II SA/Lu 90/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz ( spr.), Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2004r. sprawy ze skargi M. Z.. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]", znak: "[...]", które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewody na rzecz M.Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. f Sygn. akt II SA/Lu 90/04 UZASADNIENIE Wojewoda działając jako organ drugiej instancji, po rozpoznaniu odwołania M. Z., na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., skierowaną do M. Z., w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...], położoną w L. przy ul W., dla której w Sądzie Rejonowym prowadzona jest księga wieczysta numer [...], gdzie M. Z. i T. Z. figurują jako współwłaściciele do udziałów po ½ części na rzecz każdego z nich, poprzez zezwolenie Wydziałowi Strategii i Rozwoju Urzędu Miasta na zajęcie części opisanej działki, obejmującej powierzchnię 695 m kwadratowych celem wykonania prac związanych z budową sieci kanalizacji deszczowej z obowiązkiem terminowej inwentaryzacji pełnego zakresu szkód powstałych w wyniku przeprowadzonych robót, ich wyceny przez rzeczoznawcę majątkowego, terminowego ustalenia odszkodowania mocą późniejszej decyzji, a po zakończeniu inwestycji, przywrócenia nieruchomości do stanu zgodnego z dotychczasowym sposobem użytkowania. Tytułem uzasadnienia organ rozstrzygający powołał się na okoliczność braku zgody M. Z. na przeprowadzenie odcinka kanalizacji deszczowej przez nieruchomość stanowiącą między innymi przedmiot jej prawa współwłasności, gdy przeprowadzone z nią w tej mierze rokowania nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Natomiast drugi współwłaściciel, T.Z. wyraził swą zgodę na przeprowadzenie omawianej inwestycji. Jednocześnie ograniczenie prawa własności następuje pod inwestycję na cel publiczny i zgodnie z ostateczną oraz prawomocną decyzją Prezydenta Miasta z dnia "[...]" ustalającą dla niej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, co uzasadnia zastosowanie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Na powyższe skargę złożyła M. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji z zasądzeniem na jej rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu podnosiła negatywne doświadczenia z racji wcześniej prowadzonych prac na tożsamej nieruchomości przez tego samego inwestora, który do chwili obecnej nie pokrył z tego tytułu pełnej wywodzonej szkody z przywróceniem stanu poprzedniego, po zrealizowaniu kanalizacji sanitarnej, co zdaniem skarżącej daje podstawę do odmowy akceptacji kolejnego ograniczenia konstytucyjnie chronionego prawa własności. Nadto organ administracji w powziętej decyzji przemilcza przyszłą konieczność dostępu do jej nieruchomości, a to celem konserwacji czy naprawy zamontowanych tam urządzeń, gdy te kolejne ingerencje stanowić będą źródło dalszych szkód. Prezentowała pogląd, iż inwestor może uzyskać dostęp do wskazywanej nieruchomości dla zrealizowania przedsięwzięcia o publicznym charakterze jedynie mocą umowy z właścicielem, nie zaś w wyniku jednostronnych, arbitralnie podejmowanych aktów, rozstrzygnięć wbrew jej stanowisku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko prawne wraz z leżącą u jego podstaw argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie zgodności z prawem, gdy badane w niniejszej sprawie decyzje, powzięte w toku instancji tego rozstrzygającego wymogu nie realizują, jako wydane przy naruszeniu ustawowych wymogów procedowania w administracji. Nieruchomość, stanowiąca przedmiot ograniczenia prawa skarżącej jest objęta współwłasnością, gdzie zakres uprawnień każdego ze współwłaścicieli jest wyrażony ułamkowo w idealnych częściach. Reżim prawny tej instytucji normują przepisy art. 195 k.c. do art. 221 k.c. Dla sprawy niniejszej szczególnie znaczące są regulacje zawarte w art. 200 k.c., stanowiącym o obowiązku każdego współwłaściciela do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną, a dalej art. 206 k.c., przyznającym każdemu współwłaścicielowi uprawnienie do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w sposób dający pogodzić się ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy wspólnej sprawowanym przez pozostałych współwłaścicieli. Te unormowania prawnomaterialne przesądzają o istnieniu po stronie współwłaścicieli łącznie, przysługującego im w sposób niepodzielny, interesu prawnego w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 k.p.a., skoro podlega w jego toku rozważeniu zasadność ograniczenia prawa własności na mocy unormowań o charakterze szczególnych, a skierowanego do przedmiotu współwłasności, którym każdy ze współwłaścicieli może władać, korzystać, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Z akt postępowania prowadzonego przed organami administracji wynika, że pominięto w nim jako stronę drugiego współwłaściciela w osobie T.Z., skoro nie skierowano do niego zawiadomienia o jego wszczęciu, a w dalszej kolejności nie adresowano i nie doręczano decyzji podejmowanych w toku instancji, ograniczających także prawa tego współwłaściciela, gdy zważyć jurydyczną istotę udziałów we współwłasności o charakterze idealnych części, które należy odnosić do całego przedmiotu współwłasności w sposób niepodzielny, aż do czasu zniesienia współwłasności. Na gruncie unormowania art. 199 k.c. zgoda ze strony współwłaścicieli na ograniczenie prawa własności w odniesieniu do nieruchomości pozostającej we współwłasności podlega zakwalifikowaniu, jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, a w konsekwencji dla jej formalnoprawnie skutecznego dokonania wymagana jest zgoda wszystkich z grona współwłaścicieli, stąd nawet prawidłowo podjęta zgoda, ale jedynie przez niektórych współuprawnionych, nie pozbawia ich następnie przymiotu materialnoprawnie legitymowanych do udziału w późniejszym postępowaniu, także administracyjnym, mającym za przedmiot zastąpienie zgody pozostałych współwłaścicieli czy to niedziałających, czy to oponujących. W zaistniałej sytuacji prawnej mamy bowiem do czynienia z materialnoprawną legitymacją, z istoty leżącego u jej podstaw stosunku współwłasności, o charakterze łącznym. Powyższe uchybienie w procedowaniu rozstrzygających sprawę organów administracji wyczerpuje dyspozycję art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jako objęte podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego. Nie znajduje również jurydycznej racji stanowisko organów administracji, by jednostronne oświadczenie T. Z. realizowało ustawowe pojęcie zgody, statuowane dyspozycją art. 124 ust 1 powoływanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przede wszystkim winna ona zostać udzielona w nawiązaniu do aktualnej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego, którą w badanej sprawie jest decyzja Prezydenta Miasta z dnia "[...]", gdy oświadczenie T.Z. odwołuje się do decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z innej daty. Nadto wobec obowiązku występowania w omawianym postępowaniu administracyjnym dwóch stron: współwłaścicieli nieruchomości oraz podmiotu ubiegającego się o dostęp do tejże nieruchomości dla przeprowadzenia inwestycji o publicznym celu, przez zgodę na dostęp do nieruchomości należy rozumieć cywilnoprawną umowę między nimi zawartą o obligacyjnym charakterze ze skutkami w sferze prawa rzeczowego, co nie zostało zrealizowane w okolicznościach kontrolowanego postępowania administracyjnego, także w odniesieniu do T.Z., wbrew stanowisku w tym zakresie organów rozstrzygających. Przedstawiona ocena prawna jest ugruntowaną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W tym miejscu należy przywołać wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 09 lutego 2000 r. w sprawie I SA 363/99 /LEX 55777/, z dnia 08 lutego 2000 r. w sprawie I SA 361/99 /LEX 57192/, z dnia 05 października 1999 r. w sprawie I SA 265/99 /LEX 48617/. Z tych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit b i przy zastosowaniu art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, gdy rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego znajduje podstawę prawną w dyspozycji art. 200 przywołanej ostatnio ustawy. jp