II SA/Lu 90/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Sędzia WSA Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2026 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w Z. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. P. z dnia [...] listopada 2025 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. P. na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2026 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. P. (dalej jako: Kolegium lub organ) odmówiło wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2022 r. nr [...] ustalającej na rzecz B. W. warunki zabudowy, w zabudowie zagrodowej, dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego - kurnika o obsadzie 59,6 DJP, budowie dwóch silosów na paszę o ładowności do 30t każdy, budowie dwóch zbiorników na gaz LPG o poj. 4800 l każdy, budowie bezodpływowego zbiornika na ścieki bytowe o poj. 10m3 i budowie bezodpływowego zbiornika na ścieki technologiczne o poj. 20m3, na działce nr [...], obręb ewidencyjny Z. W.. Wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej powyżej decyzji złożyło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w Z. W. (dalej jako: skarżące lub Stowarzyszenie). Kolegium w uzasadnieniu podniosło, że Stowarzyszenie w dniu 27 grudnia 2024 r. złożyło wniosek o wszczęcie postępowania na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. odnośnie trzech różnych decyzji dotyczących warunków zabudowy opisanej powyżej inwestycji w postaci budowy budynku inwestorskiego – kurnika, o obsadzie 59,6 DJP wraz z infrastrukturą. Zdaniem Kolegium w sprawie zachodzą przesłanki do odmowy wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2022 r. nr [...], na podstawie art. 31 § 2 k.p.a., w związku z wnioskiem Stowarzyszenia, które brało udział w postępowaniu zakończonym wymienioną decyzją. Organ wyjaśnił, że podstawą wzruszenia decyzji dotkniętych najpoważniejszymi wadami, dotyczącymi przede wszystkim prawa materialnego, ale również procesowego, jest stwierdzenie ich nieważności. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 1 k.p.a.) i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 1 k.p.a. Przed wszczęciem postępowania w sprawie nieważności decyzji organ bada, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne do wszczęcia takiego postępowania. Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, oraz dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W myśl § 2 powołanego przepisu, organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Reguły te dotyczą również postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznych. Z uwagi na to, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji złożyła organizacja społeczna (w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a.) na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. (taką podstawę prawną wskazała w piśmie datowanym na 26 marca 2025r.) Kolegium zobowiązane było zbadać, czy spełnione zostały przesłanki formalnoprawne do wszczęcia takiego postępowania z urzędu. Z akt sprawy wynika, że Stowarzyszenie ma status stowarzyszenia zwykłego, o którym mowa w art. 40 i następnych ustawy z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2020r., poz. 2261) i wpisane jest od 31 sierpnia 2020r. do "ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Starostę [...]" pod poz. [...]. Przedstawicielem stowarzyszenia uprawnionym do jego reprezentowania jest A. J.. Stowarzyszenie działa na terenie powiatu [...], na podstawie regulaminu, którego kopia została dołączona do akt sprawy. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] października 2020r. Nr [...] Stowarzyszenie zostało dopuszczone przez organ I instancji do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] kwietnia 2021r., na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ I instancji w postanowieniu tym stwierdził, że przesłanki określone w tym przepisie zostały spełnione, jednakże nie wykazał, dlaczego tak uważa. Wskazana decyzja została doręczona Stowarzyszeniu w dniu 13 kwietnia 2021r. i Stowarzyszenie nie złożyło od niej odwołania. Odwołanie złożyła tylko inwestorka B. W. i decyzja ta została uchylona w całości przez tut. Kolegium decyzją z dnia [...] września 2021r., znak: [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ I instancji po decyzji kasacyjnej Kolegium rozstrzygnął sprawę ostateczną decyzją z dnia [...] października 2022r. Nr [...] (znak [...]) ustalającą na rzecz B. W. warunki zabudowy dla inwestycji planowanej na działce [...], obręb Z. W.. Stowarzyszenie nie złożyło sprzeciwu od decyzji Kolegium ani odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2022r. ustalającej warunki zabudowy. Kolegium podniosło, że nie jest związane stanowiskiem organu I instancji zawartym w postanowieniu z dnia [...] października 2020r. Nr [...], dlatego też wezwało Stowarzyszenie, pismem datowanym na 26 lutego 2025r., do wykazania przesłanek, o których mowa w art. 31 § 1 k.p.a., a więc, czy żądanie wszczęcia postępowania nieważnościowego jest uzasadnione celami statutowymi Stowarzyszenia, czy zachodzi związek między tymi celami, a materialnoprawnym przedmiotem sprawy i czy za jego wszczęciem przemawia interes społeczny. Stowarzyszenie odpowiedziało na wezwanie Kolegium na piśmie datowanym na 26 marca 2025r. Uzasadniając żądanie Stowarzyszenie podało, że jego celem statutowym, jest m.in. "niedopuszczenie do powstania na terenie miejscowości Z. W. inwestycji w postaci nieruchomości przeznaczonej do przemysłowej hodowli drobiu". Podało, że ferma drobiu jest zakładem przemysłowym, który będzie zlokalizowany mniej niż 1 km od najbliższych budynków i będzie bezpośrednio oddziaływać na mieszkańców wsi Z. W., a także na lokalne środowisko. Przedsięwzięcie "będzie rodziło konflikty funkcjonalne (wzmożony ruch na drodze powiatowej, całodobowy hałas na terenie fermy, uciążliwy zapach, wysokie ryzyko pojawienia się chorób odzwierzęcych, pojawienie się gryzoni, emisję toksycznych substancji, m.in. amoniaku, siarkowodoru, metali ciężkich. Istnieje realne zagrożenie pożarowe takiej fermy drobiu. Ponadto znaczenie ma charakter inwestycji, która jest inwestycją przemysłową, a nie rolniczą w otoczeniu pól i terenów rolnych". W dalszej części wyjaśnień Stowarzyszenie podniosło, że jego podstawowym celem wskazanym w regulaminie jest "wyrażenie sprzeciwu przeciwko planowanym inwestycjom mogącym zagrozić integralności miejscowości, warunkom mieszkaniowym jej mieszkańców, wartości nieruchomości, jak i warunkom ekologiczno-zdrowotnym i bezpieczeństwu mieszkańców", a wskazana decyzja dotyczy realizacji przedsięwzięcia będącego fermą drobiu, które to przedsięwzięcie bez wątpienia zagraża integralności mieszkańców, warunkom mieszkaniowym jej mieszkańców, wartości nieruchomości, jak i warunkom ekologiczno-zdrowotnym i bezpieczeństwu mieszkańców. Dlatego też, w ocenie Stowarzyszenia postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wskazanych we wniosku w sposób ścisły łączy cel Stowarzyszenia z przedmiotem tego postępowania administracyjnego. "Związek ten zachodzi zarówno, jeśli chodzi o kontrolę społeczną prawidłowości czynności postępowania, jak i ze względu na jego wynik i treść ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie". Odnośnie do związku między celami statutowymi a materialnoprawnym przedmiotem sprawy Stowarzyszenie stwierdziło, że związek między jego celami regulaminowymi, które wyraża sprzeciw wobec inwestycji mogących zagrozić, m.in. integralności miejscowości, warunkom mieszkaniowym, zdrowotnym, ekologicznym i bezpieczeństwu mieszkańców, a materialnoprawnym przedmiotem sprawy o stwierdzenie nieważności wskazanych decyzji, polega na tym, że decyzje wydane w zakresie inwestycji polegającej na budowie fermy drobiu "stanowi zagrożenie dla celów regulaminowych Stowarzyszenia". Decyzje obarczone są wadą nieważności, gdyż zostały wydane niezgodnie z obowiązującymi przepisami m.in. ochrony środowiska, planowania i zagospodarowania przestrzennego, a także nie uwzględniają skutków zdrowotnych i bezpieczeństwa mieszkańców oraz naruszają interesy prawne społeczności lokalnej, którą Stowarzyszenie reprezentuje. W kwestii interesu społecznego Stowarzyszenie wyjaśniło, że żądanie wszczęcia postępowania jest dążeniem przez Stowarzyszenie do zachowania integralności miejscowości, warunków mieszkaniowych jej mieszkańców, wartości nieruchomości, warunków ekologiczno- zdrowotnych i bezpieczeństwa mieszkańców, w stanie wolnym od negatywnego wpływu industrializacji jego otoczenia. W ocenie Stowarzyszenia, realizacja inwestycji na podstawie wskazanych decyzji ma potencjalny wpływ na dobro publiczne i na interesy społeczności lokalnej, które są zgodne z jego celami regulaminowymi. Realizacja inwestycji narusza interesy społeczności, w interesie której działa Stowarzyszenie, takie jak zanieczyszczenie środowiska (może powodować zanieczyszczenia powietrza poprzez emisję amoniaku, pyłu, wód gruntowych poprzez generowanie odpadów organicznych oraz gleb poprzez nadmiar nawozów), zagrożenie zdrowia publicznego (może stanowić zagrożenie zarażenia ptasią grypą), charakter miejscowości (poprzez budowę w pobliżu zabudowy mieszkaniowej i poprzez zmniejszenie wartości innych nieruchomości) i zasady planowania przestrzennego. Stowarzyszenie podkreśliło, że reprezentuje interesy konkretnej grupy ludzi, tj. mieszkańców wsi Z. W., w której planowana jest inwestycja budowy fermy drobiu i działa na rzecz tej społeczności. Dowodem na istnienie interesu społecznego jest poparcie lokalnej społeczności, w postaci petycji znajdującej się w aktach sprawy administracyjnej, która wskazuje na powszechne obawy dotyczące inwestycji. Stowarzyszenie dodało, że w jego ocenie interes społeczny wymaga przeprowadzenia w sprawie dotyczącej wydania warunków zabudowy dla fermy drobiu oceny oddziaływania na środowisko, której w wyniku rażącego naruszenia prawa przez organy nie przeprowadzono w sprawie zakończonej wskazaną decyzją. Nieprzeprowadzenie tej oceny oznacza, że decyzja o warunkach zabudowy została podjęta w sposób niepełny i niewłaściwy, zignorowano bowiem potencjalne zagrożenia dla społeczności lokalnej, w której interesie działa Stowarzyszenie. Wskazywać na to może dołączone do pisma stanowisko RDOŚ w L. wyrażone w piśmie z dnia 21 marca 2025r. Stowarzyszenie dodało, że Kolegium powinno wziąć pod uwagę przy orzekaniu "ewentualne obejście prawa, szczególnie w kontekście niezgodności decyzji z przepisami prawa lub prób unikania obowiązków prawnych przez inwestorkę będącą stroną postępowania". Odnosząc się do powyższych wyjaśnień Stowarzyszenia na piśmie z dnia 26 marca 2025r. Kolegium stwierdziło, że nie wykazało ono, że żądanie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji tut. Kolegium z dnia [...] września 2021r., znak: Nr [...] uchylającej decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2021r. Nr [...] (znak [...]) odmawiającą B. W. ustalenia warunków zabudowy, w zabudowie zagrodowej, dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego - kurnika jest uzasadnione celami statutowymi Stowarzyszenia. Kolegium stwierdziło, że po pierwsze - podany przez Stowarzyszenie w piśmie z dnia 26 marca 2025r. jego cel statutowy: "niedopuszczenie do powstania na terenie miejscowości Z. W. inwestycji w postaci nieruchomości przeznaczonej do przemysłowej hodowli drobiu" nie ma oparcia w dołączonym regulaminie, a po drugie - wskazana decyzja dotyczy ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego "w zabudowie zagrodowej". Zdaniem Kolegium Stowarzyszenie błędnie, niezgodnie z regulaminem odczytuje własne cele statutowe i błędnie identyfikuje przedmiot sprawy, a tym samym wadliwe jest stanowisko Stowarzyszenia o wystąpieniu przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a. Kolegium zauważa, że Stowarzyszenie podało, że jego celem zawartym w regulaminie jest także "wyrażenie sprzeciwu przeciwko planowanym inwestycjom mogącym zagrozić integralności miejscowości, warunkom mieszkaniowym jej mieszkańców, wartości nieruchomości, jak i warunkom ekologiczno-zdrowotnym i bezpieczeństwu mieszkańców", jednakże w ocenie Kolegium Stowarzyszenie nie wykazało, w jaki sposób decyzja z dnia [...] października 2022r. ustalająca warunki zabudowy "stanowi zagrożenie dla celów regulaminowych Stowarzyszenia", a także wywołuje skutki zdrowotne, zagraża bezpieczeństwu mieszkańców i narusza interesy prawne społeczności lokalnej, skoro decyzja ustalająca warunki zabudowy nie uprawia jeszcze do budowy budynku — kurnika gdyż uprawnia do tego dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja ustalająca warunki zabudowy ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że z punktu widzenia zagospodarowania terenu stwierdza jedynie istnienie pewnego stanu faktycznego i prawnego. Decyzja taka nie skutkuje dla stron