II SA/Lu 902/17
WyrokWSA w Lublinie2018-03-15
Skład orzekający: Witold Falczyński, Joanna Cylc-Malec, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, przyznając specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osoby z zaburzeniami psychicznymi, może określić sztywny dzienny wymiar godzin tych usług, czy też powinien pozostawić tę kwestię do decyzji terapeuty?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej, przyznając specjalistyczne usługi opiekuńcze, działa w ramach uznania administracyjnego, które wyznaczają potrzeby wnioskodawcy oraz możliwości organu (finansowe i organizacyjne). Określenie sztywnego dziennego wymiaru godzin usług, np. 4 godziny w dni robocze, nie narusza przepisów, jeśli organ uwzględnił zalecenia terapeutyczne, możliwość zaangażowania opiekuna domowego oraz ograniczenia finansowe i organizacyjne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyznającą specjalistyczne usługi opiekuńcze dla syna skarżącej z Zespołem Aspergera. Skarżąca zarzucała wadliwe ograniczenie usług do dni roboczych i określonej liczby godzin dziennie, a także inne naruszenia przepisów. Organ odwoławczy i sąd administracyjny uznały, że przyznany wymiar usług jest adekwatny do potrzeb dziecka i możliwości organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Protokolant Referent stażysta Kinga Górka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. P. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) z tytułu podatku od towarów i usług.
Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania E. B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) oraz art. 36 pkt 2 lit.m i art. 50 ust.2, ust. 4 ustawy z dnia [...] r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r" poz. 930 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję wydaną z up. Burmistrza [...] przez p.o. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] r. znak: [...]
Wskazaną decyzją organ I instancji przyznał E. B. świadczenie w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi dla syna K. D. na czas określony od [...] r. do dnia [...] r. w wymiarze 4 godziny dziennie od poniedziałku do piątku w dni robocze nie więcej niż 80 godzin miesięcznie w zakresie: uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia w tym: kształtowanie umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania, motywowanie do aktywności, leczenia i rehabilitacji, prowadzenie treningów umiejętności, pielęgnacja - jako wspieranie procesu leczenia, rehabilitacja fizyczna i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami ustawy z dnia [...] r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych; ustalił 11% kosztu usługi tj. kwoty [...]zł za 1 godzinę świadczonej usługi oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu od tej decyzji E. B. zarzucała, że organ wadliwie ograniczył świadczenie usług specjalistycznych do dni roboczych i konkretnej ilości godzin dziennie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło zarzutów odwołania. Przytaczając treść art. 50 ust. 2 u.p.s., art. 36 pkt 2 lit. "m" u.p.s. oraz § 4 pkt 6 rozporządzenia w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, z których wynika, że w tym przedmiocie organ orzeka w oparciu o uznanie administracyjne, samodzielnie określając, stosownie do okoliczności sprawy, liczbę godzin przyznanych miesięcznie specjalistycznych usług oraz wysokość odpłatności, Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji nie narusza tych przepisów.
Kolegium ustaliło, że syn strony - K. D. jest uczniem klasy "0" szkoły podstawowej. Chłopiec posiada orzeczenie o niepełnosprawności, a z karty informacyjnej z dnia [...] r. wynika, iż z uwagi na zdiagnozowany Zespół Aspergera, potrzebuje wsparcia terapeutycznego. Matka chłopca jest w pełni zaangażowana w proces rehabilitacji syna. Rodzina utrzymuje się ze świadczeń otrzymywanych z OPS w R. oraz alimentów otrzymywanych z Funduszu Alimentacyjnego.
W związku z powyższym zasadne było przyznanie stronie specjalistycznych usług opiekuńczych.
Kolegium wskazało przy tym, że przyznawanie tego typu świadczenia, tj. świadczenia opartego na uznaniu administracyjnym, uzależnione jest nie tylko od sytuacji zdrowotnej strony, ale również od posiadanych przez organ środków i odpowiedniego nimi gospodarowania, a z przepisów u.p.s. nie wynika bezwzględny obowiązek udzielania przez organy pomocy społecznej pomocy zgodnej z wnioskiem strony. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 w/w ustawy). Organ I instancji nie pozostał bierny wobec wniosku strony i przyznał stronie świadczenie w granicach swoich możliwości finansowych, szczegółowo określając w jakim wymiarze czasowym oraz w jakie dni tygodnia usługi będą świadczone. Organ zobowiązany był do racjonalnego podziału przyznanych godzin, w związku z tym słusznie świadczenie przyznane zostało w dni robocze, ponieważ w okresie sobót, niedziel i świąt strona może zapewnić synowi opiekę i wsparcie w rehabilitacji. Ponadto, jak wynika z Oceny rozwoju procesów integracji sensorycznej z dnia 6.06-7.06.2017 r. K. D. potrzebuje wsparcia szerokiego, opartego o różne metody i techniki, jednakże wśród nich są również czynności, które mogą być wykonywane przy wsparciu osób najbliższych. Udzielanie specjalistycznych usług opiekuńczych opiera się bowiem również na aktywizacji osób potrzebujących wsparcia i w tym zakresie w ocenie tut. Kolegium zwrócić należy uwagę na fakt, że zgodnie z "Oceną rozwoju..." wiele tych czynności może wykonywać również matka dziecka np.: "zawijanie go ciasno w koc by mógł się z niego wyczołgać", "zwijanie kul z różnego rodzaju papieru i wrzucanie ich do pudełka" itp. Ponadto w okresie roku szkolnego oprócz specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi syn strony zapewnioną będzie mieć opiekę w szkole, w związku z tym przyznany wymiar godzin specjalistycznych usług opiekuńczych jest adekwatny do prowadzenia aktywnej rehabilitacji.
Kolegium wyjaśniło, że nie kwestionuje stanu zdrowia K. D., ani również potrzeby przyznania mu specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, jednakże stwierdziło, że zaburzenia te nie wymagają intensywnej rehabilitacji, a wyłącznie stałego i systematycznego wzmacniania cech deficytowych chłopca. U syna skarżącej zdiagnozowano bowiem Zespół Aspergera, a więc niezbędna jest rehabilitacja zmniejszająca deficyty rozwojowe, czemu służyć będą przyznane usługi opiekuńcze. Gdyby organ przyznał stronie usługi w wymiarze 7 dni w tygodniu to w ciągu jednego dnia wymiar usług wynosiłby 2,5 godziny, co mogłoby być niewystarczające dla prowadzenia skutecznej rehabilitacji syna. Przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych w wymiarze po 4 godziny dziennie z wyłączeniem sobót, niedziel i świąt, pozwoli na bardziej racjonalne wykorzystanie czasu rehabilitacji
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. B. domagała się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając jej wydanie z naruszeniem art. 50 ust.2 i 4 u.p.s. poprzez niedostosowanie usług do szczególnych potrzeb dziecka, a także niewykonalność decyzji, nieprawidłowe ustalenia charakteru uznaniowego decyzji przyznającej specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi, sprzeczność rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, brak racjonalności w dysponowaniu środkami publicznymi, dowolność w ustaleniach faktycznych i uzasadnieniu potrzeby terapii syna.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że decyzja będzie niewykonalna, gdyż przewiduje usługi po 4 godziny w dni robocze, nie więcej jednak niż 80 miesięcznie, i oba te warunki równocześnie nie mogą być spełnione w miesiącach lipcu i sierpniu, gdyż liczą one po 31 dni.
Zarzuciła również, że zachodzi rażąca sprzeczność rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, gdyż w rozstrzygnięciu organ wskazał jako podstawę z art. 50 ust.2 i 4, zaś w uzasadnieniu - art.50 ust. 5 u.p.s., a oba te przepisy dotyczą różnych świadczeń tj. usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi i różne są zasady przyznawania tych świadczeń. W świetle tych przepisów niedopuszczalne jest stosowanie art. 50 ust.5 u.p.s. jako podstawy prawnej przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Rodzaje specjalistycznych usług, i kwalifikacje osób świadczących te usługi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania opłat za specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, ze względu na szczególne potrzeby osób korzystających z usług, uwzględniając materialną sytuację tych osób określa właściwy minister w drodze rozporządzenia, co wynika z art. 50 ust.7 u.p.s.
Skarżąca zakwestionowała ustalony przez organ wymiar przyznanych usług. Jej zdaniem, ze względu na zaburzone reakcje społeczne i bardzo zróżnicowane możliwości koncentracji w zależności od prowadzonych działań terapeutycznych (potwierdzone "Oceną rozwoju"), syn może w jednym dniu uczestniczyć przez 5 godzin w zajęciach, natomiast w innym dniu znacznie krócej. Zdaniem skarżącej, to terapeuta powinien każdorazowo decydować, ile godzin z dzieckiem pracować, uwzględniając potrzeby dziecka. Wymiar pracy z dzieckiem powinien być określony elastycznie, gdyż określony w sposób sztywny nie będzie prowadził do skutecznej pomocy. W aktach znajduje się karta pracy opiekuna domowego, z której wynika, że dotychczas nie było sztywno określonego wymiaru 4 godzin dziennie, co świadczy o tym, że potrzeby i możliwości syna skarżącej w zakresie terapii były bardzo różne, a terapia była realizowana od 2 do 9 godzin dziennie.
Skarżąca podniosła również, że organ wadliwie przyjął, że niektóre ćwiczenia z synem może wykonywać ona samodzielnie, chodzi o "zawijanie go ciasno w koc, by mógł się z niego wyczołgać" lub "zwijanie kul z różnego rodzaju papieru i wrzucanie ich do pudełka". Skarżąca wskazała bowiem, że ćwiczenia te wymagają szczególnych umiejętności, gdyż przy nieprawidłowym ich wykonywaniu mogą pojawić się objawy przestymulowania z różnego poziomu modulacji, rozdrażnienie, zmiany nastroju, zaczerwienie skóry i podwyższona temperatura ciała, a także nadreaktywność lub podreaktywność, skutkującą koniecznością włączenia leczenia farmakologicznego. Z tego powodu istnieje całkowity zakaz pracy taką metodą przez osoby nie posiadające do takich terapii uprawnień, a do takich osób należy skarżąca.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, jak wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia więc zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 50 u.p.s.
Zgodnie z tym przepisem - osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych (ust. 1); usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić (ust. 2); usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem (ust. 3); specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym (ust. 4); ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia (ust. 5); rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania (ust. 6); minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych i kwalifikacje osób świadczących te usługi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania opłat za specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, ze względu na szczególne potrzeby osób korzystających z usług, uwzględniając sytuację materialną tych osób (ust. 7).
Oba rodzaje usług (specjalistyczne i "zwykłe") - przyznawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza jej sądowej kontroli, ale oznacza, iż kontrola ta sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczególnych, jak i zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Badaniu podlega zatem w szczególności to, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji spełniona została zawarta w art. 7 K.p.a. powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza kontrolą sądowoadministracyjną. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza granice określone w przywołanym wyżej art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracyjnej wyłącznie pod względem legalności.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji we wskazanym wyżej zakresie Sąd stwierdził, że nie narusza ona obowiązujących przepisów, w tym granic uznania administracyjnego.
Skarżąca wnosiła o kontynuację specjalistycznych usług opiekuńczych przyznanych decyzją z dnia [...] r. dla jej małoletniego syna K. D., legitymującego się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] r. potwierdzającym niepełnosprawność 12 C ze względu na stwierdzony u niego Zespół Aspergera.
Organ - mając na uwadze powyższe orzeczenie, w którym wskazano na konieczność zapewnienia niepełnosprawnemu wsparcia m.in. w zakresie stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a także stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, a także "Ocenę rozwoju procesów integracji sensorycznej" (k.10), przyznał skarżącej takie usługi w wynikającym z tych dokumentów zakresie.
Skarżąca nie kwestionuje rodzaju usług, ani okresu, na który zostały przyznane.
Jej zarzuty dotyczą natomiast dziennego wymiaru (liczby godzin) przyznanych świadczeń: skarżąca podnosi, że organ nie powinien określać sztywno tego wymiaru (po 4 godziny w dni robocze), lecz powinien kwestię tę pozostawić do decyzji terapeucie.
Zarzut ten nie uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji.
Jak bowiem wyżej wskazano, organ orzeka w przedmiocie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych w granicach uznania administracyjnego, które z jednej strony wyznaczają potrzeby wnioskodawcy, a z drugiej możliwości, nie tylko finansowe, ale również organizacyjne organu tj. ośrodka pomocy społecznej.
Organowi w niniejszej sprawie nie można zarzucić, że przekroczył granice tego uznania przyznając skarżącej 4 godziny dziennie usług. Organ wyjaśnił, że ustalając taki wymiar pomocy miał na uwadze zalecenia sformułowane w "Ocenie rozwoju procesów integracji sensorycznej", z których wynika, że znaczną część pracy terapeutycznej z niepełnosprawnym synem może wykonywać sama skarżąca w domu, która – co nie jest kwestionowane - w tym celu zrezygnowała z pracy zawodowej. W "Ocenie..." przedstawiono bardzo szczegółowo ćwiczenia i zabawy w ramach "zaleceń do pracy w domu". Wbrew zarzutom skargi, ćwiczenia te nie wymagają specjalistycznych umiejętności, choć mogą wiązać się z koniecznością zachowania szczególnej ostrożności (skarżąca wskazuje na "zawijanie dziecka ciasno w koc, czy "zwijanie kul z różnego rodzaju papieru i wrzucanie ich do pudełka"). Natomiast kwestia prawidłowego doboru ćwiczeń na każdy dzień, w celu zapobieżenia "przestymulowaniu", czego obawia się skarżąca, może być omówiona w razie potrzeby z terapeutą wykonującym usługi.
W świetle powyższego nie można zarzucić organowi przekroczenia granic przysługującego mu uznania w zakresie ustalania wymiaru świadczeń, tym bardziej, że – jak wyjaśniono – możliwości organu są ograniczone nie tylko finansowo, ale także organizacyjnie.
Ubocznie należy wskazać, że zaskarżona decyzja, przyznająca usługi, może być zmieniona w każdym czasie, jeśli okaże się, że ustalony nią wymiar usług nie spełnia dostatecznie terapeutycznej funkcji.
Pozostałe zarzuty również nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie mają one istotnego wpływu na rozstrzygnięcie.
Przede wszystkim nie można mówić o niewykonalności decyzji w miesiącach lipcu i sierpniu, które mają po ponad cztery tygodnie. Przyznanie usług "w wymiarze 4 godziny dziennie od poniedziałku do piątku w dni robocze nie więcej niż 80 godzin miesięcznie" oznacza, że nawet w miesiącach, które mają więcej niż cztery tygodnie, usługi będą świadczone w maksymalnej liczbie tj. 80 godzin miesięcznie. Ograniczenie usług do 80 godzin miesięcznie oznacza to, że nawet, jeśli miesiąc jest dłuższy i ma więcej niż 20 dni roboczych, to usługi mają być świadczone maksymalnie przez 80 godzin.
Wbrew zarzutom, w decyzji nie zachodzi istotna sprzeczność między jej rozstrzygnięciem a uzasadnieniem. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ rozpatrywał wniosek skarżącej o przyznanie (kontynuację) specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, stosując nie tylko przepisy u.p.s., ale także rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. nr 189, poz. 1598 ze zm.), na które wskazuje skarżąca. Rozporządzenie to określa bowiem rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych i kwalifikacje osób świadczących te usługi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania opłat za specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, ze względu na szczególne potrzeby osób korzystających z usług, uwzględniając sytuację materialną tych osób. Odnosząc się do zastosowanych przez organ podstaw prawnych ubocznie stwierdzić należy, że stosowanie przepisów powyższego rozporządzenia nie wyłączało uznaniowego charakter decyzji przyznającej specjalistyczne usługi opiekuńcze. Przepis ust. 5 art. 50 u.p.s., wprowadzający uznaniowość decyzji organu w przedmiocie usług opiekuńczych (w zakresie zakresu, okresu i miejsca świadczenia), dotyczy bowiem również specjalistycznych usług opiekuńczych.
W sytuacji występującej w sprawie nie ma więc podstaw do przyjęcia, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył obowiązujące przepisy, w szczególności że przekroczył granice przysługującego mu uznania. Podkreślić należy, że pomoc społeczna – zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 3 u.p.s. – ma charakter jedynie subsydiarny, to jest uzupełniający, ma ona na celu wyłącznie umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W niniejszej sprawie przyznana skarżącej pomoc realizuje powyższą zasadę.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył obowiązujących przepisów tj. przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a., ani art. 50 u.p.s. – wniosek skarżącej został bowiem uwzględniony, natomiast zakres przyznanych świadczeń został określony adekwatnie do stanu zdrowia syna skarżącej, a także istniejących w dacie wydania decyzji, możliwości finansowych organu.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), oddalił skargę. O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło