II SA/Lu 922/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Sidor po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący R. C. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżący z jednej strony wskazał, że nie posiada rodziny, majątku ani dochodów, z drugiej zaś oświadczył, że "pozostaje na utrzymaniu osób najbliższych do czasu podjęcia nowej pracy" – wyjaśnił bowiem, że nie pozostaje w stosunku pracy, a jego działalność gospodarcza została zawieszona. W związku z brakiem dostatecznych informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku, referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń (do kogo należy zamieszkiwany przez niego lokal/mieszkanie/dom, kto ponosi jego koszty utrzymania, jakie są stałe miesięczne koszty utrzymania skarżącego, z czyjej i w jakiej formie pomocy on obecnie korzysta). W wykonaniu wezwania skarżący złożył pismo z dnia 23 stycznia 2012r., w którym wyjaśnił, że zamieszkuje wspólnie z rodzicami w ich mieszkaniu, przy czym koszty utrzymania mieszkania ponoszą wyłącznie rodzice; również wszelkie niezbędne koszty osobistego utrzymania skarżącego pokrywają rodzice i siostra (skarżący jest bowiem w trakcie poszukiwania pracy); skarżący nie posiada własnego majątku i nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania. Uznając, że złożone przez skarżącego wyjaśnienia nie są wystarczające do prawidłowej oceny jego sytuacji majątkowej, Sąd wezwał skarżącego o wskazanie szczegółowo miesięcznych dochodów i wydatków skarżącego i osób, z którymi wspólnie zamieszkuje (rodziców, siostry) oraz do wskazania, jaki majątek posiadają rodzice/siostra (nieruchomości, gospodarstwo rolne i ew. dochód z tego gospodarstwa) w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Mimo upływu zakreślonego terminu, skarżący nie złożył wymaganych wyjaśnień. Sąd zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, na jej wniosek w zakresie całkowitym (poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) jest możliwe wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Instytucja prawa pomocy stanowi procesową gwarancję ochrony praw strony, ale z uwagi na to, że jest wydatkowana ze środków Skarbu Państwa powinna być stosowana rozważnie i wymaga szczegółowego ustalenia sytuacji materialnej wnioskodawcy. Ustaleniom takim służy przede wszystkim urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w którym wnioskodawca zobowiązany jest wskazać istotne dane dotyczące jego dochodów, majątku, stanu rodzinnego. Jeśli w tym zakresie wnioskodawca nie wskaże wyczerpujących informacji, sąd/referendarz sądowy ma obowiązek – na podstawie art. 255 ppsa – wezwać wnioskodawcę, w zakreślonym terminie, do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Niewykonanie wezwania przez wnioskodawcę skutkuje odmową przyznania prawa pomocy. Sytuacja taka zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżący R. C. nie wykonał bowiem wezwania Sądu, a wyjaśnienia złożone w piśmie z dnia 23 stycznia 2012r. /k.39/ są ogólne i nie pozwalają na prawidłowe ustalenie jego sytuacji majątkowej. W formularzu wniosku PPF skarżący wskazuje bowiem, że nie posiada żadnych dochodów ani majątku, ale jednocześnie oświadcza, że pozostaje na utrzymaniu osób najbliższych, głównie rodziców, u których mieszka i siostry. Okoliczność ta wskazuje na prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z rodziną, dlatego prawidłowe ustalenie sytuacji materialnej skarżącego, pomimo iż sam on nie osiąga dochodów, wymagało ustalenia dochodów i wydatków jego rodziny. Brak takich informacji uniemożliwia Sądowi prawidłową ocenę jego sytuacji materialnej, dlatego Sąd nie mógł uwzględnić wniosku. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.