II SA/Lu 92/19
WyrokWSA w Lublinie2019-05-14
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Grzegorz Grymuza, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pobór wód podziemnych z ujęcia należącego do systemów odwadniania zakładu górniczego, który służy zarówno celom górniczym, jak i celom zaopatrzenia ludności w wodę, podlega opłacie zmiennej za pobór wód, czy też korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 268 ust. 2 Prawa wodnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nieprawidłowo ustalił wysokość opłaty zmiennej za pobór wód. Chociaż zasadniczo prawidłowe było stanowisko organu o braku podstaw do zwolnienia z opłaty w sytuacji, gdy pobór wód służy zarówno celom górniczym, jak i zaopatrzeniu ludności, to jednak organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający sposobu naliczenia tej opłaty. W szczególności, organ powinien był ustalić, w jakim zakresie woda pobierana jest wyłącznie dla celów odwadniania kopalni (zwolnione z opłaty), a w jakim także dla celów zaopatrzenia ludności (podlegające opłacie), a następnie proporcjonalnie określić wysokość należnej opłaty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych za II kwartał 2018 r. Organ ustalił opłatę dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w C. za pobór wód z ujęcia służącego zarówno odwodnieniu kopalni kredy, jak i zaopatrzeniu miasta w wodę. Spółka wniosła reklamację, a następnie skargę do WSA, twierdząc, że opłata nie powinna zostać naliczona, ponieważ podstawowym celem poboru jest odwodnienie kopalni, co powinno skutkować zwolnieniem z opłaty na podstawie art. 268 ust. 2 Prawa wodnego. Organ podtrzymał swoje stanowisko, a spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów Prawa wodnego oraz k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Jacek Zięba, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. P. G. K. S. i z ograniczoną odpowiedzialnością w C. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego M. P. G. K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. kwotę 7.149 (siedem tysięcy sto czterdzieści dziewięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Nr [...] Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody [...] Zarząd Zlewni w B. P. (dalej jako "organ") określiło Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w C. opłatę zmienną za okres II kwartału 2018 r. w wysokości: [...] zł za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]", dla potrzeb zaopatrzenia w wodę Miasta C. oraz okolicznych miejscowości.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu [...] listopada 2018 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w B. P. na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 ustawy Prawo wodne ustaliło, w formie informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej Nr [...] [...] B. [...] Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w C. za okres II kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł.
Określenia wysokości opłaty zmiennej Dyrektor Zarządu Zlewni w B. P. dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 2, § 5 ust. 1 pkt 40 lit. c i § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502).
Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia. Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto współczynnik różnicujący dla wód, nie podlegających żadnym procesom uzdatniania lub podlegających wyłącznie dezynfekcji lub demineralizacji (§ 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia).
W dniu 29 listopada 2018 r., z zachowaniem 14-dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 Prawa wodnego, MPGK Sp. z o.o. w C. złożyło reklamację, w której nie zgodziło się z wysokością opłaty zmiennej za pobór wód, ustaloną w powołanej informacji i stwierdziło, że przedmiotowa opłata w ogóle nie powinna zostać ustalona. MPGK Sp. z o.o. w C. podniosło, że zgodnie z obowiązującym art. 268 ust 2 Prawa wodnego, opłatę za usługi wodne za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania ponosi się wyłącznie za pobór wód podziemnych lub ujęć wód powierzchniowych, które nie należą do systemów odwodnienia zakładów górniczych.
Organ mając na uwadze treść cytowanego powyżej przepisu oraz sentencję decyzji Marszałka Województwa L. z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] udzielającej Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w C. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy C. P. Sp. z o.o. Z. C. C. w C. oraz zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości stwierdził, że celem poboru wody jest nie tylko pobór wód na cel górniczy lecz przede wszystkim realizacja ustawowego obowiązku zaopatrzenia miasta C. w wodę ciążącego na mieście C., a realizowanego za pośrednictwem MPGK Sp. z o.o. zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2018r. poz. 1152).
Na powyższe rozstrzygnięcie MPGK Sp. z o.o. w C. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 272 ust. 2, art. 268 ust. 1 i ust. 2, art. 273 ust. 6 ustawy Prawo wodne. W złożonym piśmie wskazano, że organ niezasadnie naliczył i nałożył na skarżącą opłatę zmienną za okres II kwartału 2018 r. za usługi wodne, bowiem w jej ocenie podstawowym celem poboru wody z ujęcia wody "[...]" jest odwodnienie kopalni (tj. do celów pozostałego górnictwa), a nie realizacja ustawowego obowiązku zaopatrzenia miasta C. w wodę. Dopiero w wyniku poboru wody w celu odwodnienia kopalni Spółka otrzymuje wodę, którą musi następnie zagospodarować. Ponadto, skarżąca zarzuciła naruszenie § 5 ust. 1 pkt 40 lit, c) w zw. z § 5 ust. 2 pkt 1) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502), zwanego dalej "Rozporządzeniem", poprzez zastosowanie tych przepisów w sytuacji braku podstaw do ich uwzględnienia przy wydawaniu decyzji i informacji, ponieważ pobór wody z ujęcia wody Bariera nie jest dokonywany do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.
Dodatkowo, w skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez nierozważenie w sposób wszechstronny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także art. 8, art. 8a, art. 10, art. 11, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia zaskarżonej informacji rocznej oraz decyzji.
Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją informacji Dyrektora Zarządu Zlewni w B. P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Nr [...] [...] z dnia [...] listopada 2018 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie jego zgodności z prawem. Nie jest przy tym związany granicami skargi albowiem zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Zarzuty podniesione w skardze nie są zasadne, jednakże zaskarżona decyzja narusza prawo z przyczyn innych niż podniesione w skardze i dlatego należało ją uchylić. Organy obu instancji przy wydawaniu przedmiotowych decyzji dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Stwierdzenie to odnosi się jedynie do kwestii określenia przez organ wysokości wymierzonej opłaty zmiennej za pobór wód, czy też ściślej rzecz ujmując ustalenia w jakim zakresie woda pobierana z ujęcia wody "[...]" z systemu odwodnienia kopalni kredy C. P. Sp. z o.o. Z. C. C. w C. pobierana jest dla celów odwodnienia kopalni kredy oraz zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości, a w jakim wyłącznie dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy.
Odmiennie natomiast należy ocenić stanowisko organu w części dotyczącej stwierdzenia braku podstaw do zwolnienia skarżącego z opłaty za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" w takim zakresie, w jakim woda pobierana jest tak dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy, jak i dla potrzeb zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości (zaopatrzenia w wodę ludności).
Wbrew odmiennym twierdzeniom i zarzutom skargi stanowisko takie należy bowiem uznać za prawidłowe.
Zaskarżoną decyzją organ określił stronie opłatę zmienną w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" za okres II kwartału 2018 r.
Materialnoprawną podstawę wymierzenia tej opłaty stanowił art. 272 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawa wodnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm. - dalej jako: "prawo wodne" lub "p.w.").
Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego opłaty za usługi wodne uiszcza się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Powyższy przepis przewiduje obowiązek uiszczania opłaty za usługę wodną polegającą na poborze wód podziemnych, a więc za taką usługę z jakiej korzysta skarżący pobierając wodę z ujęcia wody "[...]".
W art. 268 ust. 2 p.w. potwierdzono konieczność ponoszenia takich opłat, przy czym w odniesieniu do poboru wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania, obowiązek ten ograniczono jedynie do poboru wód z ujęć, które nie należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.
Przechodząc do rozważań merytorycznych w pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 935/18, w którym Sąd odnosząc się do uregulowań art. 268 ust. 2 p.w., stwierdził, że z punktu widzenia zasad prawidłowej legislacji konstrukcja przepisu art. 268 ust.2 p.w. była niewłaściwa, albowiem literalnie rzecz biorąc w art. 268 ust. 2 p.w. potwierdzono jedynie istnienie obowiązku ponoszenia opłat za usługi wodne polegające na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, który to obowiązek in generali statuowano już wcześniej w art. 268 ust. 1 pkt 1 p.w. W przepisie tym obowiązek ten ograniczono w odniesieniu do poboru wód do celów górnictwa i wydobywania, jednakże wynikające z powyższego wyłączenie wywodzić należy dopiero a contrario z treści art. 268 ust. 2 p.w., co z punktu widzenia techniki prawodawczej nie było właściwe. Nie istniała bowiem konieczność powielania w art. 268 ust. 2 p.w. zapisów dotyczących obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych. Zamiast tego w przepisie powinny zostać zdefiniowane wyłączenia (zwolnienia) spod tego obowiązku.
Tego rodzaju niewłaściwa redakcja art. 268 ust. 2 p.w. utrudnia interpretację przepisu i sprawia, że zawarte w nim wyłączenie spod obowiązku ponoszenia opłat nie jest w pełni jednoznaczne.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że zwolnieniem z ponoszenia opłaty, o którym w art. 268 ust. 2 Prawo wodne, objęty jest pobór wód dokonywany do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania z ujęć wód, natomiast Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w C. - adresat pozwolenia wodnoprawnego, nie trudni się działalnością górniczą i nie dokonuje poboru wód do celów górnictwa i wydobywania, lecz do zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości, zaś ujęcie "[...]" jest własnością Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w C..
W ocenie Sądu argumentacja ta nie jest w pełni prawidłowa albowiem to czyją własnością pozostaje ujęcie wody "[...]" nie ma znaczenia dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 268 ust. 2 p.w. Podobnie także nietrafnie organ utożsamia fakt nieprowadzenia przez Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. działalności górniczej z niemożnością uznania, że poboru wód z ujęcie wody "[...]" dokonuje się do celów górnictwa i wydobywania, o których mowa w art. 268 ust. 2 p.w.
Argumentacja organu w tej części nie jest prawidłowa z tego względu, że nie znajduje ona oparcia w treści przepisu art. 268 ust. 2 p.w.
Pomimo częściowo błędnego w tym zakresie uzasadnienia zaskarżonej decyzji uznać należy jednakże, że prawidłowa jest zasadnicza konstatacja organu dotycząca stwierdzenia braku podstaw do zwolnienia skarżącego z opłaty za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" w takim zakresie, w jakim woda pobierana jest dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy oraz potrzeb zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości.
Jak wskazano już wyżej w art. 268 ust. 2 p.w. potwierdzono konieczność ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych, przy czym w odniesieniu do poboru wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania, obowiązek ten ograniczono jedynie do poboru wód z ujęć, które nie należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.
A contrario z przepisu tego należy wywieść wniosek, że z obowiązku uiszczenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych zwolniony jest pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania z ujęć wód podziemnych lub ujęć wód powierzchniowych, które należą do systemów odwadniania zakładów górniczych (wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 935/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) .
Z powyższego wynika zatem, że do zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych dochodzi wówczas, gdy spełnione są dwie przesłanki, a mianowicie, gdy:
1) pobór wód podziemnych lub powierzchniowych wykonywany jest do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania,
2) pobór wód podziemnych lub powierzchniowych dokonywany jest z ujęć wód podziemnych lub powierzchniowych, które należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.
Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej, w tym w szczególności z pozwolenia wodnoprawnego (decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]) wynika, że ujęcie wody "[...]", składające się z 15 studni głębinowych, wraz z odwodnieniem powierzchniowym (pompownie P1 i P4), wchodzi w skład odwodnienia kopalni kredy i ma na celu odwodnienie funkcjonującej kopalni kredy zakładu C. P. Sp. z o.o. Zakład Cementowania C. w C..
Powyższe daje wystarczającą podstawę do uznania, że pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" jest dokonywany z ujęć wód należących do systemów odwadniania zakładu górniczego (kopalni kredy), co oznacza spełnienie drugiej z przesłanek określonych w art. 268 ust. 2 p.w.
Podkreślić należy, że przepis art. 268 ust. 2 p.w. wymaga w tym zakresie jedynie, by pobór wód dokonywany był z ujęć, które należą do systemów odwadniania zakładów górniczych. Bez znaczenia dla wypełniania powyższej przesłanki pozostaje to, kto jest właścicielem ujęcia i to czy prowadzi on działalność górniczą. Wymagania takie nie zostały statuowane w art. 268 ust. 2 p.w.
Do zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych konieczne jest również spełnienie pierwszej z wymienionych przesłanek, tj. tego, by pobór wód podziemnych lub powierzchniowych wykonywany był do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania.
Z przepisu art. 268 ust. 2 p.w. wywieść należy więc wniosek, że z obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych z ujęć wód należących do systemów odwadniania zakładu górniczego zwolniony jest jedynie pobór wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania.
Pobór wód w jakimkolwiek innym celu, niż pobór wód do celów górnictwa i wydobywania, w tym wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego, nie jest objęty hipotezą art. 268 ust. 2 p.w., co oznacza, że podlega on opłacie, o której mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego.
Z przywołanej wyżej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] wynika, że pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z ujęcia "[...]" udzielono dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy oraz zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości.
Z powyższego wynika zatem, że pobór wód z przedmiotowego ujęcia realizuje dwa cele, tj. odwodnienie kopalni kredy (cel związany z górnictwem i wydobywaniem) oraz zaopatrzenie ludności w wodę, a więc cel niezwiązany z górnictwem i wydobywaniem.
Co do zasady cele te realizowane są jednocześnie, albowiem woda z ujęcia pobierana jest w większości dla realizacji obu tych celów. Z uwagi na charakter tych celów nie sposób także uznać, że któryś z nich ma charakter pomijalny lub subsydiarny.
Skoro więc co do zasady woda podziemna z ujęcia "[...]" pobierana jest dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy oraz dla potrzeb zaopatrzenia ludności w wodę to wykracza to poza zakres zwolnienia opisanego w art. 268 ust. 2 prawa wodnego.
Zwoleniem z tego przepisu objęty jest bowiem jedynie pobór wód dla potrzeb górnictwa i wydobycia. Pobór wody dla odwodnienia kopalni oraz dla celów zaopatrzenia ludności w wodę wykracza poza objęte art. 268 ust. 2 p.w. cele górnictwa i wydobycia, co oznacza, że nie korzysta on ze zwolnienia typizowanego w art. 268 ust. 2 p.w.
Z tych też względów podzielić należało stanowisko organu w części dotyczącej stwierdzenia braku podstaw do zwolnienia skarżącego z opłaty za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" w takim zakresie, w jakim woda pobierana jest tak dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy, jak i dla potrzeb zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości.
W szczególności bowiem organ wskazując podstawę prawną decyzji ograniczył się jedynie do przywołania przepisów procesowych, stanowiących podstawę do wydania decyzji określającej wysokość opłaty za usługi wodne. Błędnie także organ utożsamiał niemożność zwolnienia strony z opłaty z kwestią prawa własności ujęcia wody "[...]" i nieprowadzeniem przez skarżącego działalności górniczej. Uchybienia te nie miały jednak istnego wpływu na sam wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie kwestii, czy pobór wód z ujęcia "[...]" podlegał opłacie, czy też korzystał ze zwolnienia, o którym mowa w art. 268 ust. 2 p.w.
W części tej dokonane przez organ ustalenia wynikające z dokumentów zgromadzonych w sprawie były prawidłowe i wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy co do jej zasady. W takim też zakresie nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów postępowania.
Wyjaśnić należy także, że w sprawie nie mogło dojść do naruszenia obowiązków wymienionych w art. 10 ust. 1 k.p.a. z tej podstawowej przyczyny, że w przypadku złożenia reklamacji, o której mowa w art. 273 ust. 1, przepisu art. 10 § 1 k.p.a. nie stosuje się (art. 273a p.w.).
Pomimo tego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu z uwagi na brak dokładnego wyjaśnienia określonej przez organ wysokości wymierzonej opłaty zmiennej za pobór wód, wynikającej z niejasnych ustaleń w jakim zakresie woda pobierana z ujęcia wody "[...]" z systemu odwodnienia kopalni kredy C. P. Sp. z o.o. Z. C. C. w C. pobierana jest dla celów odwodnienia kopalni kredy oraz zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości, a w jakim wyłącznie dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy.
Zgodnie z art. art. 270. ust.1 opłatę za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Natomiast jak wskazuje art. 272 ust.2 wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w mł.
Sąd analizując dokonane wyliczenia, stwierdził, że brak w uzasadnieniu decyzji dokładnego wyjaśnienia sposobu naliczenia nałożonej opłaty zmiennej, co stanowi uchybienie przepisowi art. 107 § 3 K.p.a. Nie wiadomo zatem, czy uzyskane wartości są prawidłowo wyliczone. Kwestie te nie zostały dokładnie wyjaśnione, bowiem organ nie dokonał w uzasadnieniu decyzji dokładnego wyliczenia wysokości opłaty jak również nie wskazał, na jakiej podstawie je ustalono. W zaskarżonej decyzji brak jest szerszych rozważań w tym zakresie, a przedstawione wyliczenia są mało czytelne i budzą wątpliwości.
Z przywoływanego wyżej pozwolenia wodnoprawnego wynika, że co do zasady woda z ujęcia "[...]" pobierana jest tak dla celów odwodnienia kopalni kredy, jak i dla potrzeb zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości, przy czym nadmiar tej wody odprowadzany jest do rurociągu zrzutowego zakładu C. Sp. z o.o. Z. C. C. (uzasadnienie decyzji z dnia 22 grudnia 2010 r., nr [...]).
Z powyższego wynika, że z ujęcia wody należącego do systemu odwadniania kopalni kredy dla celów odwadniania kopalni, a więc dla celów, o których mowa w art. 268 ust. 2 p.w., pobierana jest woda, której część wykorzystywana jest również dla potrzeb zaopatrzenia w wodę ludności.
Powyższe oznacza także, że część tej wody nie jest pobierana dla potrzeb zaopatrzenia w wodę ludności, co prowadzi do wniosku, że woda ta pobierana jest wyłącznie dla celów górnictwa i wydobycia.
Tak pobierana woda, w przeciwieństwie do wody pobieranej także dla celów zaopatrzenia w wodę ludności, objęta jest hipotezą art. 268 ust. 2 p.w. i korzysta z ustanowionego tam zwolnienia.
W takiej sytuacji organ powinien ustalić w jakim zakresie woda pobierana z ujęcia, które należy do systemów odwadniania kopalni, pobierana jest wyłącznie dla celów odwadniania, a w jakim także dla celów zaopatrzenia ludności w wodę.
Stosownie do tego organ powinien także określić wysokość opłaty za pobór wód podziemnych, mając na względzie to, że pobór tej wody w zakresie służącym jedynie odwadnianiu kopalni kredy jest zwolniony z opłaty.
W przedmiotowej sprawie ustalenie wysokości opłaty może być utrudnione o tyle, że art. 271 ust. 2 p.w. odwołuje się w tej kwestii do maksymalnej ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, zaś w samym pozwoleniu wodnoprawnym wartość tą określono łącznie dla wody pobieranej dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy i zaopatrzenia ludności w wodę.
Zdaniem Sądu powyższe nie uniemożliwia określenia wysokości opłaty, przy czym jednym ze sposobów ustalenia jej wysokości może być wymierzenie opłaty w wysokości odwrotnie proporcjonalnej do tego, w jakim zakresie woda pobierana wyłącznie dla celów odwadniania kopalni pozostaje do całości wody pobieranej z ujęcia, tj. do wody pobieranej z ujęcia zarówno dla celów odwadniania kopalni, jak i dla celów zaopatrzenia ludności w wodę. Tak wymierzona opłata byłaby proporcjonalna do ilości wody pobieranej z ujęcia także na cele zaopatrzenia ludności w wodę. Ustalenia tych wartości można zaś dokonać w oparciu o przywoływane już wyżej rejestry ilości wody tłoczonej do sieci miejskiej oraz wody odpompowanej na cele odwodnienia kopalni kredy.
W sprawie organ nie ustalił i nie rozpatrzył tych okoliczności. Organ nie zebrał zatem całego materiału dowodowego i nie ocenił należycie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, czym naruszył art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Stwierdzone naruszenia zakwalifikować należało jako naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Opisane wyżej naruszenia przepisów dotyczyły kwestii związanych z określeniem wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych, a zatem były to naruszenia, które kwalifikować należało jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skutkiem wyroku Sądu będzie powrót sprawy do etapu postępowania przed organem, celem ponownego rozpatrzenia. Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.), w tym w szczególności z uwzględnieniem przedstawionych wywodów dotyczących kwestii związanych ze stosowaniem zwolnienia, o którym mowa w art. 268 ust. 2 p.w.
Organ rozpatrzy następnie cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i uwzględni przy rozstrzyganiu sprawy wszystkie przeprowadzone dowody, dbając o to, by dokonane ustalenia faktyczne wynikały z przeprowadzonych w postępowaniu środków dowodowych.
W przypadku wydania decyzji administracyjnej organ powoła w decyzji przepisy prawa stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Sporządzając uzasadnienie decyzji organ zadba o to, by należycie i wyczerpująco wyjaśnić podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia, wskazując w sposób jednoznaczny te ustalenia faktyczne, które zadecydowały o określeniu wysokości wymierzonej opłaty stałej w przyjętej przez organ wysokości.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego przez skarżącego należnego wpisu od skargi ([...] zł.); wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, będącego radcą prawnym ([...] zł.) - ustalonego na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło