II SA/Lu 910/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lutego 2012r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej zasiłku okresowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295, 20 zł /dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, w tym 55, 20 zł /pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania T. W. utrzymało w mocy - wydaną w wyniku wznowienia postępowania - decyzję własną z dnia ... 2011r. o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia ...grudnia 2010r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia ...sierpnia 2010r. o odmowie przyznania T. W. zasiłku okresowego z przeznaczeniem na zakup lekarstw i środków higieny. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie zostało wszczęte na wniosek T. W. z dnia 21 kwietnia 2011r. /k.34 akt admin./, sprecyzowany pismem z dnia 13 czerwca 2011r. /k.46/ o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej Kolegium z dnia .. grudnia 2010r. Jako podstawę wznowienia T. W. wskazała art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa – podnosząc, że wywiad środowiskowy, na podstawie którego wydano kwestionowaną decyzję jest "zakłamany – niezgodny z rzeczywistością" – nie mogła się ona wypowiedzieć do całości wywiadu, gdyż działy I, III, IV "produkują w biurze OPS po wizycie", natomiast treść w dziale II – "wymuszona". Zarzuciła, że błędnie wskazano w dziale III wywiadu kryterium dochodowe (351 zł zamiast 477 zł), podobnie błędne są "ustalenia pkt 7, 8 i 9 działu I"; niezgodnie z prawdą przyjęto również ustalenia wydatków w dziale III wskazując, że wydatki nie uległy zmianie, chociaż przedstawiła organowi swoją "aktualną" sytuację w piśmie z dnia 24 sierpnia 2010r., które załączyła również do skargi. T. W. wniosła zatem o uchylenie wskazanej decyzji Kolegium i "przyznanie świadczeń na poziomie godności człowieka". Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę dwukrotnie stwierdziło, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania. W szczególności zarzut sfałszowania aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego z dnia 24 sierpnia 2010r. nie stanowi takiej podstawy, gdyż okoliczność ta nie została stwierdzona przez sąd bądź właściwy organ zgodnie z wymogiem art. 145 § 2 kpa. Natomiast fakt wypełnienia przez pracownika socjalnego w biurze Ośrodka części I kwestionariusza wywiadu dotyczącej danych personalnych osoby, z którą wywiad jest przeprowadzany, nie świadczy o fałszu wywiadu, gdyż dane te są prawidłowe, zaś T. W. sama w piśmie z dnia 3 sierpnia 2010r. wnioskowała o odstąpienie od przeprowadzenia wywiadu i uwzględnienie jej sytuacji znanej organowi z urzędu. Z kolei ocena sytuacji wnioskodawczyni i plan pomocy (część III i IV wywiadu) należy do kompetencji pracownika socjalnego, a więc wypełnienie tych części w biurze Ośrodka było usprawiedliwione. Kolegium wskazało, że T. W. brała udział w postępowaniu wyjaśniającym, wywiad został przeprowadzony w miejscu jej zamieszkania i podpisała ona protokół wywiadu. Kolegium nie stwierdziło również nowych okoliczności i dowodów, które mogłyby stanowić podstawę wznowienia zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa – brak w wywiadzie opisu całej nieruchomości i stanu technicznego domu skarżącej, brak wskazania, że strona wymaga usług opiekuńczych i że usługi faktycznie nie były świadczone, a także "błędne" wnioski pracownika socjalnego co do dalszej pomocy – nie stanowią bowiem nowych okoliczności nieznanych organowi w chwili wydania decyzji; również błędne wskazanie w wywiadzie ustawowego kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie tj. 351 zł nie miało znaczenia w sprawie, gdyż organy w istocie brały pod uwagę kryterium dla osoby samotnie gospodarującej tj. 477 zł. Organ również wiedział o zajęciach komorniczych emerytury wnioskodawczyni, a przy wydaniu decyzji uwzględnił wydatki wskazane w piśmie procesowym strony. Kolegium podkreśliło również, że decyzja z dnia ... grudnia 2010r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 30 sierpnia 2010r. była przedmiotem rozpoznania przez WSA w Lublinie, który skargę oddalił. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła T. W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła, że organ I instancji "utajnia działy I, III, IV i V" wywiadów, "produkując je w biurze", a "orzeczenia są dowolne na podstawie danych personalnych". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Wzruszenie ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ma charakter wyjątkowy, może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy organ ustali, że zaistniały szczególne okoliczności wyczerpujące przesłanki wznowienia określone w art. 145 i 145 a kpa. Organy administracji publicznej prawidłowo stwierdziły, że wskazane przez skarżącą w niniejszej sprawie okoliczności nie wypełniają znamion ustawowych podstaw wznowienia, w szczególności powołanego we wniosku art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 kpa. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1), a także gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5). Należy przy tym wskazać, że zasadniczo wznowienie postępowania z przyczyny określonej w pkt 1 jest możliwe dopiero po stwierdzeniu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu – przed wydaniem takiego orzeczenie wznowienie jest możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 kpa). Zdaniem skarżącej, istotną wadą poprzedniego postępowania było oparcie się na – jej zdaniem – "zakłamanym" wywiadzie środowiskowym, a także pominięcie aktualnej sytuacji skarżącej, którą organy powinny były należycie ustalić. Rozpatrując skargę podzielić należy stanowisko organów administracyjnych obu instancji, iż powyższe okoliczności nie stanowią podstaw wznowienia i nie uzasadniają uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ... grudnia 2010r. Skarżąca ogólnie sformułowała zarzut "sfałszowania" aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego z dnia 24 sierpnia 2010r., a mając na uwadze, że brała ona udział zarówno w tym wywiadzie, jak i w całym postępowaniu, to nie ma podstaw do stwierdzenie oczywistego "fałszu", a bezspornie nie został on stwierdzony orzeczeniem właściwego sądu lub innego organu. Zarzut "zakłamania" wywiadu w istocie sprowadza się do zakwestionowania, że niektóre jego działy zostały wypełnione przez pracownika socjalnego w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej, a nie w obecności skarżącej. Jak jednak prawidłowo wskazuje organ, działy III, IV podlegają samodzielnemu wypełnieniu przez osobę przeprowadzającą wywiad (Ocena sytuacji osoby/rodziny, wnioski pracownika socjalnego; Plan pomocy i działań na rzecz osoby lub rodziny), dział V z kolei jest wypełniany przez organ (Plan pomocy zatwierdzony przez kierownika jednostki organizacyjnej). Tylko działy II wypełniony powinien być z udziałem wnioskodawcy, gdyż dotyczy potrzeb i oczekiwań osoby/rodziny zgłoszonych podczas przeprowadzania wywiadu. Wypełnienie zatem działów III i IV formularza wywiadu środowiskowego przeprowadzonego z T. W. w dniu 24 sierpnia 2010r. przez pracownika socjalnego w siedzibie Ośrodka w dniu 26 sierpnia 2010r. nie świadczy o sfałszowaniu tego wywiadu. W sytuacji występującej w sprawie również wypełnienie działu I tego wywiadu, dotyczącego danych osoby, z którą wywiad jest przeprowadzany, nie może być uznany za fałsz wywiadu, gdyż dane te są zgodne z rzeczywistością. Słusznie zatem organ uznał, że podstawa wznowienia wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 kpa nie zachodzi. Prawidłowo również organ stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła nowych dowodów, istniejących i nieznanych organowi w dacie wydania decyzji, co mogłoby stanowić podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa - okoliczności, na które wskazuje skarżąca dotyczą bowiem treści wywiadu środowiskowego, który został przeprowadzony z jej udziałem i który miała ona prawo kwestionować w zwykłym toku postępowania. Wywiad środowiskowy stanowi samodzielny dowód w sprawie i podlega ocenie na takich samych zasadach, jak inne dowody. Skoro brak jest prawomocnego orzeczenia sądu (lub innego organu) stwierdzającego sfałszowanie tego wywiadu, to na obecnym etapie nie jest możliwe kwestionowanie jego mocy dowodowej. Uwzględnienie wniosku skarżącej i uchylenie ostatecznej decyzji Kolegium z dnia ...grudnia 2010r. byłoby obecnie możliwe tylko wtedy, gdyby skarżąca wskazała nowe dowody, istniejące i nieznane organowi w dacie wydania decyzji, które potwierdziłyby, że ustalenia dokonane przez organ są wadliwe w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Takich dowodów skarżąca jednak nie wskazała, ograniczając się do podważania treści i sposobu przeprowadzenia wywiadu. Skoro więc skarżąca obecnie nie powołała nowych okoliczności i brak jest orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodów, w oparciu o które została wydana kwestionowana decyzja, to prawidłowo organy uznały, że brak jest przesłanek uzasadniających uchylenie w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji Kolegium. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) oddalił skargę; o wynagrodzeniu ustanowionego z urzędu adwokata orzeczono natomiast na podstawie art. 250 ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002r., Nr 163, poz.1348 ze zm.).