II SA/Lu 919/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 12 lipca 2023 r., znak: SKO.41/2711/OS/2023 w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: odrzucić skargę. M. S. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 12 lipca 2023 r. w przedmiocie zasiłku okresowego. W skardze nie wskazał swojego numeru PESEL. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 października 2023 r. skarżący został wezwany usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez wskazanie swojego numeru PESEL. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, 13 października 2023 r. operator pocztowy podjął próbę doręczenia powyższej przesyłki. Przesyłki nie doręczono i została złożona w placówce pocztowej (U. P. P. przy ul. N.) – o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Powtórne zawiadomienie (drugie awizo) miało miejsce w dniu 23 października 2023 r. Przesyłkę wydano skarżącemu 30 października 2023 r. w placówce pocztowej (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 15, wydruk z systemu śledzenia przesyłek P.– k. 21). W dniu 6 listopada 2023 r. skarżący wniósł pismo, w którym wskazał swój numer PESEL (data stempla pocztowego – k. 18). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu ze względu na to, że nie usunięto w terminie jej braków formalnych, pomimo prawidłowego wezwania sądu. Wymogi formalne każdego pisma procesowego kierowanego do sądu (w tym skargi) określają art. 46 i art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej jako: p.p.s.a.). Do wymogów formalnych pisma strony składanego w postępowaniu przed sądem administracyjnym, będącego pierwszym pismem w sprawie, należy obowiązek wskazania numeru PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. W sytuacji, gdy pierwszym pismem strony w sprawie jest skarga, wymóg ten należy traktować jako wymóg formalny skargi (art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd – takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 3 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 3/22. Skarżący został wezwany do wskazania swojego numeru PESEL, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału, gdyż nie wskazał go w skardze. Wezwanie w przedmiocie wskazania numeru PESEL zostało doręczone w sposób zastępczy – w drodze tzw. fikcji doręczenia. Zgodnie z art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Wskazany § 2 stanowi, że zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.) Z akt sprawy wynika, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi przesłano na adres zamieszkania skarżącego podany w skardze wraz z prawidłowym pouczeniem. Próba doręczenia przesyłki miała miejsce w dniu 13 października 2023 r., lecz jej nie doręczono. Skarżący został prawidłowo zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej i możliwości jej odbioru we wskazanym urzędzie pocztowym – awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Powtórne zawiadomienie (drugie awizo) miało miejsce w dniu 23 października 2023 r. Zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 omawianego przepisu, czyli termin ten należy liczyć od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. Jest to tzw. fikcja doręczenia (domniemanie doręczenia). W tym miejscu należy podkreślić, że czternastodniowy termin na podjęcie przesyłki (liczony od 13 października 2023 r.) upłynął wraz z końcem 27 października 2023 r. Skutek doręczenia nastąpił z upływem tego dnia. W konsekwencji powyższego siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych skargi upłynął wraz z końcem 3 listopada 2023 r. Skarżący wniósł pismo, w którym wskazał numer PESEL w dniu 6 listopada 2023 r., zatem z uchybieniem terminu. Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.) – czyli nie wywołuje skutków prawnych. Z tego względu Sąd nie może potraktować nadesłanej korespondencji jako wykonania wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skoro skarżący pomimo prawidłowego wezwania Sądu nie wskazał numeru PESEL w zakreślonym terminie, wniesiona skarga podlegała odrzuceniu. W sprawie należało dostrzec, że przesyłka została skarżącemu wydana w dniu 30 października 2023 r. Wypada zatem wyjaśnić, że błąd operatora pocztowego w postaci wydania przesyłki po upływie czternastodniowego terminu nie może modyfikować przepisów ustawy. Doręczenie w trybie art. 73 p.p.s.a. uznaje się za dokonane z upływem czternastu dni od pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Odbiór przesyłki po tym czasie jest czynnością organizacyjno-techniczną, która nie ma znaczenia procesowego dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od upływu terminu wskazanego w art. 73 p.p.s.a. i spełnienia wskazanych w nim przesłanek. Innymi słowy, późniejsze odebranie pisma na żądanie strony – a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek bezpodstawnego przetrzymywania przesyłki przez operatora pocztowego – nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. (por. m. in. postanowienia NSA z 11 lipca 2023 r., sygn. I OZ 256/23, z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt I FZ 254/23, z 15 lutego 2016 r., II FSK 1762/15, z 10 listopada 2023 r., sygn. III OZ 559/23). Wobec powyższych ustaleń należy wskazać, że w orzecznictwie dostrzega się, że wadliwe działanie operatora pocztowego i wydanie przesyłki po upływie czternastodniowego terminu wynikającego z art. 73 § 1 p.p.s.a. może stanowić okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej przez stronę, ale skuteczność takiego wniosku zależna jest między innymi od uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony (por. postanowienie WSA w Opolu z 25 listopada 2022 r., sygn. akt II SPP/Op 9/22 i cyt. tam orzecznictwo). Sąd wskazuje zatem, że w przypadku uchybienia przez stronę terminu do dokonania czynności procesowej, może ona wystąpić z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu na zasadach określonych w art. 86-87 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji postanowienia.