstwa...", co leży w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym. Dalej wskazywał, że winno znaleźć zastosowanie unormowanie § 157 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zabraniające stosowania w jednym budynku gazu płynnego i gazu z sieci gazowej, jak to ma miejsce aktualnie w wyniku działań inwestora.
W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżącego organy nadzoru budowlanego winny orzec bądź o nakazie rozbiórki, bądź o zakazie używania później wykonanej instalacji gazu przyłączonej do sieci miejskiej. Utrzymywanie istniejącego stanu stanowi zagrożenie, stwarza niebezpieczeństwo, skoro został on objęty zakazem przewidzianym warunkami technicznymi.
W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Podtrzymał argumentację prawną przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę, zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja organu nadzoru budowlanego w pełni odpowiada prawu.
Prawidłowe jest stanowisko, leżące u podstaw wydania odmowy nakazu rozbiórki, iż inwestycja zrealizowana na mocy ostatecznej decyzji, udzielającej pozwolenia budowlanego, w okresie jej ważności, a więc funkcjonującej w obrocie prawnym czy to przez inwestora osobiście, czy też osobę działającą w jego imieniu i na jego rzecz, nie może być kwalifikowana jako samowola budowlana, podlegająca obowiązkowi rozbiórki, nawet jeżeli z racji naruszenia prawa zostanie w późniejszym okresie stwierdzona nieważność decyzji udzielającej pozwolenia, jak to miało miejsce w okolicznościach sprawy niniejszej.
Przedstawiona ocena prawna stanowi konsekwentną kontynuację utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego. W tym miejscu należy przywołać wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 czerwca 2001 r. w sprawie IV SA 952/99 /lex 54192/; z dnia 31 października 2000 r. w sprawie IV SA 1814/98 /Lex 53393/; z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie IV SA 987/96 /Lex 47178/; z dnia 26 marca 1999 r. w sprawie IV SA 516/97 /Lex 46659/; z dnia 12 maja 1998 r. w sprawie IV SA 1419/96 /Lex 43264/; z dnia 18 czerwca 1998 r. w sprawie IV SA 1399/96 /OSP 2000/4/60/.
Argumentację takiego właśnie stanowiska należy wywodzić z zasad praworządności, pogłębiania zaufania do organów oraz trwałości decyzji, statuowanych kolejno dyspozycjami art. 6, art. 8 i art. 16 § 1 kpa. W ich świetle wydanie przez organ administracyjny decyzji z naruszeniem prawa, która uzyskała walor ostateczności, nie może dla adresata wywierać niekorzystnych skutków, gdy podjął na jej podstawie określone działania leżące w jej granicach.
W dalszej kolejności, stwierdzić należy, iż zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym organ rozstrzygający sprawę odwołał się do wymogów z § 157 ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a który statuuje zakaz stosowania instalacji gazu płynnego z butli w budynku mieszkalnym, mającym instalację zasilaną z sieci gazowej. Kolejność montażu każdej z nich pozostaje bez rozstrzygającego znaczenia. Nie znajduje w sprawie niniejszej zastosowania, wbrew twierdzeniom skarżącego, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obowiązujące od 16 grudnia 2002 r., a to z racji szczególnego unormowania przechodniego w nim zawartego, statuowanego dyspozycję § 330 pkt 1.
W tym stanie rzeczy, argumentacja leżąca u podstaw zarzutów skargi nie znajduje prawnego uzasadnienia, gdy organ nadzoru budowlanego w świetle brzmienia art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, stwierdził brak zaistnienia przesłanek, które miałyby uzasadniać nakaz rozbiórki inwestycji, a czego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne domagał się skarżący, wobec uprzedniego ustalenia, że realizacja inwestycji nie narusza warunków pozwolenia na budowę funkcjonującego w tej dacie w obrocie prawnym oraz warunków technicznych, o czym wyżej.
Z tych względów, wobec niezasadności skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
jp
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło