II SA/Lu 900/13
PostanowienieWSA w Lublinie2014-03-05
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca może zostać przyznane prawo pomocy w postępowaniu administracyjnym w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wykazała, że jej sytuacja materialna, w tym dochody i wydatki, nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Wniosek o prawo pomocy zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca T. R. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą ustalenia warunków zabudowy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został początkowo odmówiony przez referendarza sądowego z powodu braku wykazania dochodów. Skarżąca, będąca inwalidką grupy II, przedstawiła dokumenty potwierdzające trudną sytuację materialną, w tym niskie dochody z rent, wysokie wydatki na leczenie i remont domu oraz brak dochodów z gospodarstwa rolnego.Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy; w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2014 r. referendarz sądowy odmówił T. R. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu referendarz wyjaśnił, że skarżąca nie wykazała, jakie są miesięczne dochody jej i jej męża. Tym samym nie można było ustalić czy dochody z gospodarstwa domowego pokrywają się z wydatkami związanymi z najistotniejszymi potrzebami życiowymi jej i męża, jak i tego, czy poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania bądź kosztów ustanowienia adwokata grozi uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej męża.
W dniu 24 lutego 2014 r. skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu wskazała, że jest inwalidką grupy II, po opłaceniu świadczeń socjalnych i wykupieniu leków niewiele zostaje jej na życie. Ponadto podniosła, że jej dom wymaga generalnego remontu, a z ziemi której posiada nie osiąga dochodów, bo stan zdrowia nie pozwala jej na osobiste uprawianie. Do pisma dołączyła liczne załączniki: decyzję określającą podatek od nieruchomości, kartę leczenia i zabiegów przeprowadzanych w szpitalu, wyrok Sądu Rejonowego w Lublinie Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 21 listopada 2002r. dotyczący zasądzonych alimentów na rzecz skarżącej, decyzję ZUS określającą wysokość renty skarżącej, nakaz płatniczy ustalający podatek rolny, podatek leśny i podatek od nieruchomości. Ponadto dołączyła faktury za leki, za artykuły budowlane oraz za wodę i ścieki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje w całości na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy prawo pomocy może być przyznanie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Skarżąca wnosząc o zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wniosła, więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowym.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (§ 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (§ 2). Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. Obciążenia finansowe związane z niniejszym postępowaniem stanowią jego koszty sądowe i koszt ustanowienia adwokata.
Jak wynika z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu oraz dokumentów przesłanych wraz ze sprzeciwem skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo z mężem. Jest właścicielem domu parterowego i zabudowań rolniczych, posiada działkę rolną o powierzchni [...] ha, z której nie osiąga dochodów (umowa dzierżawy z dnia 5 grudnia 2013r.). Jej mąż jest współwłaścicielem działki rolnej o powierzchni [...]. Na dochód rodziny składa się renta skarżącej w wysokości [...] zł (decyzja o waloryzacji renty z dnia 5 marca 2013r.) i renta męża w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała również, że nie posiada żadnych oszczędności, a na jej i męża koszty utrzymania składają się m.in. wydatki na opał za rok w kwocie [...] zł, na wodę i odprowadzanie ścieków, energię elektryczną – [...] zł miesięcznie, na telefon – [...] zł, na koszty leczenia ok. [...] zł miesięcznie.
Przedstawiona przez skarżącą sytuacja materialna (wydatki związane z kosztami utrzymania, brak oszczędności), uprawnia do stwierdzenia, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Uzasadnia to wobec tego przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie ją od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powyższej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło