II SA/Lu 926/13

WyrokWSA w Lublinie2014-10-09

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Witold Falczyński, Arkadiusz Mrowiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę części obiektu budowlanego, która nie precyzuje jednoznacznie zakresu rozbiórki i nie odnosi się do wszystkich części obiektu, może zostać utrzymana w mocy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy nie usunął istotnego braku w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji, który polegał na niejednoznacznym określeniu zakresu rozbiórki i pominięciu jednej z części budynku. Brak ten, w połączeniu z niewyjaśnieniem kwestii bezpieczeństwa pozostałej części obiektu, stanowił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki części budynku mieszkalno-usługowego, który zdaniem organów nadzoru budowlanego został rozbudowany i nadbudowany po 15 września 1997 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Właściciel obiektu kwestionował ustalenia organów co do daty powstania rozbudowy oraz precyzji opisu części przeznaczonych do rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z powodu niejednoznaczności rozstrzygnięcia i braku wyjaśnienia istotnych kwestii.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie polega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. M. 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], nakazującą A. M. rozbiórkę części budynku wykorzystywanego na cele gastronomii, usług i zakwaterowania, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości W., gmina W., przebudowanego, nadbudowanego i rozbudowanego po dniu 15 września 1997 r., a przed dniem 5 kwietnia 2009 r., bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. Orzeczony decyzją organu I instancji nakaz rozbiórki obejmował następujące części przedmiotowego budynku: - część o wymiarach około 20,00 m x 4,60 m od strony drogi W. – K., - część o wymiarach 26,15 m x 4,45 m od strony drogi L. – B., - część o wymiarach 35,55 m x 3,90 m od strony drogi L. – B. i miał prowadzić do pozostawienia budynku dwukondygnacyjnego o wymiarach 20,0 m x 57,1 m i powierzchni użytkowej 2063,90 m2. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił następująco stan fatyczny i prawny sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności budynku zajazdu usytuowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości W. (stanowiącego własność A. M.). W toku postępowania organ I instancji ustalił, że przedmiotowy zajazd stanowi dwupiętrowy murowany budynek o długości całkowitej około 61,70 m i szerokości około 27,60 m, w części posiadający poddasze użytkowe, częściowo podpiwniczony, posiadający elewację obłożoną deskami (słupy i podcienia obłożone są płytami kamiennymi), z dachem wielospadowym o niesymetrycznych połaciach dachowych, posiadający drewnianą więźbę dachową krytą blachodachówką. Budynek ten obecnie pełni funkcję gastronomiczno-usługową z pokojami noclegowymi. Właściciel obiektu A. M. oświadczył do protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 6 lipca 2012 r., iż nie dysponuje żadnymi dokumentami związanymi z prowadzeniem robót, nie posiada pozwolenia na budowę spornego obiektu, ani też pozwolenia na użytkowanie sali weselnej lub pokoi noclegowych. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające wykazało, że dla przedmiotowego budynku nie było wydawane pozwolenie na przebudowę lub rozbudowę. Potwierdziło to pismo Urzędu Gminy W. z dnia 29 maja 2012 r., w którym stwierdzono, że w zasobach archiwalnych gminy brak jest pozwolenia na budowę dotyczącego zabudowy działki nr ewid. [...] w miejscowości W., jak również pismo Starostwa Powiatowego w B. z dnia 5 czerwca 2012 r., z którego wynika , że w okresie od powstania Urzędu Rejonowego w B. tj. od września 1990 r. do końca 1998 r., nie były udzielane pozwolenia na budowę w obrębie ww. działki. Do akt sprawy dołączono ponadto udostępnione przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zdjęcia lotnicze (satelitarne) w skali 1 : 5000, obejmujące teren działki nr [...], wykonane w dniach: 15 września 1997 r., 25 października 2002 r. i 5 kwietnia 2009 r. Z fotografii tych wynika, że przedmiotowy budynek dwukondygnacyjny o wymiarach 20,00 m x 57,10 m został rozbudowany i przebudowany po dniu 15 września 1997 r., najpierw o część o wymiarach około 20,00 m x 4,60 m od strony drogi W. – K. oraz o część wymiarach 26,15 m x 4,45 m od strony drogi L. – B., a następnie, po dniu 25 października 2002 r., a przed dniem 5 kwietnia 2009 r., również o część o wymiarach 35,55 m x 3,90 m od strony drogi L. – B.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. ustalił także, że budynek usytuowany na działce nr ewid. [...] był przedmiotem aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia [...] listopada 2001 r., przy czym akt ten – jak wynika z jego treści – dotyczył "murowanego dwukondygnacyjnego budynku magazynowo-produkcyjnego krytego papą, w stanie surowym, zamkniętym, o powierzchni użytkowej 2063,90 m2". Wobec powyższych ustaleń organ I instancji uznał, że przedmiotowy budynek był nadbudowany, rozbudowywany i przebudowywany w okresie po dniu 15 września 1997 r., a przed dniem 5 kwietnia 2009 r., w warunkach samowoli budowlanej, w związku z tym zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy art. 48 - 49 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. W konsekwencji - mając na względnie możliwość legalizacji tej samowoli budowlanej – organ postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową i przebudową spornego budynku oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do dnia 15 marca 2013 r. następujących dokumentów: - zaświadczenia Wójta Gminy W. o zgodności obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - 4 egzemplarzy projektu budowlanego , sporządzonego i sprawdzonego przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego , z właściwymi uzgodnieniami - zaświadczeń o wpisie projektantów i sprawdzających na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane Orzeczony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nakaz rozbiórki stanowił natomiast konsekwencję niewykonania przez inwestora w wyznaczonym terminie powyższych obowiązków. A. M. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania. Odwołujący zarzucił temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, a w szczególności art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. Podniósł, że w prowadzonym postępowaniu organ I instancji błędnie ustalił, iż rozbudowa przedmiotowego budynku nastąpiła po roku 1997 r. Nie można bowiem – w jego ocenie – wydedukować tego w oparciu o podaną w akcie notarialnym z dnia [...] listopada 2001 r. powierzchnię użytkową budynku. Ponadto –odwołujący podkreślił, że dysponuje zaświadczeniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak : [...], wydanym przez Urząd Gminy W., w którym stwierdzono, że "budynek zlokalizowany na działce nr [...]przy ul. L. w miejscowości W., został pobudowany w latach 50 - tych i rozbudowany na początku lat 70 – tych". Odnosząc się do faktu niewykonania obowiązków wynikających z postanowienia organu I instancji z dnia [...] października 2012 r., A. M. wyjaśnił, iż nie mógł dostarczyć żądanych dokumentów, bowiem oznaczałoby to akceptację zarzucanej samowoli budowlanej. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego podzielił przekonanie tego organu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż sporny budynek na działce nr ewid. [...]w miejscowości W. został samowolnie nadbudowany, rozbudowywany i przebudowywany w okresie po dniu 15 września 1997 r., a przed dniem 5 kwietnia 2009 r. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że wobec niedostarczenia przez A. M. w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia [...] października 2012 r., zasadnym było nakazanie rozbiórki nielegalnie zrealizowanych części tego obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. M. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej w całości, a nadto o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj.: - art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez niedostrzeżenie przez organy nadzoru budowlanego, że obiekt, którego dotyczy decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki, został w tej decyzji określony w sposób ogólny i nieprecyzyjny, przez co decyzja nakazująca rozbiórkę jego części jest niewykonalna. Naruszenie tego przepisu skarżący wiązał zaś przede wszystkim z jego niewłaściwym (bezzasadnym) zastosowaniem wobec braku jednoznacznych dowodów wskazujących na czas powstania obiektu; - art. 103 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, polegające na niezastosowaniu tego przepisu w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy i nieprzeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy art. 39 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane; 2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. - art. 80 k.p.a. wyrażające się w tym, iż organy obu instancji niezasadnie pominęły dowody zgłaszane w postępowaniu administracyjnym przez skarżącego i oparły rozstrzygnięcie jedynie na dowodach potwierdzających tezę przyjętą przez organy, a w szczególności za dowód o rozstrzygającym znaczeniu uznały zdjęcia lotnicze, które waloru takiego nie posiadają, bowiem nie zostały opracowane przez uprawnionego geodetę w sposób profesjonalny i pozwalający na bezsporną identyfikację obiektu, a zwłaszcza określenie jego szczegółowych wymiarów. Skarżący wyraził pogląd, że przedmiotowe zdjęcia powinny zostać pominięte jako dowód, albowiem nie mogą być one uznane za dokumenty urzędowe, a co najwyżej jako materiał z quasi oględzin (art. 85 § 1 k.p.a.), co do którego nie została jednak zachowana procedura przeprowadzenia takiego dowodu, a zwłaszcza nie zapewniono stronie udziału w jego przeprowadzeniu (art. 79 § 1 k.p.a.); - art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., polegające na tym, iż organy administracji I i II instancji nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, przez co nie ustaliły daty powstania obiektu, a przede wszystkim jaka jego część powstała jako rozbudowa oraz, czy możliwe jest dokonanie rozbiórki części budynku bez istotnej ingerencji i zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej jego części, wykonanej zgodnie z prawem. Zagadnienie to – jak podkreślił skarżący – zostało całkowicie pominięte zarówno w rozstrzygnięciu jak i w uzasadnieniu decyzji; - art. 107 § 3 pkt 5 k.p.a. (taką jednostkę redakcyjną przepisu wskazał skarżący) wobec nieprawidłowej kontroli instancyjnej skutkującej tym, iż organ odwoławczy nie stwierdził nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej nakazującej rozbiórkę, pomimo, że była ona niewykonalna w dniu jej wydania, a niewykonalność ta ma charakter trwały i wynika z nieprecyzyjnego opisu przedmiotu rozbiórki w sentencji decyzji, tj. w sposób nie dający możliwości ustalenia zakresu rozbiórki (rozwijając ten zarzut w uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ I instancji, podając wymiary części budynku mające ulec rozbiórce, posługiwał się przyimkiem "około", co wskazuje na ich jedynie przybliżoną wartość; ponadto skarżący zwrócił uwagę na nieprecyzyjne – w jego cenie – wskazanie miejsca położenia objętych orzeczoną rozbiórką części budynku, ograniczające się jedynie do podania punktów orientacyjnych w postaci istniejących dróg); - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji bez odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu, jak również do zgłaszanych przez nią dowodów. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy podniósł, że wbrew twierdzeniu skarżącego z sentencji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją decyzji pierwszoinstancyjnej wynika w sposób konkretny i precyzyjny, które części budynku podlegają nakazowi rozbiórki, jak również którą część należy pozostawić, ze wskazaniem jej wymiarów i powierzchni użytkowej, z dokładnością do 10 cm. Ponadto organ II instancji stwierdził, że nie ma powodu, by dołączonym do akt sprawy zdjęciom satelitarnym odmówić wartości dowodowej. Zgodnie bowiem z treścią art. 75 § 1 k.p.a., organ ma obowiązek dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Zdjęcia te w sposób oczywisty potwierdzają natomiast, iż w datach, w jakich zostały ona wykonane, wymiary spornego budynku istotnie różniły się od jego wymiarów stwierdzonych podczas oględzin w dniu 6 lipca 2012 r. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego możliwości dokonania rozbiórki poszczególnych części spornego budynku bez istotnej ingerencji i zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej jego części, organ stwierdził, że dokonanie rozbiórki trzech części tego obiektu w formie wskazanej w decyzji zagrożenia takiego nie powoduje, skoro nakazany do pozostawienia budynek funkcjonował w takiej formie co najmniej do dnia 15 września 1997 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym. Skarga zasługuje na uwzględnienie właśnie z przyczyn uwzględnionych przez Sąd z urzędu, co zostanie wykazane w dalszej części uzasadnienia. Przedmiotem wydanych w niniejszej sprawie decyzji jest rozbiórka części budynku wykorzystywanego na cele gastronomii, usług i zakwaterowania, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...]w miejscowości W., przebudowanego, nadbudowanego i rozbudowanego – jak ustaliły organy - po dniu 15 września 1997 r., a przed dniem 5 kwietnia 2009 r., bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. Orzeczona rozbiórka objąć ma trzy części przedmiotowego budynku, a mianowicie: - część o wymiarach około 20,00 m x 4,60 m, usytuowaną od strony drogi W. – K., - część o wymiarach 26,15 m x 4,45 m, usytuowaną od strony drogi L. – B., - część o wymiarach 35,55 m x 3,90 m usytuowaną od strony drogi L. – B. Po przeprowadzeniu tej rozbiórki – jak wynika z sentencji decyzji organu I instancji – pozostawiony ma natomiast zostać budynek dwukondygnacyjny o wymiarach 20,0 m x 57,1 m i powierzchni użytkowej 2063,90 m. Wskazać należy, że w myśl art. 28 ust. 1 ustawy dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej jako "Pr bud.") , roboty budowlane – co do zasady – można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei przepis art. 48 Pr. bud., będący materialnoprawną podstawą wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć, określa tryb postępowania w sprawie budynków zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej. Zgodnie z ust. 1 tego unormowania, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ust. 2 cytowanego przepisu stanowi natomiast, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym – stosownie do ust. 3 – ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4). Z kolei przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5). Podkreślić należy, że przytoczony wyżej przepis ma zastosowanie do budynków zrealizowanych od dnia 1 stycznia 1995 r., tj. od wejścia w życie przepisów Pr. bud. z 1994 r. Stosownie bowiem do art. 103 ust. 2, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego - stosując art. 48 Pr. bud. w odniesieniu do trzech części stanowiącego własność A. M. budynku, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości W., a wykorzystywanego na cele gastronomii, usług i zakwaterowania - oparły się na ustaleniu, iż przedmiotowe części tego obiektu zrealizowane zostały po dniu 15 września 1997 r. bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu stanowisko organów w powyższym zakresie uznać należy za prawidłowe. Przede wszystkim, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, podzielić należy przekonanie organów obu instancji, iż realizacja objętych nakazem rozbiórki części spornego obiektu nastąpiła już w czasie obowiązywania ustawy Pr. bud. z 1994 r. a dokładnie miała ona miejsce po dniu 15 września 1997 r. Zasadniczym dowodem w tej kwestii są dołączone do akt sprawy zdjęcia satelitarne, pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W., wykonane w dniach: 15 września 1997 r., 25 października 2002 r. i 5 kwietnia 2009 r. Zdjęcia te bezspornie obejmują teren działki nr ewid. [...], w tym zlokalizowany na tej działce budynek, przy czym pomimo, że zostały one wykonane w skali 1:5000, w sposób wystarczająco wyraźny na potrzeby niniejszej sprawy obrazują one kształt oraz gabaryty przedmiotowego obiektu, uwidaczniając również różnice w tym zakresie w poszczególnych latach. W ocenie Sądu, analiza tych fotografii, przy uwzględnieniu dat ich wykonania oraz w zestawieniu ze szkicem wykonanym podczas przeprowadzonych w dniu 6 lipca 2012 r. oględzin (k. 61 akt adm. I inst.), jak słusznie uznały organy, nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotowy budynek dwukondygnacyjny, posiadający pierwotnie wymiary 20,00 m x 57,10 m i powierzchnię użytkową 2063,90 m2, został rozbudowany i przebudowany po dniu 15 września 1997 r., najpierw o część o wymiarach 20,00 m x 4,60 m od strony drogi W. – K. oraz o część wymiarach 26,15 m x 4,45 m od strony drogi L. – B., a następnie, po dniu 25 października 2002 r., a przed dniem 5 kwietnia 2009 r., również o część o wymiarach 35,55 m x 3,90 m od strony drogi L. – B. Przekonanie organów, iż przed dokonaniem rozbudowy spornego obiektu o ww. części, jego gabaryty ograniczały się do powierzchni użytkowej 2063,90 m2, potwierdza zaś dodatkowo treść załączonej do akt kopii aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 200 r., Rep. A Nr [...]. Nie można uznać za zasadny zarzutu skarżącego, iż organy – dopuszczając w niniejszej sprawie dowód z ww. fotografii – naruszyły przepisy postępowania. W myśl bowiem art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W literaturze powszechnie zaś przyjmuje się, że fotografie stanowią dowód w rozumieniu tego przepisu (por. np. M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2011 str. 495, a także B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, CH BECK 2005, str. 392). Wbrew twierdzeniu skarżącego, brak jest zatem podstaw, by przedmiotowym fotografiom lotniczym (k. 27-29 akt adm. I inst.) odmówić mocy dowodowej, tym bardziej w sytuacji, gdy nie mają one charakteru prywatnego, lecz zostały pozyskane z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W kontekście zaś źródła tego dowodu zupełnie niezrozumiałe jest przekonanie skarżącego, jakoby przedmiotowym fotografiom należało przypisać charakter "materiału z quasi oględzin", co – jak wskazywał skarżący – miałoby prowadzić do uznania, że nie została zachowana procedura przeprowadzenia takiego dowodu. Błędne jest również przekonanie skarżącego, iż opierając ustalenia w niniejszej sprawie na ww. fotografiach organ odwoławczy naruszył art. 80 k.p.a., w ten sposób, że bezzasadnie pominął dowód zgłoszony przez skarżącego. Organ odwoławczy przyznał bowiem w uzasadnieniu swej decyzji, że skarżący wraz z odwołaniem złożył pismo Urzędu Gminy W. z dnia 20 kwietnia 2012 r., którego celem było niewątpliwie zakwestionowanie ustaleń organu I instancji co do terminów wykonania przedmiotowych samowoli budowlanych. Zdaniem Sądu, zasadnie jednak pismo to nie zostało uznane za istotne dla sprawy. Skoro bowiem jego treść ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że "budynek zlokalizowany na działce nr [...] w m. W. przy ul. L. został pobudowany w latach 50-tych i rozbudowany na początku lat 70-tych", przy czym nie podaje ono wymiarów powstałego wówczas (w latach 70-tych) obiektu, nie sposób na jego podstawie wykluczyć, że w późniejszych latach (po 15 września 1997 r.) przedmiotowy obiekt objęty został dalszą, samowolną rozbudową, tym bardziej, że w świetle załączonych do akt fotografii okoliczność ta wydaje się oczywista. Uznanie jako prawidłowych ustaleń organów co do terminu realizacji objętych nakazem rozbiórki części budynku stanowiącego własność A. M., przesądza o tym, że prawidłowe jest również stanowisko co do realizacji tych części w warunkach samowoli budowlanej. W tej sytuacji świadczy bowiem o tym załączone do akt pismo Starostwa Powiatowego w B. z dnia 5 czerwca 2012 r., z którego wynika wprost, że w okresie od września 1990 r. do końca 1998 r., nie były udzielane pozwolenia na budowę w obrębie działki nr [...]w miejscowości W. Skoro zatem sporne części budynku na działce [...] zostały zrealizowane już w czasie obowiązywania ustawy Pr. bud. z 1994 r. oraz bez uzyskania stosownego pozwolenia na budowę (podkreślić w tym miejscu należy, że rozbudowa – w świetle art. 3 pkt 6 Pr. bud. jest traktowana na równi z budową), należy uznać, że organ nadzoru budowlanego zasadnie – biorąc pod uwagę możliwość legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej – objął ją postępowaniem legalizacyjnym regulowanym art. 48 Pr. bud., w ramach którego w dniu [...] października 2012 r. wydał na mocy ust. 2 i 3 tego przepisu postanowienie zobowiązujące A. M. (jako właściciela tego obiektu) do przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, które legalizację tę miały umożliwić. Bezspornym jest natomiast, że skarżący obowiązku tego nie wykonał. W tej sytuacji – w świetle art. 48 ust. 4 Pr. bud. – organ I instancji był zobowiązany do orzeczenia rozbiórki objętych tym postępowaniem fragmentów budynku. W ocenie Sądu bezzasadne są również zarzuty skargi, wskazujące na niewykonalność nałożonego decyzją organu I instancji obowiązku. W szczególności brak jest podstaw, by uznać, że przedmiot orzeczonej tą decyzją rozbiórki został określony nieprecyzyjnie. Wprawdzie opisując w rozstrzygnięciu decyzji części spornego obiektu, które objęte zostały nakazem rozbiórki, w stosunku do jednej z nich (zlokalizowanej od strony drogi W.– K.) organ I instancji, podając jej wymiary, posłużył się przyimkiem "około", jednak jednocześnie w sposób dokładny (już bez użycia tego przyimka), podał on wymiary części budynku nieobjętej rozbiórką. Przy zastawieniu tych danych możliwym zatem było precyzyjne ustalenie zakresu nakazanej rozbiórki. Z kolei określenie lokalizacji objętych nakazem rozbiórki części budynku poprzez wskazanie, od strony której z przebiegających obok dróg każda z tych części się znajduje, było – zdaniem Sądu – wystarczające dla ustalenia ich położenia. Odnośnie zaś zarzutu co do braku ustaleń, czy możliwym jest przeprowadzenie rozbiórki wskazanych w sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej trzech części spornego budynku bez zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej jego części (zrealizowanej legalnie), to stanowisko swoje w tym względzie organ odwoławczy zaprezentował dopiero w odpowiedzi na skargę, uznając powyższy zarzut za niezasadny, gdyż wcześniej obiekt ten samodzielnie w takim właśnie kształcie funkcjonował. Sytuację tę należy ocenić krytycznie, bowiem odpowiedź na skargę nie może uzupełniać decyzji. Obowiązkiem organu odwoławczego było odniesienie się do powyższej kwestii w decyzji, zwłaszcza, że skarżący podnosił ją w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Niezależnie od powyższego, skarga jest zasadna także z innego powodu. W tym miejscu ponownie wskazać należy, że orzeczony decyzją organu I instancji z dnia [...] czerwca 2013 r. nakaz rozbiórki obejmował trzy części budynku na działce nr ewid. [...], tj.: - część o wymiarach około 20,00 m x 4,60 m od strony drogi W.– K., - część o wymiarach 26,15 m x 4,45 m od strony drogi L.– B., - część o wymiarach 35,55 m x 3,90 m od strony drogi L. – B. Jednocześnie organ I instancji orzekł, że w wyniku rozbiórki tych części z dotychczasowego obiektu pozostać ma budynek dwukondygnacyjny o wymiarach 20,0 m x 57,1 m i powierzchni użytkowej 2063,90 m2. Tymczasem ze sporządzonego przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w L. podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 6 lipca 2012 r. szkicu (k. 61 akt adm. I inst.) wynika, iż poza trzema częściami przeznaczonymi do rozbiórki oraz częścią podaną jako ta, która w wyniku nakazanej rozbiórki ma pozostać, przedmiotowy obiekt, od strony zachodniej (tj. od strony ul. L.) posiada również część o łącznej długości 61,70 m i szerokości wynoszącej – na odcinku o długości 8,90 m od strony północnej - 3,15 m, zaś na pozostałym odcinku – 1,85 m (na powołanym szkicu przedmiotowa część obiektu oznaczona jest jako "rampa"). Co do tej części organ I instancji nie orzekł rozbiórki, a jednocześnie pominął ją opisując tę część obiektu, która po dokonaniu rozbiórki ma pozostać. Wobec tego rozstrzygnięcie organu I instancji jest niejednoznaczne. Utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną organ odwoławczy nie usunął jednak wskazanego braku w jej rozstrzygnięciu, a przede wszystkim nie wyjaśnił, czy opisany wyżej fragment spornego budynku, zlokalizowany od strony ul Leśnej, również winien zostać objęty nakazem rozbiórki, czy też jest z tego nakazu wyłączony. Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 1 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Koniecznym jest zatem uchylenie tej decyzji celem wyjaśnienia opisanej kwestii i ewentualnego uzupełnienia zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organu I instancji we wskazanym zakresie. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy odniesie się ponadto do kwestii zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej, nieobjętej nakazem rozbiórki części budynku. Uwzględni jednak również stanowisko Sądu, zaprezentowane we wcześniejszej części uzasadnienia, uznające za bezzasadne inne zarzuty strony skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. Jednocześnie, na mocy art. 152 p.p.s.a., w pkt II sentencji Sąd orzekł o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt III sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w dyspozycji art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło