II SA/Lu 92/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi H. Ł. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza na rzecz skarżącej H. Ł. od Wojewody kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. wydaną na skutek wniosku H. Ł. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją własną z dnia 11 marca 2009 r. udzielającą D. i K. małżonkom C. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami, przyłączem wodociągowym z własnej studni i przydomową biologiczną oczyszczalnią ścieków na działkach nr 7/4, 7/5 i 7/6 przy ul. Z. w L. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 27 lipca 2010 r. H. Ł. zwróciła się do organu z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją, jako przyczynę podając art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ analizując ten wniosek wskazał, iż wnioskodawczyni o przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedziała się w dniu 16 czerwca 2010 r. od potencjalnych nabywców jej nieruchomości. Ponadto ze złożonego oświadczenia wynika, iż o budowie przydomowej oczyszczalni ścieków dowiedziała się w maju 2009 r. z oświadczenia kierownika budowy wynika, iż o decyzji mogła się również dowiedzieć z tablicy informacyjnej budowy, która zawieszona byłą od kwietnia 2009 r. W tych okolicznościach - zdaniem organu – podanie o wznowienie zostało wniesione po upływie jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła H. Ł., podnosząc, że organ błędnie na podstawie oświadczeń inwestorów i kierownika budowy wywiódł, iż wiedziała o decyzji wcześniej. W związku z tym oświadczyła, iż o fakcie zlokalizowania w bezpośrednim sąsiedztwie jej działki przydomowej oczyszczalni ścieków dowiedziała się w dniu 16 czerwca 2010 r. Niezwłocznie następnego dnia skierowała do organu pismo wyrażające dezaprobatę dla działań organu w związku z nieuznaniem jej za stronę i niepowiadomieniem jej o sprawie pozwolenia na budowę. W istocie więc już w dniu 17 czerwca 2010 r. zażądała wznowienia tego postępowania. Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołując się na treść art. 148 § 3 k.p.a. wskazał, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Uchybienie zaś temu terminowi bezwzględnie obliguje organ do odmowy wznowienia postępowania. Odnosząc to do przedmiotowej sprawy, organ wskazał, iż pismo odwołującej z dnia 17 czerwca 2010 r. nie było podaniem o wznowienie postępowania. Nie zawierało bowiem podstawowych elementów takiego podania. Było nim natomiast pismo z dnia 27 lipca 2010 r., w którym to odwołująca wskazała, iż nie brała udziału w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją. W tych okolicznościach zdaniem organu, niezależnie od oświadczeń stron, należało przyjąć, iż dniem w którym odwołując dowiedziała się o decyzji był dzień 16 czerwca 2010 r. Miesiąc liczony od tego dnia do wniesienia podania upłynął 16 lipca 2010 r. Zatem podanie złożone w dniu 30 lipca 2010 r. zostało wniesione po ustawowym terminie. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, H. Ł. w skardze do Sądu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w ślad za pismem z dnia 17 czerwca 2010 r., pismami z dnia 27 lipca 2010 r. i 18 listopada 2010 r. stanowczo i jednoznacznie oświadczył, iż o fakcie istnienia decyzji zezwalającej na lokalizację przydomowej oczyszczalni ścieków dowiedziała się 16 czerwca 2010 r. i już następnego dnia zwrócił asie do organu o podjęcie stosownych kroków celem uznania jej za stronę, gdyż nie brała w postępowaniu udziału. Zatem organ stosownie do art. 235 § 1 k.p.a. winien analizując treść pierwszego pisma wywieść, iż w istocie chodzi o skorzystanie z nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności lub uchylenia bądź zmiany decyzji urzędu. W przypadku zaś wątpliwości organ mógł ją wezwać do sprecyzowania żądania. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji i nie uznając zasadności podniesionych w skardze zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. wydaną w dniu [...] listopada 2010 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 11 marca 2009 r. udzielającą D. i K. małżonkom C. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami, przyłączem wodociągowym z własnej studni i przydomową biologiczną oczyszczalnią ścieków na działkach nr 7/4, 7/5 i 7/6 przy ul. Z. w L. Organy odmawiając wznowienia postępowania w tej sprawie podniosły, iż skarżąca nie dochowała jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, liczonego od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Wojewoda przyjął bowiem, iż o przedmiotowej decyzji skarżąca wiedziała w dniu 16 czerwca 2010 r., a zatem wniosek o wznowienie postępowania mógł być skutecznie wniesiony najpóźniej w dniu 16 lipca 2010 r. Zdaniem organu pismo zawierające żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione dopiero w dniu 30 lipca 2010 r., czyli z uchybieniem wskazanego wyżej terminu. Zdaniem organu żądania takiego nie zawierało natomiast wcześniejsze pismo skarżącej z dnia 17 czerwca 2010 r. Z taką oceną organu nie sposób jednak się zgodzić. Rozpocząć należy od wskazania, iż zgodnie z art. 147 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Oznacza to, iż regulacja ta nawiązuje do rozwiązań przyjętych w art. 61 § 1 k.p.a. tożsamo określających sposób wszczęcia postępowania. Poza wskazanymi ograniczeniami, zasady wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania nie odbiegają od ogólnych zasad wszczęcia postępowania w postępowaniu zwykłym. W szczególności odnosi się to do wymogów formalnych podania zdefiniowanych w art. 63 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem podanie w tym również o wznowienie postępowania administracyjnego powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Jedyna modyfikacja występująca w postępowaniu wznowieniowym polega na tym, iż strona, określając przedmiot żądania, musi wskazać co najmniej jedną przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania, wskazaną w art. 145 § 1 i 145a i art. 145b k.p.a. Przy czym co najistotniejsze, organ w razie jakichkolwiek wątpliwości co do treści żądania winien zwrócić się do strony, by sprecyzowała swoje żądanie, a także by uzupełniła podanie o inne niezbędne, wymagane prawem elementy. Obowiązkiem organu jest bowiem dokonanie oceny formalnej każdego wnoszonego przez stronę pisma. Zasadą postępowania administracyjnego jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony, bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli wniosek jest zredagowany w taki sposób, że może być dwojako interpretowany, to organ administracji publicznej nie jest uprawniony do sprecyzowania jego treści. Dokonanie własnej wykładni treści pisma bez wcześniejszego wezwania strony do wypowiedzenia się w określonym zakresie jest niedopuszczalne, gdyż działanie takie mogłoby doprowadzić do rozpatrzenia pisma (wniosku), wbrew intencji osoby je wnoszącej. O tym jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje ostatecznie strona, a nie organ do którego pismo zostało skierowane. Również w judykaturze jednolicie przyjmuje się, iż przy ustaleniu charakteru pisma decydujące znaczenie ma ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczności (tak w wyroku NSA z dnia 21 grudnia 2009 r., I OSK 796/09, LEX nr 595541). Wola strony, nie może być bowiem dorozumiana. W sytuacji braku jednoznaczności treści pisma organ winien jej udzielać niezbędnej pomocy, mającej na celu właściwe sprecyzowanie zakresu i treści jej żądania. Dopiero w przypadku gdy strona, pomimo pouczeń organu, nadal nie precyzuje konkretnego żądania można wyciągnąć z tego działania negatywne dla strony konsekwencje. Konkludując w razie jakichkolwiek wątpliwości organ mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a., powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Zaniechanie tej czynności stanowi niewątpliwie naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Należy pamiętać, że ustawodawca w art. 7 k.p.a. nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dodatkowo art. 77 k.p.a. wskazuje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ winien ponadto pamiętać, że należy tak prowadzić postępowanie i interpretować przepisy obowiązującego prawa, aby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw również w trybach nadzwyczajnych. Powyższe w niniejszej sprawie oznacza tyle, iż brak jednoznacznego wskazania przez skarżącą w piśmie z dnia 17 czerwca 2010 r., iż domaga się ona wznowienia zakończonego postępowania nie oznaczało, iż takiej woli skarżąca nie wyrażała. Brak dokładnego określenia żądania stanowił jedynie o brakach pisma wymagających uzupełnienia. Analiza treści tego pisma (z dnia 17 czerwca 2010 r.) wskazywać może na istnienie podstaw do potraktowania go - po wcześniejszym wezwaniu do jego sprecyzowania - jako wniosku o wznowienia postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę Bezspornym bowiem jest, iż już w tym piśmie skarżąca podnosiła, iż nie została powiadomiona jako strona o budowie domów oraz przydomowej oczyszczalni ścieków, co pozbawiło ją prawa budowy własnego ujęcia wody. Samo to wskazywała, iż żądanie jej może odnosić się do treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Powinno to w ocenie Sądu spowodować podjęcie przez organy orzekające w tej sprawie działań w celu jednoznacznego ustalenia rzeczywistej woli strony je wnoszącej. W tych okolicznościach faktycznych nieuprawnione jest stwierdzenie organów, iż skarżąca swój wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego złożył z przekroczeniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., skoro już w piśmie z dnia 17 czerwca 2010 r. wskazywała na podstawę wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Należało zatem w razie wątpliwości co do intencji strony zażądać od wnoszącego oświadczenie, jaka jest jego rzeczywista wola wobec skierowanego pisma do organu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.