II SA/Lu 923/06
WyrokWSA w Lublinie2007-01-17
Skład orzekający: Krystyna Sidor, Ewa Ibrom, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przysługują właścicielowi gruntu, który nie jest jego faktycznym użytkownikiem, a grunt ten jest użytkowany przez inną osobę?Ratio decidendi
Płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przysługują producentowi rolnemu, który faktycznie włada gruntami rolnymi i je uprawia, a nie wyłącznie na podstawie tytułu własności. W przypadku, gdy zadeklarowana powierzchnia gruntów rolnych przekracza ustaloną powierzchnię o więcej niż 20%, pomoc obszarowa nie jest przyznawana.Stan faktyczny
Skarżący K. F. domagał się przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2004. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, ustalając, że działka nr 966, mimo iż stanowiła własność skarżącego, była w 2004 roku faktycznie użytkowana przez W. K. Ponadto stwierdzono, że różnica między zadeklarowaną a ustaloną powierzchnią gruntów rolnych przekroczyła 20%, co zgodnie z przepisami unijnymi skutkowało odmową przyznania płatności. Skarżący kwestionował te ustalenia, argumentując, że płatności przysługują właścicielowi, nawet jeśli nie włada on nieruchomością.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi K. D. F. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1 kpa Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpoznaniu odwołania K. F. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej przyznającej płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i o odmowie ich przyznania za rok 2004.
K. F. wnosił o przyznanie mu takich płatności do działek rolnych oznaczonych A, B, C, D, E (nr ewid. 183, 260, 261, 966, 1046, 1162) położonych w My. o łącznej pow.4,23ha.
Decyzją z dnia [...]. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał mu płatności dla wykazanych we wniosku działek.
Następnie organ wznowił z urzędu postępowanie i ustalił, że w 2004r. faktycznym użytkownikiem działki o nr ewid. 966, pow. 0,71ha nie był K. F., lecz W.K., dlatego wydał w dniu [...]. decyzję którą uchylił dotychczasową decyzję własną i odmówił przyznania płatności.
K. F. zakwestionował powyższe rozstrzygnięcie zarzucając "naruszenie przepisów o własności".
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego AR i MR decyzją z dnia [...]. uchylił decyzję organu I instancji, zobowiązując organ do przeprowadzenia ponownego postępowania dowodowego.
Po wykonaniu zaleceń organu odwoławczego i wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego AR i MR decyzją z dnia [...] . ponownie odmówił przyznania K. F.płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z dnia [...]. utrzymał tę decyzję w mocy.
Oba organy ustaliły, że w 2004r. faktycznym użytkownikiem działki nr ewid. 966 był W. K., natomiast K. F. był wprawdzie jej właścicielem, ale jej nie użytkował. Na powyższe wskazują jego oświadczenia zawarte w pismach z dnia 21 kwietnia i 14 czerwca 2005r. oraz w protokole zapoznania się z aktami sprawy z dnia 27 października 2005r., w których podkreślił, iż W. K. użytkuje jego działkę nielegalnie. Okoliczność, iż przedmiotowa działkę w 2004r. użytkował W.K. potwierdzili również świadkowie: M. S. i K. .
Organy ustaliły w oparciu o art. 32ust.1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U. UE L z dnia 12 grudnia 2001r., poz. 327), że różnica pomiędzy zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działek rolnych wynosi 0,71 ha (4, 23ha – pow. zadeklarowana, 3,52ha - pow. ustalona), co stanowi 20,17% powierzchni określonej (0,71ha :3,52 ha x 100= 20,17%), a zatem przekracza 20% i w konsekwencji należało odmówić przyznania przedmiotowych płatności z tytułu ONW.
Skargę do sądu administracyjnego wniósł K. F., domagając się stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AR i MR ..z uwagi na rażące naruszenie przepisów prawa.
W ocenie skarżącego ustawa z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych nie posługuje się pojęciem użytkownika, lecz w art. 2ust.1 mówi o posiadaczu gospodarstwa rolnego będącym producentem rolnym. Z tego względu to właścicielowi będącemu producentem rolnym przysługuje prawo ubiegania się o płatności, nawet, jeśli faktycznie nie włada on nieruchomością rolną. Z przepisów Kodeksu cywilnego wynika bowiem, że właściciel zawsze jest posiadaczem samoistnym, choćby nawet oddał rzecz w posiadanie zależne (np. użytkowanie). Wynika to z przepisu art. 337 kc, który stanowi, że posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne.
Poza tym skoro – jak twierdzi organ - warunkiem przyznania płatności jest utrzymywanie gospodarstwa w dobrej kulturze, to organ nie może narzucić właścicielowi będącemu producentem rolnym, w jaki sposób ma on to zrobić, w tym w szczególności nie może wymagać osobistego zajmowania się gospodarstwem. Zdaniem skarżącego Agencja odmawiając mu - jako właścicielowi gospodarstwa rolnego - płatności narusza chronione w art. 64pkt.3 Konstytucji RP prawo własności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
W świetle art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz.2273) pomoc m.in. w zakresie wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest udzielana na wniosek producenta rolnego w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (...) Przepis art.3 pkt.3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004r., Nr 10, poz.76 ze zm.) definiuje "producenta rolnego" jako osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia".
We wniosku o przyznanie płatności producent rolny (posiadacz gospodarstwa rolnego) deklaruje powierzchnię znajdujących się w jego posiadaniu gruntów rolnych, kwalifikujących się do objęcia płatnościami. Wadliwe zadeklarowanie gruntów rolnych skutkuje przyznaniem płatności w pomniejszonej wysokości lub odmową przyznania płatności na podstawie art. 32ust.1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U. UE L z dnia 12 grudnia 2001r., poz. 327)
Słusznie organy rozpoznające niniejszą sprawę ustaliły, że K. F. wadliwie zadeklarował powierzchnię gruntów rolnych, bowiem w świetle okoliczności sprawy nie można przyjąć, iż w 2004r. działka nr 966 znajdowała się w jego posiadaniu. Zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, i potwierdza to sam skarżący, że przedmiotowa działka nr 966 była w 2004r. użytkowana przez W.K..
Wbrew zarzutom skargi płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie przysługują ze względu na tytuł własności, lecz ze względu na faktyczne władanie gruntami rolnymi. Celem ustaw "obszarowych" jest bowiem finansowe wspieranie producentów rolnych czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne, choćby nie były ich właścicielami. Producent rolny nie może zatem ubiegać się o dopłaty na jakiekolwiek grunty, ale tylko na takie, którymi faktycznie się zajmuje.
Skoro zatem w niniejszej sprawie zostało w sposób bezsporny ustalone, że działka nr 966 w 2004r. była w posiadaniu W. K., a nie skarżącego K. F., bowiem W. K. nabył ją nieformalnie i użytkuje od kilkunastu lat, to prawidłowo organ I instancji uznał, że nie może być ona uwzględniona przy wyliczaniu wysokości dopłat, dlatego wznowił postępowanie i uchylił dotychczasową decyzję, odmawiając jednocześnie przyznania mu płatności z tytułu ONW na podstawie art. 32ust.1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92, który stanowi, że jeżeli odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony (...) pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica jest większa niż 3 % lub dwa hektary, lecz nie więcej niż 20% ustalonego obszaru. Jeżeli natomiast różnica jest większa niż 20% obszaru ustalonego, pomoc obszarowa nie jest przyznawana dla danej grupy upraw.
Skoro w sprawie niniejszej różnica wynosi 20, 17% należało odmówić przyznania płatności z tytułu ONW.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie dopatrzył się naruszenia obowiązujących przepisów i skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 3o sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło