II SA/Lu 913/07

PostanowienieWSA w Lublinie2008-02-15

Skład orzekający: sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny wszystkich swoich dochodów i dochodów członków rodziny, a także nie przedstawiła dokumentów potwierdzających brak dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej i gospodarstwa rolnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż poniesienie całości wpisu sądowego naraziłoby jego rodzinę na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania, co uzasadnia częściowe uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednakże, z uwagi na niewiarygodność twierdzeń o braku dochodów z działalności gospodarczej zięciów oraz brak przedstawienia dokumentów dotyczących dochodów z gospodarstwa rolnego, Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący E. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Referendarz WSA przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, ale skarżący złożył sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, oceniając wiarygodność oświadczeń skarżącego dotyczących dochodów jego rodziny, w tym dochodów z działalności gospodarczej zięciów oraz dochodów z gospodarstwa rolnego.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono E. W. od wpisu sądowego ponad kwotę 100 (sto) złotych; II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..]. Nr [..] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - w zakresie wniosku E. W. o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a : I. zwolnić E. W. od wpisu sądowego ponad kwotę 100 (sto) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. E. W. w dniu 21 grudnia 2007 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2008 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł oraz odmówił przyznania pomocy w pozostałym zakresie. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 5 lutego 2008 r. (k.46). W dniu 7 lutego 2008 r. złożył on sprzeciw. Stosownie do przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wobec wniesienia sprzeciwu w terminie, postanowienie z dnia 23 stycznia 2008 r. utraciło moc. Sprawa podlega zatem rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 ustawy. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnoszący jest osobą, której środki do życia ze względu na okoliczności życiowe są na tyle ograniczone, że zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe, w związku z czym poniesienie przez nią choć części kosztów sądowych prowadziłoby do powstania uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. W ocenie Sądu skarżący wykazał, że poniesienie przez niego całości wpisu sądowego, wynoszącego w niniejszej sprawie 500 zł, naraziłoby stronę oraz jej rodzinę na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania. Brak jest jednak podstaw do uwzględnienia w pełnym zakresie wniosku skarżącego i zwolnienia go w całości od kosztów sądowych w tej sprawie. Z oświadczenia skarżącego wynika, iż wspólnie zamieszkująca z nim rodzina składa się z 13 osób, w tym 8 osób dorosłych, spośród których 4 osoby posiadają źródło dochodu: skarżący – rentę w kwocie 700 zł miesięcznie, syn skarżącego T. W. – wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w kwocie 1000 zł miesięcznie, zaś dwaj zięciowie strony – W. S. i T. J. – prowadzą samodzielnie działalność gospodarczą w zakresie usług remontowo-budowlanych. Wprawdzie skarżący oświadczył, iż W. S. i T. J. nie osiągają w chwili obecnej żadnego dochodu z wykonywanej przez siebie działalności, jednakże wyjaśnienia te nie są wiarygodne w ocenie Sądu. Zauważyć należy, iż skarżący mimo wyraźnego wezwania referendarza sądowego nie wykazał w jakiej wysokości zamieszkujące z nim dzieci partycypują w kosztach utrzymania koniecznego, a tym samym, czy małżonkowie jego córek ponoszą część kosztów utrzymania rodziny, co pośrednio wskazywałoby na wysokość rzeczywistych dochodów tych osób. Należy mieć również na uwadze, co jest okolicznością powszechnie znaną, iż w aktualnej sytuacji społeczno-gospodarczej w Polsce, występuje wciąż duże zapotrzebowanie na usługi w zakresie prac remontowo-budowlanych, których profesjonalnym wykonywaniem zajmują się zięciowie wnioskodawcy. Dlatego tez Sąd nie dał wiary twierdzeniom skarżącego, co do braku jakiegokolwiek dochodu z działalności gospodarczej prowadzonej przez W. S. i T. J. Skarżący nie złożył również, pomimo wezwania referendarza sądowego, zaświadczenia właściwego urzędu gminy o wysokości dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,18 ha użytków rolnych (1,9 ha przeliczeniowych), wyjaśniając jedynie, iż pracownicy tego urzędu odmówili mu wydania zaświadczenia o takiej treści, a samo gospodarstwo nie przynosi dochodu (k.26). Zdaniem Sądu prowadzenie gospodarstwa rolnego o takiej powierzchni, do którego skarżący otrzymuje płatności do gruntów rolnych (k.31), umożliwia uzyskanie środków stanowiących dodatkowe źródło dochodu jego rodziny, a przede wszystkim może i powinno być źródłem środków żywnościowych dla wieloosobowej rodziny skarżącego. Dlatego też wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej zwolnienia od wpisu sądowego w kwocie ponad 100 zł, zaś w pozostałym zakresie podlega oddaleniu. Z tych względów należało orzec, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło