II SA/Lu 916/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Laskowska – Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykupu nieruchomości w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nich - w zakresie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a przywrócić termin do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 28 września 2016 r., sygn.. akt II SA/Lu 916/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.718), zwanej dalej P.p.s.a., odrzucił skargę Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykupu nieruchomości w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nich. Powodem odrzucenia skargi było jej wniesienie z uchybieniem trzydziestodniowego terminu przewidzianego w art. 53 § 1 i art. 54 § 1 P.p.s.a. Sąd ustalił, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w trybie zastępczym (na podstawie art. 43 k.p.a.) bratu skarżącego, jako dorosłemu domownikowi w dniu 13 lipca 2016 r., natomiast skargę wniesiono w dniu 16 sierpnia 2016 r. Postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 października 2016 r. (k.40) z pouczeniem o przysługującym prawie wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 17 października 2016 r. (k.43) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – za pośrednictwem organu - wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący wskazał, że brat nie przekazał mu przesyłki, gdyż nie działa on z pełnym rozeznaniem, bowiem jest osobą chorą psychicznie i ubezwłasnowolnioną (cierpi na schizofrenię paranoidalną). Poza tym brat nie jest domownikiem skarżącego - mieszka z Tytusinie, a w mieszkaniu skarżącego w lipcu 2016 r. przebywał wyłącznie okresowo. Przesyłkę zawierającą zaskarżone postanowienie przekazała skarżącemu żona brata dopiero w dniu 15 sierpnia 2016 r. Wobec powyższego skarżący wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, gdyż opóźnienie nie było przez niego zawinione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.), zaś spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek sąd odrzuca (art. 88 P.p.s.a.). W świetle zaś art. 87 § 2 P.p.s.a. na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. To strona powinna zatem uwiarygodnić, że zachowała należytą staranność przy podejmowaniu czynności, a więc że tylko z przyczyn od niej niezależnych, nie zachowała terminu. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). Usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności to zatem tylko takie, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności, nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności (por. T. Woś [red.]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005, s. 333). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2015r., II GZ 896/14). W sprawie zachodzą przesłanki przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi. Doręczenie skarżącemu kwestionowanego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego nastąpiło w trybie zastępczym na podstawie art. 43 k.p.a. tj. bratu skarżącego w dniu 13 lipca 2016 r., co ustalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w postanowieniu z dnia 28 września 2016 r. odrzucającym skargę w niniejszej sprawie. Przepis ten stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Doręczenie w trybie powołanego przepisu opiera się na założeniu, że skoro osoba wskazana w tym przepisie (np. dorosły domownik) odbiera przesyłkę, potwierdzając odbiór podpisem, to przekaże tę przesyłkę niezwłocznie adresatowi. Ewentualne opóźnienie w przekazaniu przesyłki nie powoduje więc bezskuteczności doręczenia, natomiast może stanowić okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu, o ile strona uprawdopodobni, że opóźnienie to było niezawinione w rozumieniu powołanego art. 87 P.p.s.a. Rozpatrując wniosek skarżącego Z. B. stwierdzić należy, że uprawdopodobnił, iż uchybienie przez niego terminu do wniesienia skargi nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Jego brat nie przekazał mu bowiem odebranej w dniu 13 lipca 2016 r. przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie, dlatego że z powodu choroby psychicznej nie działał on z pełnym rozeznaniem. Z tej samej przyczyny nie zostawił tej przesyłki w mieszkaniu skarżącego, u którego przebywał jedynie chwilowo, lecz zabrał ją ze sobą do swojego domu. Przesyłkę skarżący otrzymał dopiero w dniu 15 sierpnia 2016 r. od żony brata, a skargę skarżący nadał już następnego dnia tj. 16 sierpnia 2016 r. W tej sytuacji – zdaniem Sądu – nie można skarżącemu zarzucić winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, skoro opóźnienie wynikało z choroby jego brata. Jednocześnie skarżący nie mógł wiedzieć wcześniej o wysłaniu przesyłki przez organ, nie miał więc możliwości wcześniej ustalić czy przesyłkę odebrał jego brat. Skarżącemu nie można więc zarzucić braku należytej staranności i dbałości o swoje interesy. Z powyższych względów Sąd - na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a, orzekł, jak w sentencji postanowienia.