II SA/Lu 90/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2025r. sprawy ze skargi M. Y. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 grudnia 2024r., znak: 010070/680/83076/2023 w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 maja 2023r., znak: 010070/680/83076/2023. Decyzją z 24 grudnia 2024 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: Prezes ZUS), po rozparzeniu odwołania M. Y. (dalej jako: skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: ZUS) z 8 maja 2023 r. o uchyleniu od dnia 11 lutego 2023 r. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko M. Y., przyznanego na okres świadczeniowy 2022/2023. Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 stycznia 2023 r. ZUS przyznał M. Y. świadczenie wychowawcze na syna M. Y. na okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 maja 2023 r. Następnie, wskazaną wyżej decyzją z 8 maja 2023 r. organ uchylił przyznane prawo od dnia 11 lutego 2023 r. wskazując, że w świetle rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej jako rejestr KGSG), o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom [...] w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (aktualnie: Dz. U. z 2025 r., poz. 337 ze zm., dalej jako "ustawa UKR" lub "specustawa [...]"), syn skarżącej, na którego zostało świadczenie przyznane, wyjechał z Polski na okres powyżej 30 dni, co zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy UKR pozbawiło go prawa do legalnego pobytu w Polsce na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy. W odwołaniu od decyzji skarżąca podniosła, że do Polski po raz pierwszy przyjechała z synem w dniu 19 stycznia 2023 r. i w tym dniu oboje otrzymali numery PESEL ze statusem cudzoziemca – UKR, w związku z konfliktem na terytorium [...]. Stwierdziła, że od stycznia nie wyjeżdżali z Polski. W uzupełnieniu odwołania podniosła dodatkowo, że syn chodzi do klubu dziennego, a w marcu 2023 r. był w szpitalu. Ze Straży Granicznej uzyskała informację, że nie ma odnotowanego wyjazdu syna z Polski. Decyzją z 24 grudnia 2024 r. Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając ustalenia i stanowisko tego organu. Dodatkowo ustalił, na podstawie rejestru KGSG, że ponowny przyjazd do Polski syna skarżącej został odnotowany w dniu 29 lipca 2023 r., co oznacza, że syn utracił prawo do legalnego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od 11 lutego do 28 lipca 2023 r. w związku z wyjazdem z Polski w dniu 10 lutego 2023 r. i ponownym przyjazdem dopiero w dniu 29 lipca 2023 r. Organ odwoławczy ustalił ponadto, że skarżąca i jej syn figurują w rejestrze PESEL z nadanym statusem UKR od 17 stycznia 2023 r. Z rejestru KGSG wynika, że skarżąca ma potwierdzony legalny pobyt na terytorium Polski od 17 stycznia 2023 r. do 30 września 2025 r.; ma odnotowany wyjazd z Polski w dniu 10 lipca 2023 r. oraz przyjazd do Polski w dniu 29 lipca 2023 r. W związku z tym organ stwierdził, że świadczenie wychowawcze we wskazanym w decyzji organu I instancji okresie nie przysługiwało skarżącej, a z uwagi na to, że zostało ono wypłacone, to nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze za miesiące marzec - maj 2023 r. podlega zwrotowi zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576, ze zm.; dalej jako "u.p.w.d.") o czym organ rozstrzygnie w odrębnej decyzji. W skardze do sądu M. Y. domagała się uchylenia decyzji organów obydwu instancji zarzucając ich wydanie z naruszeniem: (1) art. 26 ust. 3c, ust. 3d, ust. 3g, ust. 3i ustawy UKR w zw. z art. 7, art. 77, art. 80, art. 11, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), poprzez niepodjęcie przez organ II instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tj. niezbadanie w sposób rzetelny legalności pobytu jej syna w Polsce i korzystania przez niego z ochrony czasowej na terytorium Polski, niewystąpienie do Komendanta Głównego SG z prośbą o wyjaśnienie zaistniałych rozbieżności w rejestrze przez niego prowadzonym, dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny i wybiórczy, a także nieprawidłową pisownię imienia jej syna (M. zamiast M.); (2) art. 15 w zw. z art. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez dokonanie przez organ II instancji pobieżnej kontroli decyzji organu I instancji i brak samodzielnego rozpoznania sprawy; (3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co pozbawiło ją możliwości obrony swoich praw; (4) art. 11 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 3 oraz art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy UKR, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do błędnego uznania, że jej syn utracił legalny pobyt w Polsce w dniu 10 lutego 2023 r. i że w związku z tym skarżąca utraciła prawa do świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu zarzutów skarżąca podniosła, że jej syn nigdy nie utracił legalnego pobytu w Polsce, co potwierdzają dołączone do skargi wydruki korespondencji ze Strażą Graniczną, karta pobytu w szpitalu oraz zaświadczenie o uczęszczaniu dziecka do punktu opieki dziennej. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."; wniosek organu w odpowiedzi na skargę; skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, skutkującym koniecznością jej uchylenia. Ponieważ analogicznymi wadami obarczona jest również decyzja organu I instancji – decyzja ZUS z 8 maja 2023 r., na podstawie art. 135 p.p.s.a., należało uchylić również tą decyzję. Przypominając podstawowe ramy prawne sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy UKR, w miarodajnym dla oceny stanu prawnego sprawy brzmieniu obowiązującym do 1 lipca 2024 r., w okresie którego dotyczy zaskarżona w rozpoznawanej sprawie decyzja (tj. marzec – maj 2023 r.), obywatelowi [...] przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługiwało prawo do: (...) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jeżeli zamieszkiwał z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (...) – odpowiednio na zasadach i w trybie określonych w tych przepisach (...). Od dnia 1 lipca 2024 r. do przywołanego przepisu wprowadzono warunek realizacji przez dziecko obowiązku przedszkolnego/szkolnego (art. 1 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom [...] w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw obywatelowi [...]; Dz.U. z 2024 r., poz. 854). Warunek ten nie ma oczywiście zastosowania w rozpoznawanej sprawie, dotyczącej świadczenia za wcześniejszy okres czasu. Na gruncie przepisu art. 2 ust. 1 ustawy UKR w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie (marzec – maj 2023 r.) - pobyt obywatela [...] był uznawany za legalny w okresie 18 miesięcy licząc od dnia 24 lutego 2022 r., "jeżeli obywatel [...] (...) przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (...)". Po nowelizacji w przepisie określono końcową daty legalności pobytu – 30 września 2025 r., co również nie ma znaczenia dla oceny stanu prawnego sprawy. Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy UKR (w niezmienionym brzmieniu), wyjazd obywatela [...] z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 30 dni pozbawia go uprawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Oznacza to, że w razie wyjazdu z Polski na okres powyżej 30 dni, obywatel [...] tracił legalność pobytu i związane z tym uprawnienia, o których mowa w art. 2 ust. 7 ustawy UKR ("Obywatelowi [...], o którym mowa w ust. 1, jako osobie korzystającej w Rzeczypospolitej Polskiej z ochrony czasowej, przysługują uprawnienia określone w niniejszej ustawie"), co dotyczy również świadczenia wychowawczego (art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy UKR). Mając na uwadze, że powołany art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy UKR w końcowej części przewiduje, że świadczenie wychowawcze przysługuje "odpowiednio na zasadach i w trybie określonych w (...) przepisach", do obywateli [...], których pobyt jest uznawany za legalny w rozumieniu ustawy, zastosowanie znajdzie art. 4 ust. 2 u.p.w.d. Zgodnie z tym przepisem, świadczenie wychowawcze przysługuje wyłącznie wymienionym w tym przepisie podmiotom, przede wszystkim (pkt 1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca. Przenosząc przedstawione regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja (marzec - maj 2023r.) prawo do świadczenia wychowawczego przysługiwało matce, będącej obywatelką [...] w razie spełnienia dwóch warunków: po pierwsze w razie stwierdzenia jej legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (w rozumieniu art. 2 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy UKR) oraz, po drugie, w razie ustalenia, że zamieszkuje ona z dzieckiem na terytorium Polski, a dziecko pozostaje na jej utrzymaniu. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że w dniu 24 stycznia 2023 r. ZUS przyznał skarżącej M. Y. świadczenie wychowawcze na syna M. Y. na okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 maja 2023 r. (k. 15 akt adm.), Nie budzi wątpliwości legalność pobytu skarżącej na terytorium Polski (w przedstawionym rozumieniu) w spornym okresie (rejestr KGSG, rejestr SPEC PESEL, k. 85 akt adm.). Pierwszy ze wskazanych warunków został zatem spełniony. W tym elemencie stanowisko organów jest błędne. Przepisy specustawy [...] warunkują przyznanie świadczenia legalnością pobytu beneficjenta świadczenia wychowawczego – w tym przypadku matki, a nie legalnością pobytu podopiecznego (dziecka). Tymczasem organy uznały, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na zakwestionowanie (błędne, o czym w dalszych wywodach) legalności pobytu dziecka. Jest to całkowite odwrócenie prawidłowej argumentacji. Nie oznacza to jednak, że kwestia pobytu dziecka w Polsce nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zagadnienie to jest kluczowe, ale z punktu widzenia drugiego warunku, wynikającego już z przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Skoro obywatel [...], spełniający warunek ze specustawy [...], ma prawo do świadczeń na zasadach wskazanych w przepisach regulujących warunki przyznania danego świadczenia, to musi spełnić warunek zamieszkiwania i utrzymywania dziecka (art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.w.d.). W tej perspektywie kluczowe jest twierdzenie organów, że w spornym okresie, stanowiącym część okresu, na który przyznano skarżącej świadczenie wychowawcze tj. od marca do maja 2023 r., jej syn nie przebywał na terytorium Polski, bowiem według ustaleń organów, wyjechał z Polski 10 lutego 2023 r. na okres powyżej 30 dni. Twierdzenie organów nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Należy podnieść, że uzasadnienie decyzji organu I instancji jest bardzo lakoniczne. Nie wynika z niego, jakie czynności wyjaśniające organ przeprowadził, na jakich dokładnie dowodach się oparł, w uzasadnieniu nie ma informacji, czy w postępowaniu brała udział skarżąca, czy składała jakieś wyjaśnienia. Organ podał tylko, że oparł się na danych z rejestru KGSG, przy czym nie wskazał, w jakiej dacie rejestr ten był modyfikowany/aktualizowany. W aktach znajduje się kilka wydruków z rejestru a podawane w nich informacje są rozbieżne i nielogiczne, o czym w dalszej części uzasadnienia. Z kolei z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że organ ten również ograniczył postępowanie dowodowe jedynie do sprawdzenia danych zawartych w rejestrze KGSG, nie uwzględniając wielu innych dowodów, którymi w dacie wydawania zaskarżonej decyzji (w grudniu 2024 r.) już dysponował. W szczególności nie odniósł się w ogóle do wyjaśnień skarżącej złożonych w odwołaniu z 11 maja 2023 r. i w kolejnych pismach, w tych kierowanych do ZUS, które znajdują się w aktach rozpoznawanej sprawy, ani do przedstawionych przez nią dokumentów (k.27, 37-43, k.49-55, k. 93-109), w tym karty leczenia szpitalnego jej syna w okresie 8 -10 marca 2023 r., k. 109) i zaświadczenia o uczęszczaniu syna do punktu opieki dziennej "Spynka" w dniach 10 i 13 lutego 2023 r., k.107). Dokonane przez ten organ ustalenia faktyczne nie znajdują potwierdzenia w tych dowodach. W kwestii dopuszczalności oparcia ustaleń faktycznych w tego rodzaju sprawach wyłącznie na rejestrze prowadzonym przez Komendanta Głównego SG, należy zwrócić uwagę, że ZUS jest obowiązany do weryfikacji prawa do świadczenia wychowawczego, w szczególności na podstawie danych dostępnych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, i z rejestru PESEL, co wynika z art. 26 ust. 3i ustawy UKR. Rejestr prowadzony przez Komendanta Głównego SG, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy UKR, stanowi dowód legalnego pobytu w Polsce. Zgodnie z tym przepisem, Komendant Główny SG prowadzi w systemie teleinformatycznym Straży Granicznej rejestr obywateli [...], którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium [...] w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium [...] oraz którzy złożyli wniosek, o którym mowa w art. 4 ust. 1. W rejestrze przechowuje się m.in. informację o dacie: a) przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej w kierunku wjazdowym, b) przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej w kierunku wyjazdowym (...) a także (ust. 4 pkt 3), informację o dacie końcowej okresu pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznawanego za legalny na podstawie art. 2 ust. 1. W ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono jednak trafne stanowisko, że rejestr nie jest wyłącznym dopuszczalnym dowodem w tym zakresie (zob.: wyroki WSA w Krakowie z 13 listopada 2024 r., III SA/Kr 862/24; z 10 października 2024 r., III SA/Kr 806/24; z 10 września 2024 r., III SA/Kr 974-981/24: wyrok WSA w Białymstoku z 22 października 2024 r., II SA/Bk 478/24; wyrok WSA w Kielcach z 8 sierpnia 2024 r., II SA/Ke 257/24; wyroki WSA w Gdańsku z 4 września 2024 r., II SA/Gd 304-305/24; wyrok WSA w Gliwicach z 13 września 2024 r., II SA/Gl 629/24). Jak już wyżej wskazano, w aktach sprawy znajduje się kilka różnych wydruków z rejestru KGSG (k. 89, 147, 169 i 195, z kolejnych dat: 19 lipca, 24 lipca, 26 sierpnia i 6 września 2024 r.), trzy pierwsze wydruki dotyczą rejestru z datą ostatniej modyfikacji "13 marca 2023 r.", zaś ostatni wydruk ma datę modyfikacji "28 sierpnia 2023r." Dane zawarte w tych wydrukach są niespójne i już tylko z tego powodu budzą wątpliwości, niezależnie od tego, że nie dają się pogodzić z innymi, niżej wskazanymi dowodami. Po pierwsze - w odniesieniu do trzech wydruków z rejestru datą modyfikacji 13 marca 2023 r. należy zauważyć, że nie są tożsame dane zawarte w rubryce "Historia wykreśleń z Rejestru" – w pierwszych dwóch wskazano "wykreślenia: 2023-02-10, zarejestrowano: 2023-03-13" (k. 90, 148), natomiast w trzecim stwierdzono "brak danych" (k. 170); "brak danych" występuje w tej rubryce także w czwartym wydruku zmodyfikowanym 28 sierpnia 2024 r. (k. 196). Po drugie – w wydrukach wskazano różne tzw. okresy uprawniające (rubryka "Dane o okresach legalności pobytu") – w trzech wydrukach rejestru modyfikowanego 13 marca 2023 r. wskazano na dwa okresy uprawniające: "1. od 2023-01-17 do 2023-08-24, 2. od 2023-01-17 do 2023-02-10", a więc wynika z nich oczywista logiczna sprzeczność (okresy uprawniające nakładają się na siebie). W czwartym wydruku rejestru zmodyfikowanego 28 sierpnia 2024 r. wskazano trzy całkiem