II SA/Lu 909/17
PostanowienieWSA w Lublinie2017-10-31
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać umorzony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli skarga dotyczy sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej, a wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli skarga dotyczy spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA, co czyni rozpoznanie tego wniosku zbędnym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata, powinno zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (w tym wynagrodzenia adwokata) bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą odroczenia terminu zwrotu świadczeń nienależnie pobranych. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na niskie dochody, utrzymywanie syna i żony prowadzącej odrębne gospodarstwo domowe, a także na swoje niepełnosprawność i wysokie koszty utrzymania mieszkania. Starszy referendarz sądowy uznał, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, co czyni rozpoznanie wniosku w tym zakresie zbędnym i uzasadnia umorzenie postępowania. Jednocześnie, referendarz przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów jego wynagrodzenia bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu zwrotu świadczeń nienależnie pobranych p o s t a n a w i a I. przyznać M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z uczącym się synem, z którym zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2. W mieszkaniu tym zamieszkuje też żona skarżącego, prowadząca odrębne gospodarstwo domowe. Skarżący wraz z synem utrzymują się z wynagrodzenia za pracę skarżącego w kwocie [...]złotych netto. Miesięczny koszt utrzymania mieszkania wynosi [...] złotych. Skarżący jest osobą niepełnosprawną. Skarżący podkreślił, że po opłaceniu rachunków nie wystarcza mu pieniędzy na życie oraz zakup lekarstw. Często też, jak oświadczył, idąc do pracy nie ma co jeść.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Artykuł 239 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi zaś, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga na decyzję dotyczącą odroczenia terminu zwrotu świadczeń nienależnie pobranych zaliczana jest do spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zatem wnioskodawca w sprawie niniejszej jest zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji zbędne jest rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Dlatego postępowanie o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu na podstanie art. 249a p.p.s.a, jak orzeczono w punkcie II postanowienia.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być więc rozpoznany jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przyznawane jest, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i syna nie jest w stanie ponieść wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru wynoszącego minimalnie w niniejszej sprawie [...] złotych. Wynagrodzenie to wynosi bowiem niemal [...] miesięcznych dochodów netto skarżącego. Ponadto całość dochodu gospodarstwa domowego skarżącego pochłaniają wydatki związane z kosztami utrzymania koniecznego tak, iż niekiedy nie wystarcza skarżącemu pieniędzy na zakup żywności, czy lekarstw. Zatem pomniejszenie dochodów skarżącego o minimalne wynagrodzenie adwokata uniemożliwi pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego w jeszcze większym zakresie niż ma to miejsce obecnie. Spowoduje to w nich uszczerbek. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o czym orzekł w punkcie I postanowienia.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło