II SA/Lu 927/14

WyrokWSA w Lublinie2015-05-14

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące fałszowania dowodów (wywiadu środowiskowego) oraz niewyłączenia od udziału w sprawie pracowników socjalnych stanowią podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy nie zostały one stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, a organ administracyjny odmówił wyłączenia tych osób?
Ratio decidendi
Zarzuty dotyczące fałszowania dowodów, w tym wywiadu środowiskowego, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego tylko w sytuacji, gdy sfałszowanie zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, albo gdy jest oczywiste i niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody. Zarzuty dotyczące niewyłączenia od udziału w sprawie pracowników socjalnych mogą stanowić podstawę wznowienia tylko wtedy, gdy te osoby brały udział w wydawaniu decyzji, a nie w czynnościach poprzedzających. W przypadku braku spełnienia tych przesłanek, skarga na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych. Skarżąca domagała się wznowienia postępowania, zarzucając fałszowanie wywiadu środowiskowego oraz niewyłączenie od udziału w sprawie pracowników socjalnych. Organ odwoławczy odmówił wznowienia, uznając, że zarzuty nie spełniają przesłanek z art. 145 kpa. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi T W na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej odmowy przyznania pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych oddala skargę. Decyzją z dnia .... Samorządowe Kolegium Odwoławcze ... po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek T. W. utrzymało w mocy wydaną w wyniku wznowienia decyzję własną z dnia ... o odmowie uchylenia swojej decyzji ostatecznej z dnia ... utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w ... z dnia ... w przedmiocie odmowy przyznania T. W. specjalistycznych usług opiekuńczych. Postępowanie zostało wszczęte postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2014r. na wniosek T. W. z dnia 10 czerwca 2013r., która jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 kpa zarzucając: " fałszowanie wywiadu - protokołu w biurze OPS po wizycie z dnia 20 grudnia 2012r. w działach I, III wypełniane przez L. H. (...), dział I/ fałszowanie stanu zdrowia z pominięciem orzeczenia komisji z dnia 25 października 2010r. (zaświadczenie lekarskie dla potrzeb komisji z 5 października 2010r.) z p.6, 5 (...), fałszowanie sytuacji mieszkaniowej, dział III/fałszowanie w zakresie czynności życiowych, stanu mieszkania, stanu zdrowia (...) dział II wymuszony do podpisu (...) brak profesjonalizmu od lat wrogiego (art.24 kpa) socjalnego pracownika OPS". Samorządowe Kolegium Odwoławcze ... rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania stwierdziło, że wskazane w nim okoliczności nie wyczerpują przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 3 kpa tj. fałszowania dowodów i niewyłączenia od udziału w sprawie pracowników socjalnych. Kolegium podniosło, że wnioskodawczyni nie przedstawiła orzeczenia sądu lub innego organu, które stwierdzałoby fałsz wywiadu z dnia 20 grudnia 2012r., a jednocześnie nie jest oczywiste, że wywiad ten został sfałszowany, dlatego nie zachodzą przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 kpa. W ocenie Kolegium brak jest również przesłanek z art. 145 § 1 pkt 3 kpa, gdyż organ I instancji przed wydaniem decyzji z dnia 8 stycznia 2013r. postanowieniem z dnia 14 grudnia 2012r. (na wniosek z 8 grudnia 2012r.) odmówił wyłączenia pracownic socjalnych – H. L., E.. W. i P. K., zaś przed wydaniem decyzji z dnia 12 marca 2013r. Kolegium wydało takie postanowienie w dniu 4 marca 2013r. odmawiając wyłączenia jego członków – K. A., E. C. i Z. C.; również przed wydaniem decyzji w niniejszym postępowaniu tj. decyzji z dnia ... Kolegium wydało w dniu 4 sierpnia 2014r. postanowienie o odmowie wyłączenia K. A. i Z. C.. Kolegium wskazało również, że jego decyzja z dnia ..... była przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 10 grudnia 2013r., sygn. akt II SA/Lu 398/13 oddalił skargę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. W. domagała się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego ... z dnia .... kwestionując udział w postępowaniu poprzedzającym wydanie przez organ I instancji decyzji z dnia .... pracownic socjalnych i Kierownika OPS B. Ś., zarzucając im ogólnie brak kompetencji, pomówienia, wrogość. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Wzruszenie ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ma charakter wyjątkowy, może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy organ ustali, że zaistniały szczególne okoliczności wyczerpujące przesłanki wznowienia określone w art. 145 i 145 a kpa. Organ administracji publicznej prawidłowo stwierdził, że wskazane przez skarżącą w niniejszej sprawie okoliczności nie wypełniają znamion ustawowych podstaw wznowienia wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 i 3 kpa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 kpa - można żądać wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Należy podkreślić, że zasadniczo wznowienie postępowania z tej przyczyny jest możliwe dopiero po stwierdzeniu orzeczeniem sądu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa - "Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 kpa), musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany" (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2000r., I SA 1123/99). Przed wydaniem takiego orzeczenia wznowienie jest natomiast możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 kpa). Podzielić należy stanowisko organu administracyjnego, że taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca ogólnie sformułowała zarzut "sfałszowania" aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego z dnia 20 grudnia 2012r., nie przedstawiła natomiast orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego, że dokument ten był sfałszowany. Nie ma jednocześnie podstaw do stwierdzenia oczywistego "fałszu" tego wywiadu, skoro skarżąca brała udział zarówno w tym wywiadzie (podpis działu II, k. 7 akt admin.), jak i w całym postępowaniu (wniosła odwołanie, a następnie skargę do sądu administracyjnego) – na wadliwość wywiadu i ewentualne nieprawidłowości w nim zawarte skarżąca mogła zatem wskazywać już w tamtym postępowaniu. Zarzut sfałszowania wywiadu w istocie sprowadza się do zakwestionowania, że niektóre jego działy zostały wypełnione przez pracownika socjalnego w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej, a nie w obecności skarżącej. Należy jednak wskazać, że działy III, IV podlegają samodzielnemu wypełnieniu przez osobę przeprowadzającą wywiad (Ocena sytuacji osoby/rodziny, wnioski pracownika socjalnego; Plan pomocy i działań na rzecz osoby lub rodziny), dział V z kolei jest wypełniany przez organ (Plan pomocy zatwierdzony przez kierownika jednostki organizacyjnej). Tylko dział II wypełniony powinien być z udziałem wnioskodawcy, gdyż dotyczy potrzeb i oczekiwań osoby/rodziny zgłoszonych podczas przeprowadzania wywiadu. Wypełnienie zatem - w ramach aktualizacji - działów III i IV formularza wywiadu środowiskowego z dnia 20 grudnia 2012r. przez pracownika socjalnego w siedzibie Ośrodka (w dniu 3 stycznia 2013r.) nie świadczy o sfałszowaniu tego wywiadu. Również wypełnienie działu I tego wywiadu, dotyczącego danych osoby, z którą wywiad jest przeprowadzany, nie może być uznany za fałsz wywiadu, gdyż dane te są zgodne z rzeczywistością. Słusznie zatem uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze ..., że podstawa wznowienia wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 kpa nie zachodzi. Należy przy tym podkreślić, że kwestia prawidłowości wywiadu środowiskowego z dnia 20 grudnia 2012r. była przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który w wyroku z dnia 10 grudnia 2013r., sygn. akt II SA/Lu 398/13 rozpoznając skargę T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego ... z dnia .... nie dopatrzył się żadnych uchybień przy przeprowadzaniu tego wywiadu. Prawidłowo Kolegium oceniło również, że brak jest przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Zgodnie z tym przepisem wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa. Podstawą wznowienia, o której mowa w tym przepisie, jest zatem tylko udział tych osób w czynnościach decydujących tj. w wydaniu decyzji, a nie w czynnościach poprzedzających jej wydanie (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 555) Skarżąca żądając wznowienia wskazała natomiast na niewyłączenie od udziału w sprawie pracownicy socjalnej – H. L. która nie wydała decyzji organu I instancji – decyzja z dnia ... została bowiem wydana z upoważnienia Wójta Gminy ... przez B. Ś. będącą Kierownikiem Ośrodka Pomocy Społecznej ..., o której wyłączenie skarżąca nie wnosiła i co do której nie stwierdzono okoliczności uzasadniających jej wyłączenie. W odniesieniu do H. L. organ wydał natomiast postanowienie odmowne z dnia 14 grudnia 2012r. (k.12 akt admin.). Prawidłowość postanowień organów obu instancji w tym zakresie również potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie we wskazanym wyżej wyroku z dnia 10 grudnia 2013r., sygn. akt II SA/Lu 398/13. Z tego względu tylko nowe, konkretne okoliczności, których w postępowaniu zwykłym skarżąca nie podnosiła, uzasadniające wyłączenie tych osób od udziału w postępowaniu, mogłyby stanowić obecnie podstawę wznowienia, a takich skarżąca nie wskazała. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ... prawidłowo zatem uznało, że brak jest przesłanek uzasadniających uchylenie w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji własnej z dnia .. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów, a skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło