II SA/Lu 911/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr.), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant St. sekr. sąd. M.Duda, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi G. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji działalności gospodarczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Zaskarżoną decyzją, po rozpatrzeniu odwołania G. N. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Referatu Ewidencji Przedsiębiorców Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miejskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji działalności gospodarczej; utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że G. N. wnioskował o dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej polegającej na usługowym prowadzeniu pojazdów samochodowych, zgodnie z posiadanymi uprawnieniami dla firm posiadających odpowiednie licencje i zezwolenia. Organ I instancji odmówił dokonania wpisu uznając, że sformułowany we wniosku przedmiot działalności gospodarczej, oznacza działalność gospodarczą polegającą na przewozie osób pojazdami samochodowymi i zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób (Dz.U. Nr 141, poz. 942 ze zm.) wymaga uzyskania zezwolenia. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania. Powołując się na treść przepisów art. 2 ust. 1 i 2, art. 7 i art. 27 ust.1 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz.U. z 1999r. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) uznał stanowisko organu I instancji za prawidłowe. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), wykonywanie przewozów w ramach transportu drogowego osób , wymaga uzyskania zezwolenia. G. N. nie spełniał wymogów wynikających ze wskazanych przepisów, gdyż jego zgłoszenie nie dotyczy działalności objętej przepisami cyt. ustawy Prawo działalności gospodarczej. Istniała zatem uzasadniona podstawa do wydania decyzji o odmowie wpisu, w oparciu o art. 88c pkt1 tej ustawy. Decyzję powyższą zaskarżył do Sądu G. N., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zarzucając naruszenie: - art. 22 Konstytucji; - art. 5, art. 9 i art. 10 w zw. z art. 88c pkt 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej; - art. 5 ust. 3 pkt 4, art. 5 ust. 1 i art. 18 ust.1 w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym oraz art. 774 kodeksu cywilnego i art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. Prawo przewozowe. W uzasadnieniu skargi podniósł, że określony przez niego przedmiot działalności gospodarczej nie wymagał wydania stosownego zezwolenia, a zatem działalność ta powinna zostać zarejestrowana na podstawie ustawy Prawo o działalności gospodarczej. Przewoźnikiem jest osoba, która prowadzi swoje przedsiębiorstwo transportowe, posiada środki transportu, dokonuje wszelkich czynności związanych z przewozami, czyli zawiera umowy na korzystanie z przystanków, ustala rozkład jazdy, dokonuje jego koordynacji. Zamiarem skarżącego jest natomiast wykonywanie usług polegających na prowadzeniu pojazdów samochodowych, na rzecz przedsiębiorców – przewoźników, którzy posiadają stosowne zezwolenia i licencje w zakresie transportu drogowego. Skarżący nie posiada pojazdu, którym mógłby świadczyć tego rodzaju usługi. Nie zamierza także prowadzić firmy transportowej, która musi uzyskać np. zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych osób w transporcie drogowym. Właściwe jest zatem określenie "kierowca do wynajęcia". Sytuacja prawna skarżącego, w przypadku zarejestrowania działalności byłaby zbliżona do sytuacji kierowców zatrudnionych przez przewoźników, na podstawie umowy o pracę czy umowy zlecenia. Tacy kierowcy nie muszą ubiegać się o uzyskanie licencji i zezwoleń, aby prowadzić pojazd dla przewoźnika. Skarżący wykonywałby te same czynności, tylko w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Czynności te skarżący będzie wykonywał we własnym imieniu, a zatem będzie wystawiał faktury za wykonane usługi i samodzielnie rozliczał się z budżetem (składki ZUS i podatki). Przepisy ustawy o transporcie drogowym nie zabraniają prowadzenia tego typu działalności. Tym samym wnioskowana działalność , nie podlega obowiązkowi uzyskania zezwolenia, czy koncesji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W zgłoszeniu z dnia [...] stycznia 2002r. o dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej G. N. określił przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej jako "usługowe prowadzenie pojazdów samochodowych zgodnie z posiadanymi uprawnieniami dla firm posiadających odpowiednie licencje i zezwolenia". Nie jest sporne, że skarżący nie prowadzi firmy transportowej i nie posiada własnego pojazdu samochodowego. Zamierza jedynie we własnym imieniu świadczyć określone usługi, o których mowa w zgłoszeniu. Tym samym można określić, że skarżący jest "kierowcą do wynajęcia". Rodzaj zgłoszonej działalności gospodarczej nie jest wyłączony przepisami ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). Organy decyzyjne bezzasadnie uznały, że wykonywanie tego rodzaju działalności wymaga uzyskania zezwolenia, a w konsekwencji wadliwie zastosowały art. 88c pkt 1 ww. ustawy, do czego nie istniały podstawy prawne. Organ I instancji wskazał jako podstawę wydania decyzji odmownej – art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób (Dz.U. Nr 141, poz. 942 ze zm.), podczas gdy ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2002r., na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 1 i art. 110 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.). Organ odwoławczy podstawy takiej upatruje natomiast w art. 18 ust. 1 ostatniej z wymienionych ustaw. Przepis powyższy stanowi o wymogu uzyskania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych w krajowym transporcie drogowym (pkt 1) i w międzynarodowym transporcie drogowym (pkt 2). Analiza przepisów ww. ustawy o transporcie drogowym wskazuje na to, że wymóg uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 18 ust.1 dotyczy wyłącznie realizowania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdami przez przewoźników drogowych (por. m.in. art. 4 pkt 1 i pkt 15, art. 5 ust. 3 pkt 5 ustawy). Wskazany przez skarżącego rodzaj działalności gospodarczej i zamierzany sposób jej wykonywania przekonuje o tym, że skarżący nie może być traktowany jako przewoźnik drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 15 ustawy, lecz jako podmiot wykonujący przewozy na rzecz tego przewoźnika. Art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że "(...) zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy (...)" powinni m.in. wykazać się określonymi kwalifikacjami. Zwrot "zatrudnienie" należy rozumieć szeroko, nie tylko jako nawiązanie stosunku pracy, ale również wykonywanie określonych czynności na podstawie umów cywilnoprawnych (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 30 czerwca 2000r. sygn. II UKN 523/99 – OSNAP 2002/1/22, z dnia 13 kwietnia 2000 r. sygn. I PKN 594/99 – OSNAP 2001/21/637, z dnia 9 grudnia 1999r. sygn. I PKN 432/99 – OSNAP 2001/9/310). Przepis powyższy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 września 2003r. nie pozostawia już żadnych wątpliwości interpretacyjnych, że przewozy mogą realizować również " osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz". Przepisy ustawy o transporcie drogowym nakładają szereg wymogów na kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę , a także na osoby wskazane wyżej. Nie przewidują jednak, aby osoby takie obowiązane były uzyskać odpowiednią licencję, czy też zezwolenie. Powyższa powinność spoczywa jedynie na przedsiębiorcach drogowych. Z przepisów ustawy o transporcie drogowym, ustawy z dnia 15 listopada 1984r. Prawo przewozowe (Dz.U. z 2000r. Nr 50, poz. 601 ze zm.) oraz art. 774 kodeksu cywilnego wynika m.in., że przewoźnikiem jest osoba prowadząca zarobkowo swoje przedsiębiorstwo, posiadająca własne środki transportowe i dokonująca wszelkich czynności związanych z przewozami. Skarżący chce jedynie wykonywać we własnym imieniu działalność gospodarczą, polegającą na realizowaniu przewozów na rzecz przewoźników drogowych, na podstawie odpowiednich umów cywilnoprawnych. Tego rodzaju działalność nie jest objęta przepisami ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym nie istniała podstawa do wydania decyzji o odmowie wpisu, w oparciu o art. 88c pkt 1 ustawy Prawo działalności gospodarczej. Skoro zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 88c pkt 1 ww. ustawy w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, przeto podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 §1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 § 1 tej ustawy.