obowiązkiem działania, zaniechania czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Organy zaś nie mają możliwości użycia środka przymusu do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonej decyzji. Decyzja ustalająca warunki zabudowy nie uprawnia również do rozpoczęcia robót budowlanych, gdyż ustala jedynie, czy projektowane zamierzenie inwestycyjne, planowane na określonym obszarze, jest zgodne z przepisami prawa oraz określa warunki, jakie należy spełnić na dalszym etapie procesu inwestycyjnego. Decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy daje inwestorowi prawo do wystąpienia do organu architektoniczno-budowlanego o pozwolenie na budowę, sama jednak nie daje podstawy do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji zamierzonej inwestycji. W ocenie Kolegium Stowarzyszenie nie wykazało też wystąpienia interesu społecznego w żądaniu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2022r. ustalającej B. W. warunki zabudowy, w zabudowie zagrodowej, dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego — kurnika. Kolegium zauważa, że Stowarzyszenie podkreśliło, że reprezentuje interesy konkretnej grupy ludzi, tj. mieszkańców wsi Z. W., w której planowana jest inwestycja - budowa fermy drobiu i działa na rzecz tej społeczności, a dowodem na istnienie interesu społecznego jest poparcie lokalnej społeczności, w postaci petycji znajdującej się w aktach sprawy administracyjnej, która wskazuje na powszechne obawy dotyczące inwestycji, jednakże Kolegium zwróciło uwagę, że Stowarzyszenie nie złożyło odwołania od decyzji ustalającej warunki zabudowy z dnia [...] października 2022r. nr [...], co już podważa jego twierdzenie o działaniu w interesie lokalnej społeczności. W rozpatrywanej sprawie Stowarzyszenie nie dowiodło, aby wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy leżało w tak pojętym interesie społecznym. Podkreślono również, że Stowarzyszenie występuje z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, a zatem ocena interesu społecznego powinna być dokonywana także w kontekście ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.). Zasada ta, choć nie jest bezwzględna, jest istotnym elementem porządku prawnego i ma na celu zapewnienie pewności prawa oraz ochrony zaufania obywateli do organów państwa. Stabilność decyzji administracyjnych przyczynia się do pewności prawa. Obywatele, działając w oparciu o wydane decyzje, oczekują, że ich sytuacja prawna nie ulegnie nagłej i nieuzasadnionej zmianie. Nieuzasadnione podważanie ostatecznych decyzji narusza to zaufanie. Zasada stabilności nie wyklucza możliwości zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej a także stwierdzenia jej nieważności, ale wymaga zaistnienia konkretnych, określonych w prawie przesłanek. Wszczęcie postępowania w sprawie weryfikacji decyzji ostatecznej na wniosek organizacji społecznej wymaga starannego uzasadnienia, czy i dlaczego waga interesu społecznego przewyższa potrzebę zachowania stabilności decyzji. Samo subiektywne przekonanie danej organizacji społecznej na temat wadliwości decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie stanowi przesłanki interesu społecznego. W ocenie Kolegium Stowarzyszenie nie wykazało interesu społecznego w żądaniu wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2022r. Biorąc pod uwagę powyższe Kolegium postanowiło odmówić, na podstawie art. 31 § 2 k.p.a., wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2022r. odmawiającej B. W. ustalenia warunków zabudowy. W sprawie nie zostały spełnione kumulatywnie dwie przesłanki pozwalające na wszczęcie przedmiotowego postępowania nieważnościowego bowiem wniosek Stowarzyszenia nie został uzasadniony celami statutowymi, jak i nie wykazano istnienia interesu społecznego uzasadniającego wszczęcie postępowania nieważnościowego. Skargę na powyższe postanowienie Kolegium wniosło Stowarzyszenie zaskarżające je w całości. Postanowieniu zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 156 § 1, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 k.p.a., poprzez odmowę wszczęcia postępowania nieważnościowego w sytuacji, gdy zostało ono zainicjowane wnioskiem podmiotu legitymowanego procesowo, co skutkowało bezprawnym pozbawieniem skarżącego prawa do merytorycznego rozpoznania wniosku w trybie nadzwyczajnym; b) art. 31 § 1 i 2 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że skarżący występował wyłącznie jako organizacja społeczna domagająca się wszczęcia postępowania z urzędu, podczas gdy w rzeczywistości działał on jako podmiot dopuszczony do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony; c) art. 124 § 1 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia w sprawie, która powinna zostać rozstrzygnięta w formie decyzji administracyjnej; d) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, w szczególności co do statusu procesowego skarżącego oraz dopuszczalności badania przesłanek nieważności decyzji; e) art. 8 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie wykładni prowadzącej do iluzoryczności nadzwyczajnych środków wzruszania decyzji administracyjnych. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu przedstawiono argumenty świadczące zdaniem skarżącego o zasadności złożonego środka zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznania w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. wydane w postępowaniu administracyjnym postanowienie kończące postępowanie. Takim postanowieniem niewątpliwie jest postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpatrując skargę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem postępowania administracyjnego, co mogło miało istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Wstępnie należy wyjaśnić, że Kolegium prawidłowo rozpoznało wniosek Stowarzyszenia z dnia 27 grudnia 2024 r. o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. Należy podkreślić, że sam fakt udziału organizacji społecznej – Stowarzyszenia [...] z siedzibą w Z. W. w postępowaniu zakończony decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2022 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy nie świadczy automatycznie o tym, że organizacja ta jest uprawniona do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie prowadzone w trybie zwykłym oraz trybie nadzwyczajnym są odrębnymi od siebie postępowaniami. Z racji tego, że Stowarzyszenie nie działa we własnym interesie prawnym, ale w sprawie dotyczącej innej osoby organ powinien zbadać na wstępnym etapie rozpatrywania wniosku o stwierdzenie nieważności, czy zachodzą przesłanki kodeksowe (określone w art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a.) do wszczęcia nowego, nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. W tym zakresie należy więc uznać, że działanie organu po złożeniu wniosku Stowarzyszenia było prawidłowe. Tut. Sąd nie zgadza się jednak z przedstawioną przez Kolegium argumentacją, która stanęła u podstaw odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego na wniosek Stowarzyszenia. Podstawę złożonego wniosku, jak już wskazywano stanowił art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. zgodnie z którym organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu - art. 31 § 2 k.p.a. Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony (§ 3 art. 31 k.p.a.). Powyższy przepis przewiduje zatem dwie przesłanki, od spełnienia których zależy uwzględnienie żądania organizacji społecznej: po pierwsze - jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i po drugie - przemawia za tym interes społeczny. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Niespełnienie chociażby jednego z tych warunków powoduje, że organ administracji powinien odmówić organizacji społecznej dopuszczenia do udziału w postępowaniu (por. P. Gołaszewski (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 8, 2023). Z przepisu art. 31 § 1 k.p.a. in fine wynika, że żądania organizacji społecznej, o których mowa w pkt 1 i 2 tego przepisu, muszą być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Musi zatem istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej. Z reguły przedmiot i cel działania organizacji społecznej są określone w jej statucie, chyba że przepisy prawa nie wymagają uchwalenia statutu (por. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 283 i nast.). Zdaniem Sądu, wbrew ocenie Kolegium, obie przesłanki określone w powołanym powyżej przepisie, które warunkują wszczęcie postępowania zostały spełnione. Zgodnie bowiem ze znajdującym się w aktach sprawy administracyjnej regulaminem Stowarzyszenia jednym z jego podstawowych celów, wyartykułowanym w pkt 6 lit a jest: "wyrażenie sprzeciwu przeciwko planowanym inwestycjom mogącym zagrozić integralności miejscowości, warunkom mieszkaniowym jej mieszkańców, wartości nieruchomości, jak i warunkom ekologiczno-zdrowotnym i bezpieczeństwu mieszkańców". Terenem działania Stowarzyszenia jest powiat [...], zaś siedzibą miejscowość Z. W.. Inwestycja objęta wnioskiem z dnia 20 maja 2020 r. B. W. o warunki zabudowy dotyczy zaś budowy budynku inwentarskiego – kurnika dla brojlerów o obsadzie 14900 sztuk, tj.: 59,6 DJP wraz infrastrukturą na działce o nr ewid.[...] położonej w miejscowości Z. W.. Jeżeli celem Stowarzyszenia, który jest zgodny z prawem, jest wyrażanie sprzeciwu wobec inwestycji mogących między innym zagrozić warunkom mieszkaniowym, to inwestycję w postaci budynku inwentarskiego – kurnika, należy uznać, za tego rodzaju przedsięwzięcie, które objęte jest zainteresowaniem Stowarzyszenia wyrażonym w jego celach statutowych (regulaminowych). Fakt, że decyzja o warunkach zabudowy sama w sobie nie rodzi automatycznych skutków w postaci możliwość realizacji inwestycji nie świadczy o tym, że nie jest istotnym elementem działań w celu realizacji inwestycji. Planistyczny charakter decyzji o warunkach zabudowy, która stanowi podstawę do kolejnych działań inwestora w kierunku uzyskania pozwolenia na budowę świadczy o jej znaczeniu w ramach realizacji konkretnej inwestycji. Należy przy tym podkreślić, że zupełnie niewątpliwym dla Sądu, jest fakt, iż Stowarzyszenie działa w interesie społecznym – mieszkańców miejscowości Z. W., którzy w trakcie postępowania o ustalenie warunków zabudowy przejawiali sprzeciw wobec inwestycji. Społeczna kontrola tejże inwestycji przejawiająca się we wniosku o stwierdzenie nieważności skierowanym do Kolegium dokonywana jest w interesie społecznym w rozumieniu art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. Dla możliwości wszczęcia postępowania w sprawie nie ma znaczenia, że Stowarzyszenie nie złożyło sprzeciwu od decyzji Kolegium z dnia [...] września 2021 r., czy też następnie odwołania od merytorycznej decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2022 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowego kurnika. Wyczerpanie toku instancji w postępowaniu zwykłym nie stanowi bowiem przesłanki wszczęcia postępowania w trybie nieważnościom ani warunku, który objęty jest dyspozycją art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. Istotne dla sprawy jest również to, że Stowarzyszenie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu zwykłym z wniosku B. W. o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku inwentarskiego wraz infrastrukturą na działce o nr ewid.[...] położonej w miejscowości Z. W.. Wobec braku zmiany regulaminu Stowarzyszenia w okresie pomiędzy zakończeniem postępowania zwykłego i wnioskiem o stwierdzenie nieważności, a także niewystąpienia innych modyfikacji w zakresie celów statutowych i terytorialnym zakresie działania Stowarzyszenia okoliczność brania udziału w postępowaniu zwykłym stanowi kolejny argument potwierdzający możliwość skutecznego ubiegania się tego podmiotu o wszczęcie nowego postępowania (nadzwyczajnego) w zakresie oceny legalności decyzji na podstawie przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Biorąc pod uwagę przedstawione rozważania, zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu. Narusza ono bowiem przepisy postępowania administracyjnego w szczególności art. 31 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stanowi podstawę do jego uchylenia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ wszcznie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz dokona merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Na tym etapie postępowania Sąd nie odniósł się do kwestii stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż znajduje się ona poza zakresem rozpatrywanej skargi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się wpis od skargi w wysokości 200 zł, 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym w kwocie 480 zł, którego wysokość ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). W świetle powyższego orzeczono jak w sentencji wyroku.