inne okresy uprawniające: "1.od 2022-10-18 do 2023-08-24, 2. od 2022-10-18 do 2023-02-10, 3. od 2023-07-29 do 2025-09-30". Ponownie okresy uprawniające nakładają się, co stanowi logiczną sprzeczność (okresy uprawniające prawidłowo ustalone wyznaczają daty przyjazdu i wyjazdu przekraczającego 30 dni; pokrywanie się okresów wskazuje na błędne zapisy w rejestrze – osoba zarejestrowana nie może przecież jednocześnie przebywać i nie przebywać w Polsce). Po trzecie – wskazane w trzech pierwszych wydrukach "okresy uprawniające" nie pokrywają się ze wskazaną w tych wydrukach najdalszą datą "Przyjazdu" - 18 października 2022 r. Okresy uprawniające zaczynają się bowiem od daty 17 stycznia 2023r., a więc od wskazanej "Daty wjazdu do Polski" (rubryka "Aktualna data końca uprawnień"). Po czwarte – na wydrukach nie zgadzają się "Daty wjazdu do Polski"– na pierwszych trzech wskazano datę 17 stycznia 2023 r., natomiast na czwartym – datę 18 października 2022 r. Po piąte – na czwartym wydruku wskazano dwie różne daty "Wyjazdu" (rubryka "Przekroczenia") "2. 2023-07-10 i 3. 2023-02-10", które nie zostały oddzielone datą "Przyjazdu", co jest nielogiczne, ponieważ skoro syn skarżącej wyjechał 10 lutego 2023r. i nie wrócił, to nie mógł ponownie wyjechać 10 lipca 2023 r. Po szóste - wskazane na wydrukach "okresy uprawniające" z datą początkową 18 października 2022 r. w żaden sposób nie dają się pogodzić z "Datą wjazdu do Polski – 2023-01-17" wynikającą z innego rejestru znajdującego się w aktach – "Rejestru SPEC PESEL" (karty te same co wydruki z rejestru KGSG), która jest spójna z dokumentami podróży, w których wskazano, że M. Y. przekroczył granicę [...] w dniu 16 stycznia 2023 r. (k. 41, 43, 53, 54). Po siódme, dane z rejestru KGSG pozostają w sprzeczności z danymi z rejestru PESEL. Z dołączonych do skargi zaświadczeń z rejestru PESEL (datowanych na 11 maja 2023 r., 22 i 24 lipca 2024 r.; k. 9-11 akt sądowych) wynika, że jedyna zmiana w rejestrze dotyczącym syna skarżącej to 19 stycznia 2023 r., a zatem dwa dni po wjeździe do Polski. Jeżeli organ miałby rację w kwestii twierdzenia o wyjeździe syna skarżącej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 30 dni (art. 11 ust. 2 ustawy UKR), to taka okoliczność powinna skutkować zmianą statusu obywatela U. (syna skarżącej) w rejestrze PESEL (art. 4 ust. 17a pkt 1 ustawy UKR: "status UKR jest automatycznie zmieniany na status, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. c ustawy [...] o ewidencji ludności, po przekazaniu przez Komendanta Głównego Straży Granicznej z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, informacji o: (1) wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 11 ust. 2). Skoro nie nastąpiła żadna zmiana w rejestrze PESEL związana z wyjazdem syna z terytorium RP, chybiona jest teza organów, a wiarygodne twierdzenie skarżącej, że jedyny wyjazd syna (razem ze skarżącą) miał miejsce w lipcu 2023 r. i nie przekraczał 30 dni). Taka ilość informacji niespójnych, sprzecznych z logiką i z innymi danymi (w dokumencie podróży) jednoznacznie dyskwalifikuje wydruki z rejestru KGSG jako wiarygodne dowody przy ustalaniu stanu faktycznego. Na podstawie spornych wydruków organ nie mógł zasadnie stwierdzić, że syn skarżącej nie przebywał z nią w Polsce w okresie od 11 lutego 2023 r. do końca lipca 2023 r., a więc w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Co więcej, ustaleń faktycznych, na których oparły się organy (bazując na wydrukach z rejestru), nie da się logicznie pogodzić z dokumentem w postaci karty informacyjnej leczenia szpitalnego (k. 109 akt admin.), z której wynika że syn skarżącej przebywał na Oddziale Pediatrycznym w szpitalu w L. w dniach od 8 do 10 marca 2023 r. Logika wskazuje jednoznacznie sprzeczność danych rejestrowych z rzeczywistością – skoro syn skarżącej przebywał w marcu w szpitalu w L., to nie mógł być w tym czasie na [...], co wynika z danych rejestrowych! Karta stanowi dokument oficjalny, którego wiarygodność musiałaby zostać wykazana przez organ przeciwdowodem. Tymczasem organy nawet nie zwróciły uwagi na ten dokument. Ponadto, również z zaświadczenia Fundacji Rozwoju Dzieci w L. wystawionego 17 maja 2023 r., wynika że syn skarżącej przebywał w punkcie opieki "Spynka" w dniach 10 i 13 lutego 2023 r., co dodatkowo podważa ustalenia organu o opuszczeniu przez syna skarżącej terytorium Polski od 10 lutego 2023 r. W świetle zgromadzonych dowodów wysoce wiarygodne są wyjaśnienia skarżącej (k. 105 akt admin.), że jej syn wyjechał z nią z Polski dopiero 10 lipca 2023 r. (i wrócił 29 lipca 2023 r.). Wskazuje na to znajdująca się w jego paszporcie data przekroczenia granicy w Dorohusku – 10 lipca 2023 r. (k. 99 akt admin., k. 12 akt sądowych), a także taka data widniejąca na wydruku z rejestru KGSG modyfikowanego 24 sierpnia 2024 r. (k. 196) wraz z datą "Przyjazdu" - 29 lipca 2023 r., zwłaszcza, że okres pobytu skarżącej poza terytorium Polski od 10 do 29 lipca 2023 r. jest bezsporny (k. 192). Nie jest wykluczone, że nieścisłości występujące w rejestrach wynikały z pomyłek właściwych organów w zakresie imienia syna skarżącej, co sugeruje ona w skardze. Prawidłowe imię syna brzmi M., natomiast z akt wynika, że w niektórych dokumentach wskazano imię M.. Również zaskarżone obecnie decyzje organów obu instancji posługują się błędnym imieniem M.. Ponadto organy skoncentrowały się na ustalaniu okresu przebywania syna skarżącej poza terytorium Polski niesłusznie przyjmując, że jest to okoliczność powodująca ustanie prawa do świadczenia wychowawczego. Organy całkowicie pominęły treść obowiązujących już w dacie wydania decyzji przez organ I instancji przepisów art. 26 ust. 3g i ust. 3h ustawy UKR. Zgodnie z pierwszym z nich (ust. 3g), wypłata świadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4 (...) [a więc także świadczenia wychowawczego] podlega wstrzymaniu, jeżeli otrzymujący te świadczenia (...) obywatel [...] przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, lub dziecko, na które przysługuje świadczenie (...), wyjedzie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei zgodnie z ust. 3h, w przypadku gdy osoba, o której mowa w ust. 3g, wjedzie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4 (...) wypłaca się od miesiąca, w którym wstrzymano ich wypłatę, o ile są spełnione warunki uprawniające do tych świadczeń (...). W związku z tymi przepisami należy stwierdzić, że wbrew stanowisku organu, wyjazd dziecka obywatela [...], na rzecz którego przyznano temu obywatelowi świadczenie wychowawcze, z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie wiąże się z utratą prawa do tego świadczenia, lecz z wstrzymaniem jego wypłaty. Jest to uregulowanie szczególne (lex specialis) w stosunku do regulacji określonych w przepisach u.p.w.d., które w odniesieniu do obywali [...] stosuje się "odpowiednio", a zatem z uwzględnianiem odmienności unormowań zawartych w obu tych ustawach (u.p.w.d. i ustawy UKR). Dla rozpoznawanej sprawy istotne jest jednak, że materiał dowodowy sprawy, prawidłowo oceniany, przeczy tezie organów o tym, że syn skarżącej wyjechał z Polski na [...] na okres przekraczający 30 dni. Wysoce wiarygodne jest twierdzenie skarżącej, że skarżąca wraz z synem wyjechali z Polski dopiero w lipcu 2023 r., co oznacza, że skarżąca nie utraciła legalnego pobytu w Polsce i cały czas przebywała z synem. Organy nie odniosły się do wszystkich dowodów i dokonały ustaleń, które nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym, nie wyjaśniły także podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Naruszyły także przepis art. 26 ust. 3c ustawy UKR, który uprawnia ZUS do wezwania obywatela [...] otrzymującego świadczenia do osobistego stawiennictwa w celu złożenia wyjaśnień niezbędnych do prawidłowego ustalenia i realizacji świadczeń. Pomimo istotnych wątpliwości co do podstawowych elementów stanu faktycznego sprawy organy nie skorzystały z tej możliwości, co mogłoby istotnie pomóc w prawidłowym ustaleniem faktów istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W dalszej kolejności należy stwierdzić, że organy – wbrew obowiązkowi określonemu w art. 107 § 1 pkt 4 i § 3 k.p.a. – nie wskazały i nie wyjaśniły podstawy prawnej decyzji, którą uchyliły przyznane świadczenie wychowawcze. Sposób wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie urąga wręcz wymogowi z 107 § 1 pkt 4 k.p.a. – organy wskazały (na końcu decyzji) jedynie same ustawy, w sytuacji, gdy podstawą rozstrzygnięcia zawsze jest konkretny przepis ustawy, a nie cała ustawa. Z kolei uzasadnienie prawne decyzji ma polegać na wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem podstawy prawnej (art. 107 § 3 k.p.a.). Uzasadnienie prawne decyzji wydanych w rozpoznawanej sprawie jest szczątkowe. Skoro decyzja rozstrzyga o uchyleniu prawa do świadczenia, gdyż w kwestii zwrotu nienależnie pobranego świadczenia organy poinformowały jedynie skarżącą o możliwości wszczęcia odrębnego postępowania i wydania odrębnej decyzji, to należało wskazać i wyjaśnić podstawę prawną decyzji o takim rozstrzygnięciu. Obowiązku tego organy nie dopełniły. Podstawą prawną takiej decyzji jest art. 27 u.p.w.d. (stosowany w przypadku obywateli [...] poprzez odesłanie z art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy UKR). Zgodnie z tym przepisem, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że obydwie decyzje wydane w rozpoznawanej sprawie naruszają przepisy procesowe oraz przepisy prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. zasadę prawdy materialnej (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), wymogi odnoszące się do wymaganych elementów decyzji (podstawy prawnej i uzasadnienia; art. 107 § 1 i 3 k.p.a.), zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.), zasadę rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony (art. 81a k.p.a.). Organy naruszyły również szereg przepisów specustawy [...], zarówno procesowych, jak i materialnoprawnych (art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 17a pkt 1; art. 11 ust. 2; art. 26 ust. 1 pkt 2, ust. 3, ust. 3c, ust. 3i) oraz przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 27) Z przedstawionych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS z 24 grudnia 2024 r., jak również decyzję ZUS z 8 maja 2023 r.. Ponownie rozpatrując sprawę (po uprawomocnieniu się wyroku sądu i zwróceniu akt administracyjnych) organ I instancji przeprowadzi ponownie postępowanie w sprawie zasadności uchylenia prawa skarżącej do świadczenia wychowawczego, stosując się do przedstawionej wyżej oceny prawnej i dążąc do usunięcia wytkniętych organowi błędów. W szczególności organ podejmie wszelkie działania w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie odnoszącym się do tego, czy rzeczywiście syn skarżącej przebywał poza terytorium Polski w okresie od lutego do lipica 2023 r. Wyciągając wnioski w zakresie faktów kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy na podstawie zebranego materiału dowodowego organ zobowiązany będzie uwzględnić treść art. 81a § 1 k.p.a. i rozstrzygać niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Pomimo uwzględnienia skargi sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej. Ze względu na przedmiot sprawy skarżąca była objęta ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych, nie wykazała natomiast, aby poniosła inne koszty postępowania, które mogłyby być objęte zwrotem (art. 205 § 1 p.p.s.a.).